ၿဗိတိသွ်စစ္သားမ်ားယူသြားေသာ ေရႊေမာ္ေဓာဘုရားမွ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ားကို အေမြဆက္ခံသူမ်ားက ျပန္လည္ေပးအပ္မည္

nzherald.co.nz/screenshot

ၿဗိတိသွ်စစ္သားေဟာင္းႀကီး မ်ား၏ အဆက္အႏြယ္ နယူးဇီ လန္ မိသားစုတစ္စုက လြန္ခဲ့ ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၆၀ ေက်ာ္က အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ဒုတိယစစ္ပြဲ အၿပီး ျမန္မာဘုရင္တစ္ပါးဆီက ေန သူတို႔အဘုိးမ်ား ယူလာခဲ့ ေသာ ရွားပါးေရွးေဟာင္းလက္ရာ ပစၥည္းမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာ မည့္တစ္ပတ္တြင္ ျပန္လည္ေပး အပ္သြားမည္ဟု သိရသည္။ သူတို႔မိသားစုပိုင္ ယဥ္ေက်းမႈ လက္ရာမ်ားကို မူလပိုင္ဆိုင္သည့္ ႏိုင္ငံကို ျပန္လည္ေပးအပ္ေရးအစီ အစဥ္ျဖင့္ လာေရာက္ေပးအပ္ မည္ဟုဆိုသည္။

နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံ ဝန္ဂါရီ အရပ္က မိသားစု၏ ယာေျမမွာ ႀကီးျပင္းလာသည့္ ဂါရပ္ဘုိဒယ္လ္ သည္ သူတို႔အိမ္ မီးလင္းဖိုအေပၚ က ေက်ာက္ျပားေပၚမွာ တင္ထား သည့္ ေငြႏွင့္ေက်ာက္႐ုပ္တုမ်ား ကို ႏွစ္သက္သေဘာက်ခဲ့သည္။ ထုိ႐ုပ္တုမ်ားသည္ ကေလးမ်ား ကိုင္တြယ္ကစားရသည့္ အရာ မဟုတ္။ သူတို႔သည္ တန္ဖိုးႀကီး ၿပီး အလြန္စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္း ေသာ၊ တုိင္းတစ္ပါးကလာေသာ ပစၥည္းမ်ားဆိုတာကို သူသတိ ထားမိသည္။

သူ၏ ႏွစ္ဖက္မိဘမ်ားက အေဘးႏွစ္ဦးစလံုးသည္ အဂၤလိပ္ -ျမန္မာ ဒုတိယစစ္ပြဲမွာ တိုက္ ခိုက္ခဲ့ၾကသည္။ ထုိစစ္ပြဲသည္ ၁၉ ရာစုႏွစ္မ်ားဆီက အဂၤလိပ္ႏွင့္ ျမန္မာတို႔အၾကား တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာစစ္ပြဲသံုးခု ၁၈၅၂ ခုႏွစ္မွာ တိုက္ခဲ့ေသာ ဒုတိယစစ္ပြဲျဖစ္သည္။

ထုိစစ္ပြဲအတြင္း ၿဗိတိသွ် စစ္သားမ်ားသည္ ျမန္မာမွာ အျမင့္ဆံုး ဘုရားတစ္ဆူျဖစ္သည့္ အျမင့္ ၁၁၄ မီတာရွိ ပဲခူးေရႊေမာ္ ေဓာဘုရားကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾက သည္။ ထုိဘုရားသည္ လြန္ခဲ့ ေသာ ႏွစ္တစ္ေထာင္က မြန္လူ မ်ဳိးမ်ားတည္ထားခဲ့ၿပီး ျမန္မာ ျပည္၏ တန္ခိုးအႀကီးဆံုးဘုရား တစ္ဆူလည္း ျဖစ္၏။ ထုိဘုရား သည္ ဗုဒၶ၏ ရွားပါးေသာ ဓာတ္ ေတာ္ေမြေတာ္ အမ်ားအျပားကို ဌာပနာပူေဇာ္ထားၿပီး ၁၉၂၉ အထိ ၿဗိတိသွ်စစ္တပ္မ်ား ထိန္း သိမ္းအုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိခဲ့ ေသးသည္။

အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ဒုတိယစစ္ ပြဲအတြင္း အမႈထမ္းခဲ့ၾကသည့္ ဗိုလ္ႀကီးေဒၚနယ္လ္ေဂ်ာ့ရွ္အန္ ဂပ္စ္ဒါေရာ့ခ်္ႏွင့္ ေရတပ္အရာရွိ ေပါက္စ ေဂ်ာ္ခ်္ဘိုဒယ္လ္တို႔ ႏွစ္ ဦးစလံုးသည္ ျမန္မာျပည္ကေန မထြက္ခြာခင္ ေရႊေမာ္ေဓာဘုရား က ေရွးေဟာင္းဘုရားပစၥည္းမ်ား ကို အမွတ္တရအျဖစ္ ယူေဆာင္ ခဲ့ၾကသည္။

ဘိုဒယ္လ္၏သား ေဂ်ာ့ခ်္ သည္ ဒါေရာ့ခ်္၏သမီး အယ္လီ ဇာကို လက္ထပ္ခဲ့ၿပီး ၁၈၈၅ မွာ နယူးဇီလန္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လာခဲ့ သည္။ ေဂ်ာ့ခ်္က ေအာက္ကလန္ မွာ ဆရာဝန္ျဖစ္လာၿပီး သူေျပာင္း လာစဥ္က သူႏွင့္အတူ ျမန္မာ ျပည္က ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ား ကိုပါ သယ္လာခဲ့သည္။ သူတို႔ မ်ဳိး႐ိုးအစဥ္အဆက္ မိသားစု ေန အိမ္မ်ားမွာ ဘုရား႐ုပ္တုမ်ားအပါ အဝင္ ပစၥည္းတခ်ဳိ႕ကို အလွျပ ထားလာခဲ့ၾကသည္။ တခ်ဳိ႕ကို လည္း လူျမင္ကြင္းကေန သိမ္း ထားခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ယခု အခါ ထုိပစၥည္းမ်ားကို ပိုင္ရွင္ အစစ္အမွန္မ်ားဆီသို႔ ျပန္ေပးရန္ သူတို႔မိသားစုက ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾက သည္ဟု ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဂါရပ္ဘုိဒယ္လ္က ေျပာၾကား သည္။

‘‘ဒီပစၥည္းကို တန္ဖုိးထားၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ ထိန္းသိမ္းလာခဲ့ၾက တယ္။ ဒါက ကြၽန္ေတာ္ ဒီပစၥည္း ေတြကို ဘယ္လိုအေမြဆက္ခံရရွိ ခဲ့တယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္းပါ’’ဟု အသက္ (၆၀)အရြယ္ ဘိုဒယ္လ္ က ေျပာၾကားသည္။

‘‘ဒါေပမဲ့ ဒီပစၥည္းေတြက ဘယ္ကလာခဲ့သလဲ၊ သူတို႔နဲ႔ သင့္ေတာ္တဲ့အရပ္ကဘာလဲ။ ဒါ ေတြက တကယ္ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ရဲ႕ပစၥည္းေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီပစၥည္းေတြက ကြၽန္ေတာ့္ငယ္ ဘဝမွာ အေရးပါတဲ့ ေနရာကရွိခဲ့ ေပမယ့္ သူတို႔ဟာ ကေလးေတြ မေရာက္ႏိုင္တဲ့ ဧည့္ခန္းကေနရာ မွာ ရွိေနခဲ့တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဘာ ကိုဦးစားေပးသင့္သလဲ၊ အားလံုး ကို ျပန္ေပးလိုက္ရင္ ဘယ္လိုျဖစ္ လာမလဲ။ သူတို႔ သေဘာက် မလား၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စၿပီးစဥ္း စားၾကည့္တယ္’’

ထို႔ေနာက္ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံ ျခားေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဌာနကတစ္ဆင့္ ဘုိဒယ္လ္က ျမန္မာျပည္က တာဝန္ရွိသူမ်ားဆီ ခ်ဥ္းကပ္ဆက္သြယ္ခဲ့သည္။

‘‘သည္ဟာေတြရဲ႕ ေငြေၾကး ပမာဏတန္ဖိုးကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ မသိပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရည္ ရြယ္ခ်က္က သူတို႔ရဲ႕ ကာလတန္ ဖိုးကိုသိဖို႔။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုဆု ေငြျပန္ခ်ီးျမႇင့္ရေအာင္လို႔ မဟုတ္ ပါဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုယ္ ကြၽန္ ေတာ္တို႔ ဒီပစၥည္းေတြကို ထိန္း သိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရသူေတြလို႔ပဲ ယူဆပါတယ္။ ဒီပစၥည္းေတြကို သူတို႔လာတဲ့ေနရာကို ျပန္ေရာက္ ေစခ်င္တာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ဆႏၵ ပါ။ ဒီပစၥည္းေတြက ကြၽန္ေတာ္ တို႔မိသားစုနဲ႔ ရွိခဲ့တယ္။ မိသားစု ကလည္း စိတ္ဝင္စားစြာနဲ႔ ထိန္း သိမ္းေစာင့္ေရွာက္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် အသိအမွတ္ျပဳတာကိုပဲ လိုခ်င္ပါတယ္’’ ဟုိ ဘိုဒယ္လ္က ျမန္မာေရွး ေဟာင္းသုေတသနဌာနႏွင့္ အမ်ဳိးသားျပတိုက္ ၫႊန္ၾကားေရး မွဴးခ်ဳပ္ဆီသို႔ စာေရးသားေပးပို႔ခဲ့သည္။

သူတို႔၏ သမုိင္းေၾကာင္း အေမြအႏွစ္ပစၥည္းလက္ရာမ်ား ျပန္လည္ရရွိမွာကို ျမန္မာဘက္က တာဝန္ရွိသူမ်ားကလည္း စိတ္ဝင္ တစား အေၾကာင္းျပန္ခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ဇူလိုင္ ၇ ရက္ တြင္ ဘိုဒယ္လ္ႏွင့္ မိတ္ေဆြ ဂ်နီ ဖာေဂ်ာ့ခ်္တို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္ၿပီး အဆုိပါ ေရွး ေဟာင္းအႏုပညာလက္ရာပစၥည္း မ်ားကို ျမန္မာအစိုးရထံ အပ္ႏွံမည္ျဖစ္သည္။ ပစၥည္းမ်ားကို သေဘၤာျဖင့္ အရင္တင္ေပးလိုက္ ၿပီျဖစ္၏။

သူတို႔၏ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ကိုး ရက္ၾကာခရီးစဥ္တြင္ ၁၈၅၂ ခုႏွစ္ အဂၤလိပ္−ျမန္မာစစ္ပြဲအတြင္းက တိုက္ပြဲျဖစ္ရာေနရာမ်ား အပါအ ဝင္ အေရးပါေသာ ေနရာမ်ားသို႔ သြားလည္ရန္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက ကူညီလိမ့္မည္ဟု ဘို ဒယ္လ္က ေမွ်ာ္လင့္သည္။ ထုိစဥ္ က သည္ေနရာမွာ ဘာေတြရွိခဲ့ သလဲ၊ သည္ပစၥည္းမ်ားကို သူတို႔ ၏ တိုင္းျပည္ကို ျပန္လည္ပို႔ေပး ျခင္းျဖင့္ သည္ေန႔အခ်ိန္မွာ ဘာ ေတြျဖစ္လာမလဲဆိုတာကို နား လည္ရန္အတြက္ဟု ဘိုဒယ္လ္ က ေျပာၾကားသည္။

‘‘ျမန္မာနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္ေနမႈ ေၾကာင့္ ဒီလို အေဝးႀကီးကို ကြၽန္ ေတာ္တို႔ လာခဲ့ရတာက ႐ုပ္တု ေတြကို ဧည့္ခန္းထဲမွာ ဒီအတုိင္း ထားတာထက္ ပိုၿပီးအဓိပၸာယ္ရွိ တယ္။ ဒီဆက္ႏႊယ္မႈက ပိုၿပီး အ ဓြန္႔ရွည္ၾကာမယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ ထင္ပါတယ္’’

(Family vows to return price-less altefacts taken from Bur-mese temple by conqueringancestors ကို ထားထားျမင့္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

More in News Section

Top News