ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ေနေသာ ကမၻာႀကီး

ဆိုမာလီယာႏုိင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္မုိဂါဒစ္႐ွဴး ဆင္ေျခဖံုးတြင္ အစားအစာရွာေဖြေနၾကေသာ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးငယ္မ်ား Mohamed ABDIWAHAB/AFP

ယခုသီတင္းပတ္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံတြင္ ကမၻာ့ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အတူတကြ ဓာတ္ပံု႐ုိက္ၾကၿပီး မိန္႔ခြန္းမ်ား ေျပာၾကားေနစဥ္ ပုိမုိႀကီးထြားလာေသာ ကမၻာ့အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုက ၎တုိ႔ၾကားတြင္ စိုးရိမ္မႈမ်ား
ျဖစ္ေပၚေစသည္။


ယင္းမွာ ဆယ္စုႏွစ္တစ္ခု ေလ်ာ့ပါး သက္သာလာခဲ့ေသာ္ လည္း ယမန္ႏွစ္က ျပန္လည္ျမင့္ တက္လာေသာ ျပႆနာျဖစ္သည့္ ကမၻာႀကီး ဆာေလာင္မြတ္သိပ္မႈကိစၥျဖစ္သည္။ ထိုျပႆနာ ျပန္ လည္ဆုိးရြားလာျခင္းသည္ ကမၻာ
ႀကီးပူေႏြးလာမႈႏွင့္ ေလ်ာ့ပါးမည့္ လကၡဏာမျမင္ရေသာ ျပည္တြင္း ပဋိပကၡကပ္ဆုိးမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။

ကမၻာေပၚတြင္ အစာအာဟာ ရခ်ိဳ႕တဲ့ေနေသာ လူသားအေရအ တြက္သည္ ၂၀၁၅ တြင္ ၇၇၇ သန္း ရိွခဲ့ရာမွ ၂၀၁၆ တြင္ ၈၁၅ သန္းရိွ လာသည္ဟု ကုလသမဂၢစားနပ္ ရိကၡာႏွင့္ စုိက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ (FAO) က ခန္႔မွန္းထားသည္။
ယင္းမွာ ကမၻာႀကီးအတြက္ ၎တု႔ိ၏ ေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္ႏွင့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားကို ကမၻာ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ႏွစ္စဥ္ ျပန္လွန္သံုးသပ္ႏုိင္ေရး အခ်ိန္ ကိုက္ ထုတ္ျပန္ထားေသာ အစီရင္ ခံစာ တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။

ကမၻာ့လူဦးေရ၏ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ေန႔စဥ္ ဆာေလာင္မြတ္ သိပ္မႈ ခံစားေနရသည္ဆုိေသာ အဓိပၸာယ္ျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့ေသာ ၂ ႏွစ္ကထက္ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမိုမ်ားျပား လာျခင္းျဖစ္ကာ ၂၀၃၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ
ဆာေလာင္မြတ္သိပ္မႈပေပ်ာက္ေရး ကုလသမဂၢရည္မွန္းခ်က္အတြက္လည္း ထိုးႏွက္ခ်က္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။

လူသားတုိ႔ ဒုကၡခံစားရမႈ ေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ား ၌ အသက္(၅)ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငါးဦးလွ်င္ တစ္ဦးနီးပါး၊ အေရအ တြက္အားျဖင့္ ကေလးငယ္ ၁၅၅ သန္းသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္က်ၿပီး ၎တို႔၏ မွတ္ဉာဏ္ထိခိုက္ႏုိင္ေျခ ႏွင့္ ေရာဂါကူးစက္ခံရႏုိင္ေျခမ်ား လည္း ျမင့္တက္လာႏုိင္သည္ဆုိ ေသာ အခ်က္လည္း ပါဝင္သည္။ ေနာက္ထပ္ ကေလးငယ္ ၅၂ သန္းလည္း အစာေရစာ ဝဝလင္လင္ မစားသံုးရသျဖင့္ အရပ္ႏွင့္ ခႏၶာ ကုိယ္အေလးခ်ိန္
မညီမွ်ဘဲ လူစဥ္ မမီသူမ်ား ျဖစ္လာႏုိင္သည္။

ကမၻာႀကီး၏ ဆာေလာင္မြတ္ သိပ္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး ဆယ္စုႏွစ္တာ ေအာင္ျမင္မႈရရိွခဲ့ေသာ အျခင္းအ ရာမ်ားကုိ FAO အစီရင္ခံစာက တိတိပပ ေဖာ္ျပမထားေပ။ သုိ႔ ေသာ္ ျပည္တြင္းပဋိပကၡမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ ရာသီဥတု က
ေမာက္ကမ အေျခအေနမ်ားက ႐ုတ္တရက္ အဆိုးဘက္ဆီ ဦး တည္ေစခဲ့သည္ဟု အေလးအနက္ထား ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

‘‘လူတုိင္းကုိ ေကြၽးေမြးဖို႔အ တြက္ လိုအပ္တာထက္ ပိုၿပီး ကမၻာႀကီးက အစားအစာေတြ ထုတ္လုပ္ ေပးေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူေပါင္း ၁၈၅ သန္း ဆာေလာင္မြတ္ သိပ္ ေနပါတယ္’’ဟု ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာေအဂ်င္စီက ႐ုိးရွင္းစြာ အႏွစ္ခ်ဳပ္ထားသည္။

တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ကမၻာ တစ္ဝန္းလံုး အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူ မ်ားၾကားတြင္ အဝလြန္မႈျပႆ နာက ဆက္လက္ျမင့္တက္ေနၿပီး မၾကာေသးမီ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ကေလးငယ္မ်ား ၾကားတြင္ပါယင္းျပႆနာ ႀကီးထြားလာေန သည္။ 

‘‘ထို႔ေၾကာင့္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ မႈပံုစံ အမ်ားအျပားအတူ တည္ရိွ ေနပါတယ္။ ကေလးငယ္ အာဟာ ရမျပည့္ဝမႈ ႏႈန္းျမင့္မားျခင္းနဲ႔ အရြယ္ေရာက္ၿပီး လူႀကီးအဝလြန္ မႈ ျပႆနာကုိ ႏုိင္ငံေတြက တစ္ ၿပိဳင္နက္တည္း ႀကံဳေတြ႕ေနရပါ တယ္’’ဟု အစီရင္ခံစာက သတိ ေပးထားသည္။

ထိုသုိ႔ ကေျပာင္းကျပန္ျဖစ္မႈကုိ နယူးေယာက္တုိင္းမ္မဂၢဇင္း က မၾကာမီက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ စံု စမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ရပ္တြင္ အစား အစာထုတ္လုပ္ေသာ ကုမၸဏီႀကီး မ်ားသည္ အာဟာရမွ်တမႈထက္ သၾကားဓာတ္ပုိမ်ားေသာ
ထုတ္ ကုန္မ်ားျဖင့္ ဘရာဇီးႏုိင္ငံတြင္ ဆင္းရဲသားမ်ားအေပၚ ေခါင္းပံု ျဖတ္ေနသည္ကုိ ေတြ႕ရိွခဲ့သည္။ ယင္းအတြက္ အသက္အႏၲရာယ္ ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္ေသာ ေရာဂါမ်ား ေနာက္ဆက္တြဲ လုိက္ပါလာမည္ ျဖစ္သည္။

႐ႈပ္ေထြးေသာ ျပႆနာမ်ား ေလ့လာဆန္းစစ္မႈတြင္ စားနပ္ ရိကၡာမဖူလံုဘဲ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ ေနေသာ ကမၻာ့လူဦးေရ ၈၁၅ သန္းအနက္ ၄၈၉ သန္းသည္ ျပင္းထန္

ေသာ ပဋိပကၡမ်ားဒဏ္ ခံစားေနရ ေသာ ႏုိင္ငံမ်ား၌ အသက္ရွင္သန္ ရန္ ႀကိဳးစားေနရသူမ်ားျဖစ္ၿပီး ကေလးငယ္မ်ားသည္ ထိခိုက္မႈ အမ်ားဆံုးခံစားရသူမ်ားဟု ကုလ သမဂၢ၏ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပ သည္။

 ႏုိင္ငံမ်ားအတြင္းမွာပင္ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕မ်ား တုိက္ပဲြ ျဖစ္ပြားမႈသည္ ၂၀၁၀ ေနာက္ပုိင္း ၁၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာ သည္။ ယင္းႏွင့္အတူ ဆာေလာင္ မြတ္သိပ္မႈက မဟာမိတ္အျဖစ္ လိုက္ပါလာသည္။ ေတာင္ဆူ ဒန္ႏုိင္ငံ
ပဋိပကၡေၾကာင့္ ႀကီးမား ေသာ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ ထားမႈဆုိင္ရာ ကပ္ဆုိးႀကီးျဖစ္ေပၚ ခဲ့ၿပီး ယင္းႏုိင္ငံေဒသအခ်ိဳ႕တြင္  အငတ္ေဘး ဆုိက္ေနသည္ဟု ယခုႏွစ္အတြင္း ေၾကညာခဲ့ရ သည္။ ယင္းႏုိင္ငံတြင္ လူငါးဦး တြင္
ႏွစ္ဦးသည္ ဆုိးရြားေသာ ဆာ ေလာင္မႈႏွင့္ ႀကံဳေနရၿပီး အစာအ ငတ္ထားျခင္းကုိ စစ္ပဲြ၏ လက္ နက္အျဖစ္ အသံုးျပဳေနၾကသည္ ဟု ကုလအစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပ သည္။

ယီမင္ႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရ ၆၀ ရာခုိင္ႏႈန္းျဖစ္ေသာ လူ ၁၇ သန္းသည္ အစာေရစာငတ္မြတ္ေနၿပီး အေရးတႀကီး အကူအညီမ်ား လုိအပ္ေနသည္။ အလားတူ အေျခ အေနမ်ိဳးကုိ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားႏွင့္ ဆုိ မာလီယာတြင္လည္း ႀကံဳေတြ႕ေန ရသည္။ ပဋိပကၡထူေျပာမႈေၾကာင့္ လူသားမ်ား ပ်က္စီးမႈ အထင္ရွား ဆံုးေနရာသည္ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ ျဖစ္ႏုိင္ၿပီး တစ္ခ်ိန္က သက္ဝင္ လႈပ္ရွားခဲ့ေသာ လူလတ္တန္းစား မ်ားသည္ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ တစ္စစီျပန႔္က်ဲခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံသား ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ သည္ ဆင္းဆင္းရဲရဲျဖစ္သြားၾကၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရလုပ္ငန္းမ်ား အႀကီး အက်ယ္ပ်က္စီးခဲ့ၿပီးေနာက္ လူဦးေရ ေျခာက္သန္းခန္႔မွာ မဝေရစာ စားသံုးေနၾကရသည္။

ကမၻာႏွင့္အဝွန္႔ ထုိျပႆနာ မ်ားကုိ ပိုမုိဆုိးရြားေစေသာ အျခင္းအရာသည္ ရာသီဥတုေျပာင္း လဲမႈေၾကာင္းျဖစ္ေပၚလာသည့္ ေရ ႀကီး ေရလွ်ံမႈႏွင့္ မုိးေခါင္ေရရွားမႈ မ်ားျဖစ္ကာ ႏုိင္ငံေရးပဋိပကၡႏွင့္ ကုန္စည္ပစၥည္း တင္ပုိ႔မႈအေပၚ အားကုိးေနရေသာ ႏုိင္ငံမ်ား၌ ကုန္ပစၥည္းေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းမႈက လည္း စီးပြားေရးက်ပ္တည္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု FAO ၏ ေလ့ လာမႈက ေတြ႕ရိွခဲ့သည္။

အကယ္၍မ်ား ကုလသမဂၢ တြင္ ေရာက္ရိွေနၾကေသာ သံတ မန္မ်ားက ျပင္ပကမၻာကုိ စိတ္ ဝင္တစား ငဲ့ၾကည့္ၾကမည္ဆုိလွ်င္  ၎တို႔အေနျဖင့္ ငတ္မြတ္ေခါင္း ပါးမႈကုိ အျမင္သစ္ျဖင့္ ၾကည့္႐ႈ ကာ ျပန္လည္၍ တုိးတက္မႈရရိွေစ ေရး FAO ၏ အစီရင္ခံစာက တြန္းအားေပးႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။ ေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္အရိပ္အေယာင္မ်ား ရိွေနသည္။ မွတ္ထားစရာျပရမည္ ဆုိပါက မိခင္ႏို႔တုိက္ေကြၽးမႈမ်ား ျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ား အာဟာရ ဓာတ္မ်ား ပိုမုိရရိွလာျခင္းျဖစ္ သည္။

ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွစြာပင္ အေမရိကန္သမၼတေဒၚ နယ္ထရန္႔က ကုလသမဂၢတြင္ လူအမ်ား အာ႐ံုစိုက္မႈမ်ားၾကားမွာ ပင္ ကုလသမဂၢအတြက္ ရန္ပံုေငြ မ်ား သိသာစြာ ေလွ်ာ့ခ်ေရး အဆိုျပဳတင္ျပခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္
ကုလ သမဂၢသည္ ၎၏ မည္သည့္အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံထက္မဆုိ ႀကီးမား သည္။ ၎၏ အဆံုးစြန္ဆံုး အာ႐ံုစိုက္မႈသည္ လူသားမ်ား ကိုယ္ တုိင္ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့သံတမန္မ်ား ကို သတိေပးသည္မွာ ၎တို႔၏ ကဲြျပားျခားနားမႈမ်ား မည္သို႔ပင္ ရိွေစ ၎တို႔အေနျဖင့္ ကမၻာ့ဆာ ေလာင္ငတ္မြတ္မႈ တိုက္ပဲြကုိ အ လစ္မေပးေစေရးဟူလုိ။

—Ref: NY Times

 

Top News