က်ားထိန္းသိမ္းေရးေဆာင္ရြက္ေနေသာ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္မွ Landscape Coordinator ဦးလွႏိုင္ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္း

‘‘လက္ရွိက်ားေကာင္ေရကလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ ေနာက္ဆံုးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပါ’’
ဦးလွႏုိင္

တစ္ကမၻာလံုးတြင္ က်ားက်န္ရွိေတာ့သည့္ ႏိုင္ငံ မွာ ၁၃ ႏိုင္ငံသာရွိၿပီး ေကာင္ေရ ၃,၀၀၀ ေက်ာ္သာ က်န္ရွိိေတာ့မည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ က်ားေကာင္ေရ နည္းပါးစြာ က်န္ရွိသည့္ စာရင္း တြင္ ပါဝင္ေနၿပီး
ခန္႔မွန္း ၈၅ ေကာင္ရွိမည္ဟု ထုတ္ျပန္ထား သည္။ ယင္းစာရင္းမွာ လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၀ ကတည္းက ခန္႔မွန္းတြက္ ခ်က္ထားျခင္းျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအ ခ်ိန္ထိ ႏိုင္ငံတြင္ က်ားေကာင္ေရ မည္မွ်က်က္စားေနသည္ကို ထုတ္ ျပန္ႏိုင္ျခင္း
မရွိေသးေပ။ လက္ရွိ တြင္ က်ားထိန္းသိမ္းေရးနယ္ေျမ အခ်ိဳ႕၌ နယ္ေျမမတည္ၿငိမ္မႈမ်ား ေၾကာင့္ လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္မစ တင္ႏိုင္ျခင္း၊ က်ားအစိတ္အပိုင္း မ်ား တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ ကားမႈေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္
ခံေနရျခင္း စသည့္ အခက္အခဲ မ်ားလည္း ရွိေနေသးသည္ဟု ထိန္း သိမ္းေရး လုပ္ေဆာင္သူမ်ားက ဆိုသည္။ ယင္းအတြက္ က်ားထိန္းသိမ္းေရး ေဆာင္ရြက္ေနေသာ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္(WCS)မွ Landscape Coordinator For Northern Forest Complex (Ka-chin) ဦးလွႏိုင္ႏွင့္ ေမးျမန္းခဲ့သည္မွ ေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပလိုက္ပါ သည္။


သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ WCS က လက္ရွိ က်ားထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး ေျပာျပေပးပါ။

က်ားထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ က်ားရွိႏိုင္တဲ့ေနရာေတြကို ျပန္ လည္ရွာေဖြေနပါတယ္။ အဓိက က ခ်င္းတြင္းျမစ္ဝွမ္း အထက္ပိုင္း ရယ္၊ တနသၤာရီရယ္၊ ဒီႏွစ္ခုေလာ ေလာဆယ္မွာ က်ားထိန္းသိမ္း ေရးအတြက္ လ်ာထားခံရတဲ့အေန အထားေပါ့။ က်န္တဲ့ေနရာေတြ ကေတာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ ရဖို႔ ခက္တာရယ္၊ သြားေရးလာ ေရး ခက္ခဲတာရယ္ေၾကာင့္ အေျခအေနမေပးတာေပါ့။ ေတြ႕ရွိထားတဲ့ေနရာေတြကို အလိုအေလ်ာက္႐ိုက္တဲ့ ကင္မရာေထာင္ေခ်ာက္ ေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္ေလာက္နဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမွန္တကယ္တမ္းဆို ကင္းလွည့္ဝန္ထမ္း မလံုေလာက္ပါဘူး။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြန႔ဲ ယွဥ္ရင္ေပါ့။ လက္ရွိ က်ားေကာင္ေရကလည္း ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ ေနာက္ဆံုးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ပါ။ ႏိုင္ငံရဲ႕ သဘာဝ ေတာေတာင္ေရေျမ ေကာင္းမြန္ဆဲ၊ ဇီဝမ်ိဳးမ်ား ႂကြယ္ဝျခင္းရဲ႕ျပယုဂ္ပါ။ ကမၻာ့သဘာဝအေမြအႏွစ္ရဲ႕ သေကၤတလို႔ ေျပာရင္မမွားပါဘူး။ ကင္းလွည့္လုပ္ငန္းကိုလည္း အသည္းအသန္ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒါက သစ္ေတာဦးစီးဌာနက အဓိကလုပ္တာပါ။ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕က နည္းပညာပိုင္း၊ ရန္ပံုေငြပိုင္း တတ္ႏိုင္သေလာက္ ပံ့ပိုးေပးပါတယ္။ က်ားထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ လူထုအေျချပဳ ထိန္းသိမ္းေရးကို အ ရွိန္ျမႇင့္ေနပါတယ္။

က်ားထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ေဆာင္ ရာမွာ တိုးတက္မႈ အေျခအေနမ်ား ရွိေနၿပီလား။

က်ားထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေနတာမွာ တိုးတက္မႈ အေတာ္ရွိပါတယ္လို႔ပဲ ေျပာပါရ ေစ။ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းမွာ ေရာ ေျမာက္ပုိင္းမွာပါ တိုးတက္ မႈရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ားထိန္း သိမ္းေရးက ပန္းတိုင္မေရာက္ ေသးပါဘူး။ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္တဲ့ ေနရာမွာ ႂကြားဝါလို႔မရဘူး။ တစ္ ေယာက္တည္း၊ တစ္ဖြဲ႕တည္း သူရဲေကာင္းလုပ္လို႔မရဘူး။ ခ်င္း တြင္းျမစ္ဝွမ္း အထက္ပိုင္းမွာ သုေတသနေတြ ဆက္လုပ္ေနပါ တယ္။

WCS က ခ်င္းတြင္းျမစ္ဝွမ္းအထက္ ပိုင္းမွာ လုပ္ေနတဲ့ က်ားထိန္းသိမ္း ေရးလုပ္ငန္းမွာ သုေတသနျပဳ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ က်ား ေကာင္ေရ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါသလဲ။

ခ်င္းတြင္းျမစ္ဝွမ္း အထက္ ပိုင္းမွာ က်ားရွိတာ မသိေစခ်င္ ေသးဘူး။ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕နဲ႔ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္ နဲ႔ျပဳလုပ္တဲ့ သုေတသနမွာ က်ား  ေကာင္ေရ၊ အင္းက်ားရယ္၊ ေၾကာင္သလင္းရယ္ မ်ိဳးစိတ္သံုး မ်ိဳးရဲ႕ Population ကို သိပၸံနည္းက် တြက္ၿပီးသြားၿပီ၊ အေျဖလည္း ထုတ္လို႔ရၿပီ။ ေနာက္ပိုင္း ထုတ္ျပန္သြားဖို႔ရွိပါတယ္။

နယ္ေျမ မတည္ၿငိမ္လို႔ ၂၀၁၂ က တည္းက ရပ္နားထားတဲ့ ဟူး ေကာင္းနယ္ေျမမွာေကာ က်ား ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းတြ ျပန္ လည္စတင္ႏိုင္ျခင္း ရွိ၊ မရွိ သိလို ပါတယ္။

ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္း ေဘးမဲ့ ေတာမွာ က်ားထိန္းသိမ္းေရး ဆက္မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ ႏိိုင္ငံရဲ႕ သဘာဝ ေတာေတာင္ေရေျမေတြကို သ ဘာဝ အေမြအႏွစ္အျဖစ္ ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္း  သဘာဝနယ္ေျမထဲမွာ သစ္ခိုးထုတ္ခ်င္တာ၊ ေရႊတူးခ်င္တာ၊ စည္းလြတ္ဝါးလြတ္ ေျမဦးခ်င္တာေတြဟာ ေတာ္ေတာ္႐ုပ္ဆိုးအက်ည္းတန္လြန္းလွပါတယ္။ ဂိုဏ္းဖြဲ႕ၿပီး မေတာ္ေလာဘနဲ႔ ႀကီးပြားခ်င္ၾကတာေတြေၾကာင့္ ဟူးေကာင္း က်ဆံုးလိမ့္မယ္။

လက္ရွိအေျခအေနအရ ၂၀၂၂ မွာ က်ားေကာင္ေရႏွစ္ဆ တိုးပြား ေရး ကတိကဝတ္အတြက္ ဘယ္ လိုအေျခအေနရွိေနၿပီလဲ။

၂၀၂၂ မွာ က်ားေကာင္ေရ ႏွစ္ဆတိုးဖို႔ ျဖစ္ခ်င္ပါတယ္။ သု ေတသနနဲ႔ ထိန္းသိမ္းေရးကို ကြၽန္ ေတာ္တို႔ က်ားကုတ္က်ားခဲႀကိဳး စားပါ့မယ္။ ေနာက္ဆံုးအခြင့္အ ေရးပါ။ က်ားထိန္းသိမ္းေရး နယ္ ေျမေတြဟာ ေနာက္ဆံုးခံတပ္ေတြ ပါ။ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားအားလံုးက  က်ားလို သဘာဝအေမြအႏွစ္ေတြ ကို အခ်ိန္မေႏွာင္းမီ ဝိုင္းကူထိန္း သိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေပးၾကရင္း ၂၀၂၂ က်ရင္ က်ားေကာင္ေရ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာ သိပၸံ နည္းက်တြက္ခ်က္ၿပီး ေျပာႏိုင္ပါ တယ္။

ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ က်ားေကာင္ေရ ႏွစ္ဆတိုးပြားေရး စီမံကိန္းအရ က်ားရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြက ၂၀၁၃ က ေန ၂၀၁၅ တို႔မွာ ႏုိင္ငံအတြင္း တိုးလာတဲ့ က်ားေကာင္ေရ စာရင္း ကို ထုတ္ျပန္တာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ထုတ္ျပန္တာ မ ေတြ႕ရဘူးဆိုေတာ့ က်ားထိန္း သိမ္းေရးလုပ္ငန္းမွာ ဘယ္လိုအား နည္းခ်က္ေတြ ရွိေနလို႔ပါလဲ။

က်ားေကာင္ေရ မထုတ္ျပန္ ေပးႏိုင္တာက အိႏၵိယလို၊ ထိုင္း လို၊ မေလးရွားလို စတဲ့ႏိုင္ငံေတြ က က်ားထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ အရွိန္ေတာ္ေတာ္ မရေသးလို႔ပါ။

လက္ရွိမွာ က်ားေကာင္ေရ ဘယ္ ေလာက္ရွိေနေသးတယ္လို႔ ခန္႔ မွန္းထားပါသလဲ။

လက္ရွိက်ားေကာင္ေရ အ တိအက်ေျပာဖို႔အတြက္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ က်ားစာရင္းေကာက္စီမံကိန္းကာလက ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ ေနရာေတြထဲက ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္းကို ေလာေလာဆယ္ မေလ့လာႏိုင္ေသးေတာ့ ေျပာဖို႔ခက္ခဲေနပါတယ္ ... ဒါေပမဲ့ က်ားထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေကာင္းေနတုန္းပါ...။

က်ားေတြ မ်ိဳးသုဥ္းေစတဲ့ အခ်က္ ေတြကေကာ ဘာေတြျဖစ္မလဲ။

က်ားေတြ မ်ိဳးသုဥ္းေစတဲ့အ ခ်က္ေတြက က်ားေတြကို တိုက္ ႐ိုက္သတ္ျဖတ္ အမဲလိုက္လို႔၊က်ားတို႔ ေနရင္းေဒသေတာေတြ က်ဥ္းေျမာင္းလာလို႔၊ တရားမဝင္ေရာင္းဝယ္ကုန္သြယ္လို႔။ က်ားေတြကို ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ သတ္ျဖတ္ေရာင္းဝယ္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ခ်မ္းသာလာတဲ့လူ ေတြ က်ားအစိတ္အပိုင္းနဲ႔ ေဖာ္စပ္ထားတဲ့ ေဆးဝါးေတြ၊ ခြန္အားတိုးေဆးေတြဆိုၿပီး ဝယ္ယူလာၾကလို႔ပါ။ လြဲမွားစြာ ခ်မ္းသာလာသူေတြရဲ႕ လူသားမပီသတဲ့ ေရာဂါေၾကာင့္ဆိုရင္ ပိုမွန္ပါလိမ့္မယ္။

လက္ရွိမွာ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ေတြ ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္ကလည္း ရွိေန တုန္းပဲ။ လတ္တေလာအေနနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့လက က်ားတစ္ေကာင္ကို ေမွာင္္ခိုသြားဖို႔ လမ္းမွာ ဖမ္းမိခဲ့တယ္...။ ၿပီးေတာ့ ေနရာေဒသ တခ်ိဳ႕မွာလည္း ထိန္းသိမ္းေရး မ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တာေတြ ရွိေတာ့ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ က်ားေတြအ တြက္ စိုးရိမ္စရာအေနအထား ျဖစ္လာႏိုင္လား။

လက္ရွိ က်ားထိန္းသိမ္းေရး အေျခအေနကို တစ္ဖက္ကလည္း စိုးရိမ္ပါတယ္။ တျခားတစ္ဖက္က ၾကည့္ရင္ေတာ့ အားရပါတယ္။ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားေတြ၊ တာဝန္ရွိ သူ သစ္ေတာအရာရွိမ်ားနဲ႔ တျခားတာဝန္ရွိသူမ်ားက တရားမဝင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္မ်ားနဲ႔ ၎ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္ တားဆီးႏွိမ္နင္းလာၿပီျဖစ္လို႔ အား ရေက်နပ္မိပါတယ္...၊ ဥပမာ စစ္ ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးဆိုရင္ ေတာ ႐ိုင္းတိရစၧာန္နဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္ ထိန္းသိမ္းေရးမွာ ထိပ္ဆံုးက ဦးေဆာင္ေနတာ ေတြ႕ေနရပါ တယ္။

ေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါ တယ္။

Top News