ကုိယ့္လမ္းကိုယ္ေဖာက္ရန္ ႀကိဳးစားရေတာ့မည့္ ဂ်ပန္

Toru Hanai/File/ reuters

ဂ်ပန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွင္ဇိုအာ ေဘးသည္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔အေပၚ ေထာက္ခံမႈ သည္ မည္သည့္အခ်ိန္ကမွ် မယိမ္းယိုင္ခဲ့ေပ။ ႏွစ္ဦးသားေတြ႕ဆံုရန္ ႀကိဳးစားခဲ့သလို တယ္လီဖုန္းျဖင့္ လည္း ပံုမွန္ဆက္သြယ္စကားေျပာ ဆုိခဲ့သည္။ သမၼတထရန္႔၏ ျပည္ တြင္းႏုိင္ငံေရးျပႆနာမ်ားအေပၚ ေဝဖန္မွတ္ခ်က္ေပးျခင္း မရိွေသာ၊ ရွားပါးေသာ ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္ အခ်ိဳ႕အနက္ တစ္ဦးျဖစ္သည္။


ထိုကဲ့သို႔ ခ်ဥ္းကပ္ပံုႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆက္ဆံမႈမ်ားသည္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ လႈပ္လႈပ္ရြရြျဖစ္ေနေသာ ေဒသတြင္း ၎ တို႔ကုိ အဓိကကာကြယ္ေပးသူအ ျဖစ္ အေမရိကန္ကုိ လိုအပ္သည္ ဆုိေသာ အခ်က္ကို သတိထားမိ ေၾကာင္း ေရာင္ျပန္ဟပ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။

ႏွစ္ႏုိင္ငံၾကား ကြဲျပားျခားနား မႈမရိွသေလာက္ ပံုေပၚေအာင္ လူသိရွင္ၾကား ေျပာဆိုမႈမ်ားႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ႏ်ဴကလီးယားအစီအစဥ္ဆက္လက္အရိွန္ရေန ခိုက္၌ မစၥတာအာေဘးသည္ အာရွ၌ ဂ်ပန္အတြက္ ပိုမို၍ အမွီအ ခိုကင္းေသာ အခန္းက႑ကို စတင္စဥ္းစားလာခဲ့သည္။ လက္ရိွအိမ္ျဖဴေတာ္အေျခအေနကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး အေမရိကန္၏ ၾသဇာ အာဏာက်ဆင္းလာေသာ ေခတ္တစ္ေခတ္အတြက္ ဂ်ပန္၏ အခန္းက႑ျဖစ္သည္။

ေဒသဆုိင္ရာ ေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္ မိမိကုိယ္ကုိယ္ေဖာ္ေဆာင္ မည္လား၊ သုိ႔မဟုတ္ပါကလည္း အေမရိကန္မူဝါဒ၏ အုတ္ျမစ္ျဖစ္ ခဲ့ေသာ တန္ဖိုးမ်ားကို ဆက္လက္ က်င့္သံုးမည္လားဆုိသည္ကို ဂ်ပန္က စတင္ရင္ဆုိင္ေနရၿပီျဖစ္သည္။

‘‘ေရရွည္မွာဆုိရင္ေတာ့ လစ္  ဘရယ္ဝါဒနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ကုန္ သြယ္ေရး ဘယ္လိုထိန္းသိမ္းသြား မလဲဆုိတာကုိ ဂ်ပန္က စဥ္းစားရ ပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ဂ်ပန္ရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္သာ မဟုတ္ဘဲ ေဒ သတစ္ခုလံုးအတြက္ ျဖစ္ပါတယ္’’ ဟု ကိုလံဘီယာတကၠသုိလ္မွ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒ ဆုိင္ရာ တဲြဖက္ပါေမာကၡတာကာ ကိုဟိကုိတာမီက ေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္လကပင္ ပစိဖိတ္ ရပ္ဝန္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ (TPP) လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ေရးစာခ်ဳပ္ကုိ ညိႇႏႈိင္းခဲ့ေသာ ႏုိင္ငံ ၁၁ ႏုိင္ငံၾကား ကုန္သြယ္ေရးေဆြးေႏြး မႈမ်ားကို ဂ်ပန္က ဦးေဆာင္ခဲ့ပါ သည္။ TPP စာခ်ဳပ္သည္ ေဒၚနယ္ ထရန္႔အာဏာရလာၿပီး ပထမတစ္ ပတ္အတြင္း စြန္႔ပစ္ခဲ့ေသာ ကိစၥ ျဖစ္သည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံက ယင္း သေဘာတူညီခ်က္ကုိ ျပန္၍ အ ဖတ္ဆယ္ၿပီး ေရွ႕ဆက္သြားရန္ စိတ္အားထက္သန္ေနသည္။ အ ေမရိကန္ႏုိင္ငံ မပါလွ်င္ပင္ ေရွ႕ ဆက္ လုပ္ေဆာင္မည့္ အဓိပၸာယ္ ျဖစ္သည္။

မဟာမိတ္ အေမရိကန္ႏွင့္ လြတ္ကင္းစြာျဖင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ခုိင္မာေသာ ဆက္ဆံေရးတည္ ေဆာက္ရန္ လုိအပ္သည္ဆုိျခင္း ကုိ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းအျဖစ္ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ ရပ္ဝန္းတစ္ခု၊ လမ္းမတစ္ခု (One Belt, One Road) အေျခခံအေဆာက္အအံု တည္ေဆာက္ေရး အစီအစဥ္တြင္ ပူးေပါင္းပါဝင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ယခင္ရပ္တည္ခ်က္ကုိ ျပင္ဆင္၍ မစၥတာအာေဘးက ေႏြရာသီတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ ကုိယ္တုိင္ကလည္း အေရွ႕ေတာင္ အာရွေဒသတစ္ခုလံုး၌ အေျခခံ အေဆာက္အအံုတည္ေဆာက္ ေရးမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည္။

သုိ႔ေသာ္ စစ္ကို အားမေပး ေသာ၊ အေျခခံဥပေဒျဖင့္ ၾကာရွည္စြာ တုပ္ေႏွာင္ခံထားရေသာ ဂ်ပန္သည္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံႏွင့္ ဆက္ဆံေရးအားမနည္းခ်င္သည္မွာ အေသအခ်ာပင္ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ လံုၿခံဳေရးကိစၥတြင္ ဆက္ဆံေရးအားနည္းခ်င္သည္မဟုတ္ ေပ။ ၾသဂုတ္လလယ္ပုိင္းမွာပင္ ဂ်ပန္ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး အီဆူႏိုရီအုိႏုိဒီရာႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးတာ႐ုိကုိႏိုတုိ႔သည္ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီး ဂ်င္မ္မက္ တစ္၊ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ရက္စ္တီလာဆန္တို႔ႏွင့္ ဝါရွင္တန္တြင္ ေတြ႕ဆံုခဲ့သည္။ ယင္းမွာ ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္၌ တင္းမာမႈမ်ား ျမင့္တက္ေနစဥ္ မဟာမိတ္ႏွစ္ႏုိင္ငံ ၾကား ဆက္ဆံေရးပိုမိုခုိင္မာ ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ဖက္ပူးတဲြေၾကညာခ်က္တြင္ လည္း ႏ်ဴကလီးယားတပ္ဖဲြ႕မ်ား အပါအဝင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက ၎တုိ႔၏ အင္အားအကုန္သံုး၍ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကုိ ကာကြယ္မည့္အ ေၾကာင္း ထပ္မံအတည္ျပဳခဲ့ၾက သည္။

အေမရိကန္ႏွင့္ ေျမာက္ကုိရီး ယားတုိ႔က အျပန္အလွန္ၿခိမ္း ေျခာက္ေျပာဆိုေနၿပီး ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ အနီး အျငင္းပြားေရျပင္သုိ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သေဘၤာမ်ား ဆက္လက္ ေစလႊတ္ေနခ်ိန္၌ လက္ေတြ႕တြင္ ဂ်ပန္အေနျဖင့္ ေရြးခ်ယ္စရာမရိွ ဟု နယူးေယာက္ၿမိဳ႕တြင္ အေျခ စိုက္ေသာ ႏုိင္ငံေရးစြန္႔စားမႈ အတုိင္ပင္ခံအဖြဲ႕ ‘တီနီယုိေထာက္ လွမ္းေရး’မွ ဂ်ပန္ဆန္းစစ္ေလ့လာ သူ တုိဘီယက္မာရစ္က ေျပာ သည္။ ၎တို႔ႏုိင္ငံအနီးအနားမွ ရင္ဆုိင္မႈမ်ားကို ကုိင္တြယ္ရန္ ဂ်ပန္က အေမရိကန္ႏွင့္ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံေနရမည္ဟု ၎က ဆက္ လက္ေျပာသည္။

အခ်ိဳ႕ကလည္း ေဒၚနယ္ထ ရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကုိရီးယားအေပၚ လြန္လြန္က်ဴးက်ဴး ရန္လိုေသာ ေျပာဆိုမႈမ်ားသည္ ဂ်ပန္အား အေမရိကန္ႏွင့္ ေဝးေဝးေနရန္ ျဖစ္လာေစမည္လားဟု ေတြးေတာေန ၾကသည္။

‘‘ေဒၚနယ္ထရန္႔ရဲ႕ ေျမာက္ ကိုရီးယားအေပၚ မာမာထန္ထန္ ရပ္တည္မႈကုိ ဂ်ပန္က ဘယ္ ေလာက္အထိ သည္းခံမလဲဆုိတဲ့ ေမးခြန္းထြက္ေပၚလာႏုိင္ပါတယ္’’ ဟု ႏိုင္ငံတကာေရးရာ ဂ်ပန္အင္ စတီက်ဳဒ္မွ ဝါရင့္ပညာရွင္ တက္ ဆူအိုကုိတာနီက ေျပာၾကားသည္။

ယခုလအတြင္း ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိင္ငံတြင္ က်င္းပေသာ ေဒသတြင္း လံုၿခံဳေရးဖိုရမ္တစ္ခု၌ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ ျခားေရးဝန္ႀကီး မစၥတာကိုႏိုက ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ရီေယာင္ဟုိႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ သည္ဟု သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပ ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဂ်ပန္မီဒီယာမ်ားက အထက္ပါမွန္းဆခ်က္မ်ားကို အားေကာင္းလာေစခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ ႏွင့္ ေဆြးေႏြးေရးကို ေျမာက္ကုိရီး ယားႏုိင္ငံက လမ္းဖြင့္ထားသည့္ သေဘာ မစၥတာရီေယာင္ဟုိက ေျပာၾကားသည္ဟု သတင္းမီဒီယာ မ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ ျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနကမူ ယင္း သတင္းမ်ားကုိ အတည္ျပဳျခင္း မရိွေပ။

အခ်ိဳ႕ေသာ ဆန္းစစ္ေလ့ လာသူမ်ားကလည္း ေျမာက္ကုိရီး ယားႏွင့္ အေမရိကန္ၾကား ေတြ႕ ဆံုေဆြးေႏြးမႈျဖစ္ေပၚရန္ ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံက ၾကားဝင္ညိႇႏႈိင္းေပးသင့္ သည္ဟု အႀကံျပဳၾကသည္။ 

‘‘စစ္အင္အားနဲ႔ပဲ ေျမာက္ကုိ ရီးယားကို ဖိအားေပးေနတာ မထိ ေရာက္ပါဘူး။ အေမရိကန္နဲ႔ ေျမာက္ကုိရီးယားၾကား တင္းမာမႈ ေလ်ာ့ပါးေအာင္ ဂ်ပန္က လုပ္ ေဆာင္ေပးသင့္တယ္’’ဟု ယခင္ အစိုးရဒုတိယအတြင္း ဝန္ေဟာင္းႏွင့္ ယခုအခါတိုက်ိဳအေျခစိုက္ႏုိင္ငံျခားေရးမူဝါဒပညာရွင္အဖဲြ႕ မွ ဒါ႐ိုက္တာ က်ိဳဂ်ိယာနာဂီဝါ ဆာက ေျပာၾကားသည္။

သုိ႔ေသာ္ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျဖစ္ ေပၚေရး လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံက အဓိပၸာယ္ျပည့္ဝေသာ အခန္းက႑မွ ပါဝင္ႏုိင္ဖြယ္မရိွဟု မစၥတာအာေဘးႏွင့္ ၎၏ဝန္ႀကီး အဖြဲ႕ အေတြးအေခၚမ်ားႏွင့္ နီးစပ္ သူတစ္ဦးက ဆိုသည္။ ႏုိင္ငံ ေပါင္းစံု ေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္ေပၚေရး တုိက်ိဳက လုပ္ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရိွ သည္ဟု ေျမာက္ကုိရီးယားႏွင့္ တ႐ုတ္တုိ႔ကပါ ႐ႈျမင္ျခင္းမရွိဟု ယင္းကိစၥကုိ လူသိရွင္ၾကား ေျပာ ခြင့္မရေသာ ထုိပုဂၢိဳလ္က ေျပာ ၾကားသည္။ ထုိသို႔ေဆြးေႏြးပြဲလုပ္ ေဆာင္ရန္ ဝါရွင္တန္(သိ႔ု) ေဘ ဂ်င္းကသာ တတ္ႏုိင္ၿပီး ေမာ္စကို၊ တိုက်ိဳႏွင့္ ဆုိးလ္တို႔လည္း မတတ္ ႏုိင္ဟု ႏွစ္ဖက္စလံုးက ယူဆထား ၾကသည္။

လက္ရိွအခ်ိန္တြင္ ဂ်ပန္က ၎တို႔၏ ဒံုးက်ည္ကာကြယ္ေရး စနစ္တုိးတက္ေရး စီစဥ္ေနသည္။ Aegis Ashore ဟုေခၚေသာ အေမရိကန္ဒံုးခြင္းဒံုးစနစ္ကုိ ဝယ္ယူေရး ဘတ္ဂ်က္ေတာင္းဆုိမည္ဟု ဂ်ပန္ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနက  ေျပာၾကားသည္။ ယင္းစနစ္သည္ ပစ္လႊတ္လိုက္ေသာ ဒံုးက်ည္မ်ားကုိ ကမၻာ့ေလထုျပင္ပတြင္ ၾကားျဖတ္ ပစ္ခ်ႏုိင္စြမ္းရိွေသာ ဒံုးခြင္ဒံုးစနစ္ ျဖစ္သည္။

ေဝဖန္သူမ်ားကလည္း ေဆြး ေႏြးပြဲျဖစ္ေပၚေရး မစၥတာ အာေဘးအေနျဖင့္ ေဒၚနယ္ထရန္႔ႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ ဆက္ဆံေရးကို အသံုးခ်သင့္သည္ဟု ေျပာဆိုၾကသည္။ ‘‘ဂ်ပန္အေနနဲ႔ အေမရိကန္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးျဖတ္ေတာက္စရာ အေၾကာင္းမရိွဘူးလုိ႔ ထင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ လည္း စစ္မွန္တဲ့ မိတ္ေဆြတစ္ ေယာက္အေနနဲ႔ ေဒါသေတြ ေလ်ာ့သြားေအာင္ နာက်င္စရာျဖစ္ ေကာင္း ျဖစ္ႏုိင္ေပမယ့္ ႐ုိးသားတဲ့ အႀကံဉာဏ္ေပးသင့္ပါတယ္’’ဟု တုိက်ိဳၿမိဳ႕ဆုိဖီယာတကၠသုိလ္မွ ႏုိင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္ ကုိအိခ်ိနာကာႏိုက ေျပာသည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ ဆန္းစစ္ေလ့ လာသူမ်ားကလည္း ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ အတြက္ အက်ိဳးစီးပြားကုိ ျမင္ေတြ႕ခဲ့လွ်င္ အာေဘးသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ မတူေသာလမ္းစဥ္ကုိ လိုက္စား ႏုိင္စြမ္းရိွသူဟု ဆိုသည္။

အုိဘားမား လက္ထက္ ၂၀၁၄ တြင္ ႐ုရွားက ခ႐ုိင္းမီးယား ေဒသကုိ ၎တုိ႔ပုိင္နက္ထဲ သြတ္ သြင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ အိမ္ျဖဴေတာ္က အလုိရိွသည္ထက္ ပို၍ အကန္႔အ သတ္ရိွေသာ တားဆီးပိတ္ဆုိ႔မႈ မ်ားကုိ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံက ခ်မွတ္ခဲ့ သည္။ ပစိဖိတ္ရပ္ဝန္းသေဘာတူ ညီခ်က္ (TPP)ကုိ ျပန္လည္အ သက္သြင္းေရး ဂ်ပန္၏ ႀကိဳးပမ္း အားထုတ္မႈသည္ အမွီအခိုကင္း ေရး နမူနာတစ္ခုျဖစ္ႏုိင္သည္။

‘‘မဟာမိတ္ဖြဲ႕စည္းမႈကုိ မစၥ တာအာေဘးက အျမင့္ဆံုးအဆင့္ မွာ မွန္ကန္တဲ့ အျပဳသေဘာပံုစံနဲ႔ ကြၽမ္းက်င္စြာ ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္ တယ္ဆုိတဲ့ နမူနာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ လည္း အဲဒီရဲ႕ ျပင္ပမွာ သူ႔ဘာသာ လုပ္ခ်င္တာကိုလည္း စီမံခန္႔ခြဲေန ပါတယ္’’ဟု ယခင္က ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္အထူးျပဳ ကန္ႏုိင္ငံျခား ေရးဝန္ႀကီးဌာန သံတမန္ေဟာင္း မင္တာဂုိအုိဘက ေျပာသည္။

—Ref:The New York Times

Top News