ရာသီတုပ္ေကြး ေပါ့ဆမရေသးပါ

လြန္ခဲ့သည့္ တစ္လခန္႔က  ျပည္သူလူထုကုိ အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ေသာ ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ သည္ လက္ရွိအခ်ိန္ထိျဖစ္ပြားသူဦးေရ တုိးေနသကဲ့သို႔ ေသဆုံးမႈႏႈန္းလည္း ရပ္တန္႔ျခင္း မရွိေသးေပ။

ဇူလုိင္ ၂၁ ရက္မွ ၾသဂုတ္ ၁၁ ရက္အထိ ရက္ေပါင္းႏွစ္ဆယ့္ တစ္ရက္အတြင္း ရာသီတုပ္ေကြး Seasonal Influenza A (H1N1) Pdm 2009 ျဖစ္ပြားသူ ၂၀၄ ဦးရွိ  ခဲ့ကာ ေသဆုံးသူ ၂၃ ဦးအထိ ရွိ သည္။ ယင္းစာရင္းကုိ ၾကည့္ မည္ဆုိပါက တစ္ေန႔လွ်င္ ပ်မ္းမွ် ပိုးေတြ႕သူဆယ္ဦးခန္႔ႏွင့္ေသဆုံး သူ တစ္ဦးခန္႔ရွိသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ယင္းမွာ စိုးရိမ္ရမည့္အေျခအေန တစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက လက္ရွိအေျခအေနေပၚတြင္ စိုးရိမ္စရာ မရွိဘဲ ေက်နပ္အားရမႈရွိသည္ဟု ေၾကညာထားသည္။ ထုိ႔အျပင္ယင္းေရာဂါျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ကနဦးသုံးသပ္ခ်က္ထဲ၌ ေရာဂါ အား ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ေၾကာင္း မပါရွိ ေသာ္လည္း ထိန္းသိမ္းႏုိင္ေသာ အေျခအေနတြင္ရွိသည္ဟု ေဖာ္ ျပထားသည္။

ၾသဂုတ္ ၆ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ သိမ္ျဖဴလမ္းရွိ ဆရာ၀န္အသင္း၌ က်င္းပေသာ ရာသီတုပ္ ေကြးအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးပဲြတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ‘‘အခုအ ေျခအေနကို သုံးသပ္တာ သိပ္မဆိုးဘူးလုိ႔ သုံးသပ္ရပါတယ္။ ကူးစက္သေဘာက သူတုိ႔သြားရင္ ေထာင္တက္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုအေျခအေနအရ မွန္မွန္ေလး ပဲ သြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္အခုအ ေျခအေနကို ေက်နပ္ပါတယ္။ ေက်နပ္ေပမယ့္ ေလွ်ာ့လုိ႔ေတာ့ မရဘူးေပါ့’’ဟု ေျပာၾကားသည္။

၎တို႔အေနျဖင့္ ေရာဂါကာ ကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ကုသေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အသိပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ားကို လက္ရွိ တြင္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး ပိုမိုအရွိန္ျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိထားသည္။

ဇူလုိင္ေနာက္ဆုံးပတ္က စတင္၍ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ရာသီတုပ္ ေကြး(H1N1)ေရာဂါသည္ အထိတ္တလန္႔ႏွင့္ ၀င္ေရာက္လာခဲ့ၿပီး ျပည္သူလူထုသည္ က်န္းမာေရးအသိ ႏွင့္ စိုးရိမ္စိတ္ျဖင့္ ႏွာေခါင္းစည္း (Mask)မ်ား တပ္ဆင္ခဲ့ၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ရက္သတၱ တစ္ပတ္ေလာက္အထိသာ အဆုိပါ ျမင္ကြင္းမ်ဳိးကို  ျမင္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ပိုင္း သုံးပတ္ခန္႔ရွိလာခ်ိန္ ယခုအ ခါ အဆုိပါ လူစုလူေ၀းေနရာမ်ား တြင္ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ဆင္၍ သြားလာမႈမ်ား မျမင္ေတြ႕ရသ ေလာက္ နည္းပါးသြားၿပီ ျဖစ္သည္။

ယခင္လူငါးဆယ္ေက်ာ္ဆ့ံ ဘတ္စ္ကားေပၚတြင္ ပ်မ္းမွ် လူ ႏွစ္ဆယ္ခန္႔ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ဆင္မႈ ရွိခဲ့ရာမွ ယခုလူႏွစ္ဦးခန္႔ သာ ႏွာေခါင္းစည္းတပ္ဆင္မႈ ရွိ ေတာ့သည္။

‘‘အရင္က ေၾကာက္လို႔တပ္ ေပမယ့္ Mask(ႏွာေခါင္းစည္း)ကိုအၿမဲတမ္းလည္း မတပ္ႏုိင္ဘူး။ အသက္႐ွဴ မ၀တာေၾကာင့္ရယ္ ေန႔တုိင္း၀ယ္ၿပီး တပ္ရမယ္ဆို အဆင္လည္း မေျပဘူးေလ။ ေရာ ဂါျဖစ္ခါမွ ျဖစ္ေရာ။ ၀မ္းေရးရွိ ေတာ့ အလုပ္မသြားဘဲနဲ႔လည္း ေနလုိ႔ မရတာ’’ဟု ကုမၸဏီ၀န္ထမ္းမယုကဆုိသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနကေပး ေသာ အသိပညာမွာ လက္ရွိျဖစ္ ေပၚေနမႈ အတုိင္းအတာအရဆုိလွ်င္ ၿပီးျပည့္စုံသည္ဟု မဆုိႏုိင္ ေသးဘဲ လုိအပ္မႈမ်ားရွိေနေသး ေၾကာင္း ျပည္သူလူထုက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကသည္။

ယင္းသုိ႔၀န္ႀကီးဌာနက ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း ျဖစ္ပြားေနသည့္ ေျမျပင္အေျခအေန ႏွင့္ အခ်ဳိ႕လုပ္ေဆာင္ေနမႈမ်ား အနည္းငယ္ကြာဟေနသည္ကို ေတြ႕ျမင္ရေပသည္။ ဥပမာ ေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္ ႏွာေခါင္းစည္းႏွင့္ လက္သန္႔ေဆးရည္မ်ားကို ထားေပးေသာ္လည္း လူနာရွင္မ်ားက လက္သန္႔ေဆးရည္အသုံးျပဳသည့္ အခါ ဟန္႔တားျခင္းမ်ဳိးရွိသည္ဟု လူနာရွင္ကိုအာကာက ဆုိသည္။

‘‘စႀကႍေတြမွာ လက္သန္႔ ေဆးရည္လိုမ်ဳိး ထားေပးထားပါ ရဲ႕။ လက္သန္႔ေဆးသြားဆြတ္ေတာ့ ဒါက က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြ အတြက္ပဲလုိ႔ ေျပာတယ္။ ၿပီးေတာ့ အေရးေပၚဌာနမွာလည္း ႏွာေခါင္း စည္းေတြ ခ်ထားေပးေပမယ့္ ယူလုိ႔ရတယ္၊  ဘယ္လုိသုံးရတယ္ ဆိုတာမ်ဳိးကို မေဆာ္ၾသဘူး’’ဟု ၎ကဆုိသည္။

ထုိ႔အျပင္ အစိုးရေဆး႐ုံႀကီး တစ္ခုမွ တာ၀န္က်သူနာျပဳတစ္ဦး ကလည္း ‘‘အေရးေပၚ၀င္ရတယ္။ ကုသလို႔ၿပီးေတာ့မွ လူနာမွာပိုးရွိ မွန္းအေျဖထြက္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ကာကြယ္ေရးေတြ ႀကိဳမလုပ္ႏုိင္ ၾကဘူး။ တာ၀န္က်ဆရာ၀န္ေတြ နဲ႔ က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းေတြ အ ကုန္၀ုိင္းေျပာၾကေတာ့မွ ကာကြယ္ေဆးထုိးေပးတယ္’’ ဟု ၎ေတြ႕ ႀကံဳရပုံကို ရွင္းျပသည္။

ထုိ႔အျပင္ ၾသဂုတ္ ၁၀ ရက္ က က်င္းပေသာ အမ်ဳိးသားလႊတ္ ေတာ္အစည္းအေ၀းအၿပီး မီဒီယာ မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ျပည္ေထာင္ စု၀န္ႀကီးေဒါက္တာျမင့္ေထြးက ယင္းေနရာမ်ား၌ အသိပညာေပး ေဆာင္ရြက္ရန္  စတစ္ကာမ်ား ေ၀ငွထားၿပီးျဖစ္သည္ဟု ေျဖၾကား ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၾသဂုတ္ ၁၂ ရက္ထိ ယင္းေနရာမ်ား၌ ေဆာင္ရြက္ ထားမႈကို မေတြ႕ရွိရေသးေပ။

‘‘အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ က်န္းမာေရးဘက္က ၫႊန္ၾကားခ်က္ ေတြ လာတာေတာ့မရွိေသးပါဘူး။ တကယ္လုိ႔ ေပးပို႔လာရင္လည္း ၫႊန္ၾကားတဲ့အတုိင္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ’’ ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေျပးဆဲြေနေသာ YBS(၂၁) ယာဥ္လုိင္းပိုင္ရွင္ကိုတ႐ုတ္ေလးက ဆုိသည္။

ယင္းေရာဂါသည္ ကူးစက္ ေရာဂါျဖစ္သျဖင့္ လူထူထပ္ေသာ ေနရာမ်ားႏွင့္ လူစုလူေ၀းေနရာ မ်ားျဖစ္သည့္ အေ၀းေျပးယာဥ္၊ ဘတ္စ္ကား၊ မီးရထား၊ သေဘၤာ စသည္တုိ႔တြင္ ရာသီတုပ္ေကြးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ က်န္းမာေရးပညာ ေပးစတစ္ကာမ်ား ကပ္ျခင္း၊ လူအမ်ားျမင္သာေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ဗီႏုိင္းမ်ားေထာင္ျခင္းတုိ႔ကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။

သို႔ေသာ္ နယ္မ်ားတြင္ က်န္းမာေရးပညာေပး အားနည္းေနမႈ ႏွင့္ပတ္သက္၍ ‘‘ကၽြန္မတို႔ဆို ဒီေရာဂါအေၾကာင္းကို ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္သုံးရင္းကေနသိတာ။ မသုံးမိရင္ သိမွာမဟုတ္ဘူး။ ဖ်ားတယ္ဆုိ ႐ိုး႐ိုးပဲထင္ၿပီးေနမွာ။ ဒီဘက္ေတြမွာ အသိပညာေပးလုပ္ေပးေစခ်င္တယ္။ အခုထိေတာ့ မလုပ္ေသးဘူး’’ဟု ပဲခူးတုိင္း ေပါင္းတည္ၿမိဳ႕ေန ေဒၚစံပယ္ကဆုိသည္။

လူထူထပ္ေသာ၊ လူစုလူေ၀း ရွိေသာ ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ဘတ္စ္ ကားမ်ားအျပင္ ႐ုပ္ရွင္႐ုံ၊ မိဘမဲ့ ေဂဟာ၊ အားကစားပဲြမ်ား၊ ဘုန္း ေတာ္ႀကီးစာသင္ေက်ာင္း၊ ေဆး ႐ုံ၊ သုသာန္ႏွင့္ ေစ်းမ်ား၌လည္း အသိပညာေပး လုပ္ေဆာင္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ျပည္ သူမ်ားက ဆုိသည္။

တစ္ကမၻာလုံးအတုိင္းအတာ ျဖင့္ ႏွစ္စဥ္ရာသီတုပ္ေကြးေရာဂါ ျပင္းထန္ခံစားရသူ ဦးေရသုံးသန္း မွ ငါးသန္းအထိရွိၿပီး ေသဆုံးသူ ႏွစ္သိန္းခဲြမွ ငါးသိန္းအထိရွိကာ ေရာဂါျပင္းထန္သူမ်ားတြင္ ေသ ဆုံးမႈ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ အသက္(၅)ႏွစ္ ေအာက္ကေလးမ်ား၊ အသက္(၆၅)ႏွစ္အထက္ သက္ႀကီးရြယ္အုိမ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါကဲ့သို႔ နာတာရွည္ေရာဂါရွိသူမ်ားႏွင့္ ကုိယ္ခံအားက်ဆင္းသူမ်ားတြင္ ေရာဂါပိုမိုျပင္းထန္တတ္ၿပီး အသက္ေသဆုံးေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႕က ဆုိထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ယင္းေရာဂါသည္ ၂၀၀၉ က စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အဆုိပါ ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈ မွာ ၂၀၁၀ ႏွင့္ ၂၀၁၄ တုိ႔တြင္ အဓိကျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈသည္ ၂၀၀၉ တြင္ ၁၆ ဦး၊ ၂၀၁၀ တြင္ ၂၃၂ ဦး၊ ၂၀၁၂ တြင္ ၂၉ ဦး၊ ၂၀၁၃ တြင္ တစ္ဦး၊ ၂၀၁၄ တြင္ ၁၆၇ ဦး၊ ၂၀၁၅ တြင္ သုံးဦးႏွင့္ ၂၀၁၆ တြင္ ကိုးဦးရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုႏွစ္ ၂၀၁၇ ကဲ့သို႔ ေသဆုံးမႈမရွိေပ။

တုိင္းႏွင့္ျပည္နယ္ ျဖစ္ပြားမႈ ႏႈန္းကို ၾကည့္မည္ဆုိပါက ရန္ကုန္တုိင္းသည္ ပိုးေတြ႕လူနာအမ်ား ဆုံးျဖစ္၍ ဧရာ၀တီတုိင္းႏွင့္ ပဲခူး တုိင္းတုိ႔သည္ ပိုးေတြ႕လူနာဒုတိယ အမ်ားဆုံး ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္  ေသဆုံးမႈႏႈန္းတြင္းမူ ဧရာ၀တီတုိင္းသည္ ၁၇ ဒသမ ၀ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အမ်ားဆုံးျဖစ္၍ ပဲခူးတုိင္းသည္ ၃ ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ဒုတိယအမ်ားဆုံးျဖစ္ကာ ရန္ကုန္တုိင္း သည္ ၂ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိ သည္။

 ထိုသို႔ျဖစ္ပြားသူမ်ားတြင္ နာတာရွည္ေရာဂါအခံရွိသူမ်ား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ ကေလး မ်ား၌ ေရာဂါျပင္းထန္ၿပီး ေသ ဆုံးမႈျမင့္မားေနသည္။ အထူး သျဖင့္ အသက္(၇)ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားသည္ စုစုေပါင္းျဖစ္ ပြားမႈႏႈန္း ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ႏွင့္ ေသဆုံးမႈႏႈန္း ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိ သည္။

 ‘‘ဒါကႏွစ္တုိင္းျဖစ္ေနက်ပါ ပဲ။ အေျခအေနကေတာ့ ျပင္းထန္တဲ့အခါလည္း ရွိႏုိင္တာေပါ့။ ႏွစ္ တုိင္းျဖစ္ေနတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ ေသဆုံးတဲ့သူေတြ ရွိလာတာေၾကာင့္ လူေတြပိုသိလာတယ္။ ကိုယ္ခံအားက်ႏုိင္တဲ့ ေရာဂါအခံ ရွိတဲ့သူေတြပါတယ္။ ဆီးခ်ဳိ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါသည္ေတြမွာလည္း ျဖစ္တယ္။ အသက္ႀကီးတဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြလည္း ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈ ေတြျဖစ္လာတယ္’’ဟု ကုသေရး ဦးစီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာျမင့္ဟန္က ဆုိသည္။

ေသဆုံးရသည့္အေၾကာင္း ရင္းမ်ားသည္ ေဆး႐ုံသို႔ေရာက္ရွိမႈ ေနာက္က်ျခင္းႏွင့္ ေရာဂါ၏ ေနာက္ဆက္တဲြျဖစ္ေပၚလာေသာ ဗက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ အ ဆုတ္ေရာင္မႈအတြက္ ေဆးယဥ္ ပါးလာသျဖင့္ ေသဆုံးႏႈန္းျမင့္မား ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား၀န္ႀကီးဌာနမွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဆုိသည္။

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံဓာတ္ခဲြခန္းသို႔ ပို႔ ေဆာင္၍ အေသးစိတ္စစ္ေဆးခဲ့ ရာ အဆုိပါ ေရာဂါပိုးသည္ တစ္ ကမၻာလုံးပုံမွန္ပ်ံ႕ႏွံ႔သည့္   ရာသီတုပ္ေကြးပိုးအမ်ဳိးအစားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပုံမွန္ ဗုိင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ကာ ေရာဂါကုသေဆးမ်ားကို ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၉၈ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ တု႔ံျပန္မႈရွိေၾကာင္းႏွင့္ ျပည္သူ လူထုစိုးရိမ္သကဲ့သို႔ ရာသီတုပ္ ေကြး(H1N1) ႏွင့္ ၾကက္ငွက္တုပ္ ေကြး(H5N1) ေရာဂါပိုးႏွင့္ မ်ဳိး႐ုိး ဗီဇေပါင္းစပ္မႈ မရွိေၾကာင္းေတြ႕ရွိ ရသည္ဟု ဆုိသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္အားကစား ၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ရာသီတုပ္ ေကြးေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍ လူစု လူေ၀းပဲြေတာ္တစ္ခုျဖစ္ေသာ ေတာင္ၿပံဳးပဲြေတာ္ကုိ ေရႊ႕ဆုိင္းခဲ့သျဖင့္ ယင္းလုပ္ရပ္သည္ ေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္ေဆာင္မႈျဖစ္ ေၾကာင္းႏွင့္ ရာသီတုပ္ေကြးေရာ

ဂါအေျခအေနမ်ားကုိ ေန႔စဥ္ သတင္းထုတ္ျပန္ေပးသျဖင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ တု႔ံျပန္မႈရွိေၾကာင္း အရပ္ဘက္ဆရာ၀န္အသိုင္းအ၀ုိင္းက ခ်ီးက်ဴးေျပာဆုိသည္။

အခ်ဳပ္ဆိုရေသာ္ လူထုအ တြင္း က်န္းမာေရးအသိပညာ ျပန္႔ ပြားေစရန္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမည္ မွာ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ျဖစ္ကာ ျပည္သူလူထုကလည္း ၀န္ႀကီးဌာနက လုိက္နာရန္ထုတ္ျပန္ထားေသာ က်န္းမာေရးအသိပညာမ်ားကို ပူးေပါင္းပါ၀င္၍ လုိက္နာေဆာင္ ရြက္ရန္ လိုအပ္သည္။ သို႔မွသာ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္ပြားေသဆုံးမႈ မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္မည္ျဖစ္ကာ ရာသီတုပ္ေကြး၏ ေျခာက္လွန္႔မႈ ကုိ ရပ္တန္႔အႏုိင္ယူမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရေပသည္။
 

Top News