တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ ၂ ႏွစ္တိုင္ခဲ့ၿပီ

၂၀၁၅ ေအာက္တုိဘာ ၁၅ရက္က က်င္းပေသာ တစ္ႏုိင္ငံလုံးပစ္ခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထုိးပြဲတြင္ သမၼတဦးသိန္းစိန္လက္မွတ္ေရးထုိးေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု-စိုင္းေဇာ္)

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႏုိဗယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ကမၻာေပၚတြင္ အရွည္ၾကာဆံုး ေသာ ျပည္တြင္းစစ္တည္ရွိသည့္ တိုင္းျပည္၏ အစိုးရတစ္ရပ္ကို ဆက္ခံရၿပီးေနာက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အျမန္ဆံုးရရွိေရး စိတ္အားထက္သန္စြာ ဦးေဆာင္လုပ္ကိုင္ေနသည္။

‘‘ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိတာ ရသင့္တာၾကာပါၿပီ။ အခုအခ်ိန္ဟာ ေနာက္မေစာင့္သင့္ေတာ့ပါဘူး။ အားလံုး၀ိုင္းၿပီးေတာ့ ၂၀၁၇ ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွစ္လို႔ သတ္မွတ္ႏုိင္ေအာင္လို႔ အားလံုး၀ိုင္း၀န္းကူညီၾကပါ’’ဟု သူက ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ဖူးသည္။ NCA (တစ္ႏုိင္ငံလံုးပစ္ ခတ္တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္) တြင္ပါ၀င္၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆာင္ရြက္ရန္လည္း တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားအား သူကအႀကိမ္ႀကိမ္ တုိက္တြန္းဖူးသည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၇ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းသို႔ ေရာက္သည့္အခ်ိန္ထိ ၎၏ ဆႏၵမျပည့္၀ေသးေပ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္တြင္းစစ္ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ရည္ရြယ္ၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုးပစ္ခတ္တိုက္ ခိုက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္မွာ ရက္ပိုင္းအတြင္း ၂ႏွစ္ ျပည့္ေတာ့မည္။

NCA လက္မွတ္ထိုးၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကရာ ၂ႏွစ္အတြင္း ရလဒ္မွာတိုးတက္မႈႏွင့္ စိန္ေခၚမႈအခက္အခဲမ်ား ေရာႁပြမ္းေနသည္ဟု ပါ၀င္ပတ္သက္သည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ားက ဆုိသည္။

‘‘၂ ႏွစ္အေတာအတြင္းမွာ တိုးတက္မႈလည္းရွိတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စိန္ေခၚမႈလည္းရွိတယ္။ အခက္အခဲလည္းရွိတယ္’’ ဟု ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုး (KNU) ဒုဥကၠ႒ ပဒုိေစာကြယ္ထူး၀င္းက NCA လက္မွတ္ေရးထိုးမႈ ၂ ႏွစ္တာ အေျခအေနအေပၚ မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

KNU အပါအ၀င္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ရွစ္ဖဲြ႕သည္ သမၼတဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၅ ေအာက္တုိဘာ ၁၅ ရက္တြင္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။

၎တို႔မွာ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအ႐ံုး (KNU)၊ ပအို၀္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖဲြ႕ ခ်ဳပ္ (PNLO)၊ ရွမ္းျပည္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS)၊ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး (CNF)၊ ရခုိင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP)၊ ျမန္မာႏုိုင္ငံလံုးဆုိင္ရာ ေက်ာင္းသားမ်ား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF)၊ ဒီမိုကေရစီအက်ိဳးျပဳ  ကရင့္တပ္မေတာ္ (DKBA) ႏွင့္ KNLA ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ တို႔ျဖစ္သည္။

‘‘၂ ႏွစ္ျပည့္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ ေတာ့ တစ္စံုတစ္ရာေတာ့ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးခုိင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္ႏုိင္တယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းaရးလုပ္ငန္းစဥ္ေရွ႕ကို တစ္လွမ္းခ်င္းတိုးေနတာေပါ့။ မေကာင္းတဲ့ လကၡဏာေတြက တုိးတက္ႏႈန္း ေႏွးေကြးတာတို႔၊ NCA လက္မွတ္ထိုးဖို႔ အဆင္သင့္မရွိေသးတဲ့အဖဲြ႕aတြက တိတိက်က် ထိုးပါ့မယ္။ ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္ရက္ဆုိတဲ့ ရလဒ္မ်ိဳးကလည္း မထြက္လာaသးဘူး’’ဟု PNLO ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ဆုိသည္။

၂ ႏွစ္အတြင္း အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသားအဖဲြ႕ရွစ္ဖဲြ႕အၾကား ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း၊ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ခဲ့ျခင္းတို႔က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈျဖစ္ၿပီး NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ တိုးတက္မႈႏႈန္းေႏွးေကြးေနျခင္း၊ က်န္ေနသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ား NCA တြင္ မပါ၀င္လာႏုိင္ေသးျခင္းႏွင့္ တိုက္ပဲြမ်ားျဖစ္ပြားေနျခင္းတုိ႔က အခက္အခဲျဖစ္ေနသည္ဟု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္သူမ်ား ႏွင့္ ေလ့လာသူမ်ားက မတူညီစြာေျပာသည္။

NCA လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ NCA လက္မွတ္ထုိးထားသည့္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားအၾကား တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားမႈ သိသာစြာေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ NCA မထိုးရေသးသည့္ အဖဲြ႕မ်ားအၾကား တုိက္ပဲြမ်ား ပိုမိုျပင္းထန္ခဲ့သည္။

NCA လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ အဖြဲ႕မ်ားအနက္ ရွမ္းလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (RCSS) မွလြဲ၍ က်န္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ တပ္မေတာ္အၾကား ပဋိပကၡအခ်ိဳ႕ရွိခဲ့ေသာ္လည္း တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈ မရွိသေလာက္ပင္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္ RCSS တို႔အၾကား ၂ ႏွစ္အတြင္း တိုက္ပြဲအႀကိမ္ႏွစ္ဆယ္ထက္မနည္း ျဖစ္ပြား ကာ နယ္ေျမသတ္မွတ္မႈရွင္းလင္းjခင္းမရွိ၍ဟု ႏွစ္ဖက္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက အေၾကာင္းျပသည္။

NCA လက္မွတ္မထိုးမီ ၂ ႏွစ္ႏွင့္ လက္မွတ္ထိုးၿပီး ၂ ႏွစ္ကို ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္မည္ဆိုပါက တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈသည္ ေယ်ဘုယ်အား ျဖင့္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ ေလ်ာ့က်သြားသည္ဟု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက ေျပာသည္။

၎သည္ NCA အရဖြဲ႕စည္းထားၿပီး ႏွစ္ဖက္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္သည့္ အပစ္ရပ္ပူးတြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေကာ္မတီ (JMC) တြင္ တာဝန္ယူခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

ထိုေကာ္မတီအေနျဖင့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ NCAလက္မွတ္ထိုးအဖြဲ႕မ်ားအၾကား တိုက္ပြဲမ်ား၊ ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္လာပါက ညႇိႏႈိင္းေျဖရွင္းခဲ့သည္။

‘‘လက္မွတ္မထိုးတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကေတာ့ ဒီ NCA လက္မွတ္ မထိုးခင္ကနဲ႔ ထိုးၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ပိုၿပီးေတာ့ တိုက္ပြဲအရွိန္အဟုန္ေတြ ျမင့္လာတာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတြ႕ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဒီရွမ္းေျမာက္ေဒသမွာ တိုက္ပြဲ အမ်ားဆံုး ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ႕ရတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ကေတာ့ ဒုတိယတိုက္ပြဲ အမ်ားဆံုးေနရာ ျဖစ္တာကို ေတြ႕ရတယ္’’ ဟု ေဒါက္တာမင္းေဇာ္ဦးက ဆက္လက္ေျပာ ၾကားသည္။


လက္မွတ္ေရးထုိးၿပီးေနာက္ အမွတ္တရဓာတ္ပုံ႐ုိက္ကူးၾကစဥ္ (ဓာတ္ပံု-စိုင္းေဇာ္)

ကခ်င္အဖြဲ႕ (KIA)၊ တေအာင္းအဖြဲ႕ (TNLA)၊ ကိုးကန္႔အဖြဲ႕ (MNDAA)၊ ရခိုင္အဖြဲ႕ (AA) တို႔ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔အၾကား တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး က်န္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ တင္းမာမႈအခ်ိဳ႕၊ ပဋိပကၡအခ်ိဳ႕မွလြဲ၍ ႀကီးႀကီးမားမား တိုက္ပြဲမ်ား မျဖစ္ခဲ့ေပ။

တုိက္ပြဲမ်ား ဆက္ရွိေနျခင္းက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ ေထာက္ျပစရာ ျဖစ္ေသာ္လည္း လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာၾကာ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ စစ္ပြဲမ်ား ရပ္တန္႔ေရးအတြက္ အခ်ိန္ယူရမည္ဟု KNU ဒုဥကၠ႒ ပဒိုေစာကြယ္ထူးဝင္းက ဆိုသည္။

‘‘တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္နဲ႔ တစ္ ႏိုင္ငံလံုးမွာ တိုက္ပြဲေတြခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားဖို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထားေတာ့ရွိပါတယ္’’ ဟု သူကေျပာသည္။

လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡခ်ဳပ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာ မ်ားကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေျဖရွင္းႏိုင္ေရး အတြက္ NCA စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္မ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ႏိုင္ငံေရးလမ္းျပ ေျမပံုခ်မွတ္၍ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

ႏိုင္ငံေရး လမ္းျပေျမပံုတြင္ NCA လက္မွတ္ထုိးျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဆိုင္ရာ မူေဘာင္ေရးဆြဲျခင္း၊ မူေဘာင္ကိုအေျခခံၿပီး အမ်ိဳးသားအဆင့္ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ က်င္းပျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သို႔ တင္သြင္း၍ အတည္ျပဳခ်က္ရယူူျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူစာခ်ဳပ္ပါ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း စသည္တို႔ပါ၀င္သည္။

ႏုိင္ငံေရးလမ္းျပေျမပံုပါ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံက်င္းပျခင္းကို ယခင္အစိုးရလက္ထက္တြင္ တစ္ႀကိမ္က်င္းပခဲ့ၿပီး အစိုးရသစ္လက္ထက္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ- ၂၁ ရာစု ပင္လံုအစည္းအေ၀းဟူ၍ အမည္ေပးကာ ႏွစ္ႀကိမ္က်င္းပခဲ့ သည္။

‘‘၂ ႏွစ္တာကာလအတြင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ သံုးႀကိမ္။ အဲဒီမွာ တတိယအႀကိမ္မွာ ႏိုင္ငံေရးသေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရယူ ႏုိင္တယ္’’ဟု ပဒုိေစာကြယ္ထူး၀င္းက ေျပာသည္။

ယခုႏွစ္ ေမလက က်င္းပခဲ့သည့္ ၂၁ ရာစုပင္လံုဒုတိယအစည္းအေ၀း (တတိယအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ)တြင္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ေျမယာႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္ ၃၇ ခ်က္ကို ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူစာခ်ဳပ္ အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းကို ရည္ ၫႊန္းျခင္းျဖစ္သည္။

ယင္းသို႔ သေဘာတူညီမႈမ်ား ရရွိေသာ္လည္း ညီလာခံတြင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္မႈအပိုင္း အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဆုိင္ရာ မူေဘာင္ပါအတုိင္း မေဆာင္ရြက္ ျခင္းႏွင့္ NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္အဆင့္တိုင္း တြင္ အားနည္းခ်က္မ်ားရွိေနျခင္းတို႔ကို တိုင္းရင္းသားအဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားက ေထာက္ျပသည္။

ထို႔ေနာက္ပိုင္းတြင္ NCA လက္မွတ္ထိုးအဖဲြ႕မ်ားက NCA အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈကို ျပန္လည္သံုးသပ္ၿပီး လိုအပ္သည္မ်ား ျပင္ဆင္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း ၂၁ ရာစုပင္လံုဒုတိယအစည္းအေ၀းအၿပီး ေလးလေက်ာ္ ၾကာသည္အထိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပဲြမ်ား မျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့ေပ။

တစ္ဖက္၌လည္း NCA မထိုးရေသးသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားတြင္ NCA မထိုးဘဲ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမည္ဆုိေသာ ေျမာက္ပုိင္းလက္နက္အဖဲြ႕ခုနစ္ဖဲြ႕၏ စုဖဲြ႕မႈႏွင့္ NCA လက္မွတ္ထိုးႏုိုင္ေရးညိႇႏိႈင္းေနသည့္ ညီ ၫြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) စုဖဲြ႕မႈဟူ၍ ကဲြျပားသြားသည္။

ေျမာက္ပိုင္းခုနစ္ဖဲြ႕တြင္ ‘၀’ အဖဲြ႕ (UWSA)၊ ကခ်င္အဖဲြ႕ (KIA)၊ မုိင္းလားအဖဲြ႕ (NDAA)၊ ရွမ္းအဖဲြ႕ (SSPP)၊ တအာင္းအဖဲြ႕ (TNLA)၊ ကုိးကန္႔အဖဲြ႕ (MNDAA) ႏွင့္ ရခုိင္အဖဲြ႕ (AA) တို႔ ပါ၀င္ၿပီး UWSA က ဦးေဆာင္သည္။ NCA တြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ လိုလားခ်က္မျပည့္စံုဟု ၎တို႔က အေၾကာင္းျပသည္။

NCA အတုိင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္ကမူ ေျမာက္ပိုင္းခုနစ္ ဖဲြ႕၏ စုဖဲြ႕မႈကို လက္မခံ၍ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္းမႈမ်ား မလုပ္ႏုိင္ဘဲ ျဖစ္ေနသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစျဖစ္ေပၚ ေစရန္ အစိုးရႏွင့္တပ္မေတာ္အေန ျဖင့္ သေဘာထားႀကီးစြာျဖင့္ ေျမာက္ပိုင္းခုနစ္ဖဲြ႕ကို စုေပါင္း ေတြ႕ဆံုသင့္ဟု TNLA ဒုဥကၠ႒ တာဂ်ဳတ္ဂ်ားက အဆိုျပဳသည္။

‘‘ညီလာခံနီးေပမယ့္လည္း ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ဘာမွေတြ႕ဆံုမႈ မရိွဘူး။ ညီလာခံသြားဖို႔ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးထင္တယ္။ အဓိက က အစုိးရပဲ ေျပာရမလား၊ တပ္မ ေတာ္ပဲ ေျပာရမလား သေဘာထား ႀကီးႀကီးနဲ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ခုနစ္ဖြဲ႕ကို လက္ခံေတြ႕မွပဲ ဒီႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ က လမ္းစျမင္မယ္’’ဟု ၎ကေျပာ ၾကားသည္။

NCA လမ္းေၾကာင္းအတုိင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေဆာင္ ရြက္မည္ဆုိသည့္ UNFC အေနျဖင့္လည္း အစိုးရႏွင့္ ညိႇႏႈိင္းေနသည္မွာ တစ္ႏွစ္ခဲြခန္႔ရိွၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း UNFC အဖြဲ႕ဝင္မ်ား NCA လက္မွတ္ထုိးႏုိင္ေရးမေရရာေသးေပ။

UNFC ကိုမြန္အဖြဲ႕ (NMSP)၊ကရင္နီအဖြဲ႕ (KNPP)၊ ရခိုင္အဖြဲ႕ (ANC)၊ လားဟူအဖြဲ႕ (LDU) စ သည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး NMSP ဒုဥကၠ႒ ႏုိင္ဟံသာက ဥကၠ႒ အျဖစ္ တာဝန္ယူထားသည္။

ႏုိင္ဟံသာအေနျဖင့္လည္း စက္တင္ဘာလဆန္းက အစိုးရ သစ္လက္ထက္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ဦးေဆာင္လုပ္ကုိင္ ေနသည့္ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ေရး အႀကံျပဳ ခ်က္ေပးခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တုိးတက္မႈေႏွးေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ေစေရးအႀကံေပးရန္ ေျပာၾကားသည့္ အေပၚ အႀကံျပဳျခင္းျဖစ္သည္ဟု ႏုိင္ဟံသာကေျပာသည္။

‘‘(၁)အခ်က္ကေတာ့ သက္ ဆုိင္တဲ့ အဓိကလက္နက္ကုိင္အင္ အားစုအားလံုးပါဝင္ေရး၊ (၂) အ ခ်က္က မူေဘာင္ကို အားလံုးပါဝင္ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အခုိင္အမာခ်မွတ္သြားဖို႔၊ (၃) အခ်က္က်ေတာ့ မူေဘာင္အတိုင္း လုပ္ငန္းကုိ တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ ေက်ေက်ညက္ညက္နဲ႔ ေက်လည္ေအာင္၊ ၿပီးေတာ့မွ ေနာက္တစ္ဆင့္တက္ဖို႔ အဲဒီလိုအႀကံေပးခဲ့တယ္’’ဟု ႏုိင္ဟံသာက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား အႀကံျပဳခဲ့သည့္အခ်က္မ်ားကုိ ျပန္ေျပာင္းေျပာျပသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ တုိးတက္ မႈ ေႏွးေနသည္ဟု သံုးႏႈန္းေျပာဆုိ ေသာ္လည္း တုိင္းရင္းသားအေရး ေလ့လာသူ ဦးေမာင္ေမာင္စုိးကမူ လက္ရိွျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္သည္ ေရွ႕မတုိးသာ ေနာက္မဆုတ္သာ အေျခအေန ႀကံဳေနသည္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

‘‘၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာမွာ NCA လက္မွတ္ထိုးၿပီးတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒီ NCA လမ္္းေၾကာင္းသြားမယ္လုိ႔ ဆုပ္ကုိင္လိုက္တာကေန စၿပီးေတာ့ ဒီဟာ အခက္အခဲရိွတယ္လုိ႔၊ ျပႆနာျဖစ္လာတယ္လို႔ ထင္တယ္။ ဒီNCA လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာကလည္း ေက်လည္တာရိွတယ္၊ မေက်လည္တာရိွတယ္’’ဟု ၎ကဆိုသည္။

ဆက္လက္၍ ဦးေမာင္ေမာင္စုိးက ‘‘သြားခ်င္တာကေတာ့ တကယ္တမ္းက ဒီႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈျပႆနာေျဖရွင္းေရးျဖစ္တယ္။ အဖဲြ႕အားလံုးသည္ စားပြဲဝုိင္းမွာ ထိုင္ၿပီးေတာ့ ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းေရးျဖစ္ပါတယ္။

dအဲဒီအေနအထားကုိ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ NCA လက္မွတ္ထုိးမွျဖစ္မယ္ဆုိတဲ့အေနအထားနဲ႔ ကန္႔သတ္ထားတဲ့အခါမွာ NCA သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ အေတာ္ကို ျပန္လည္သုံးသပ္ရမယ့္အရာလုိ႔ ျမင္ပါတယ္’’ ဟု ေျပာသည္။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦး စီးခ်ဳပ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္ကမူ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ရာ၌ NCA လမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္သာ ေလွ်ာက္လွမ္းရန္လုိအပ္ေၾကာင္းႏွင့္တပ္မေတာ္၏ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူေျခာက္ရပ္သည္ ပကတိလုိအပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္၏သေဘာထားကုိ မၾကာေသးမီက ေျပာၾကားထားသည္။

အစုိးရသစ္လက္ထက္တြင္ NCA ကုိအေျချပဳသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕အမ်ားအျပား ပါ၀င္ျခင္းမရွိသည့္အေျခအေနမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ တပ္မေတာ္ ၏ အခန္းက႑ႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ပုိင္ခြင့္မ်ားက ႀကီးမားလြန္းေနျခင္းေၾကာင့္ဟု မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္မ်ားအစည္းအ႐ုံး (Generation Wave) ကေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္တြင္ထုတ္ျပန္သည့္ ေၾကညာစာတမ္း၌ ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းသို႔တပ္မေတာ္၏ အခန္းက႑ႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ႀကီး မားေနျခင္းက ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား၏ တန္းတူညီမွ် ေဆြးေႏြး အေျဖရွာမႈကုိ အကန္႔အသတ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု Generation Wave က ၎တို႔အျမင္ကုိ ေဖာ္ျပ သည္။ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ဒီမုိကေရစီေရးႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တစ္ခုလုံးသည္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ၏ ကန္႔သတ္ခ်က္ေဘာင္မ်ားအတြင္းသာ တည္ရွိေနသည့္ အေနအထားျဖစ္သည္ဟုလည္း မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒ၏ကန္႔သတ္မႈမ်ားကုိ ေက်ာ္လႊား၍ အနာဂတ္ဒီမုိကေရစီႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရမည္မ်ားကုိ အင္ အားစုအားလုံးႏွင့္ တစ္စိတ္တစ္ ၀မ္းတည္းလက္တြဲေဆာင္ရြက္ရန္ မွာ လက္ရွိကာလ၏ မရွိမျဖစ္လုိ အပ္ခ်က္ျဖစ္သည္ဟု Generation Wave ကဆုိသည္။

တပ္မေတာ္၏ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမူ ေျခာက္ရပ္အနက္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကုိ ေလးစားလုိက္နာရန္ႏွင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒျဖင့္ ဒီမုိကေရစီေလွ်ာက္လွမ္းမႈတြင္ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ရန္စသည့္အ ခ်က္တို႔က တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႕အ စည္းမ်ားအတြက္ အခက္အခဲျဖစ္ ေစသည္ဟု UNFC ဥကၠ႒ႏုိင္ဟံသာက ဆုိသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေရွ႕မတိုးႏုိင္သည့္ အေျခအေနကုိ ေက်ာ္လႊားရန္ သက္ဆုိင္ရာေခါင္းေဆာင္မ်ားအၾကား အလြတ္သေဘာညိႇႏႈိင္းမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ NCA လက္မွတ္ထုိးထားသည့္အဖြဲ႕မ်ား ႏွင့္ မထုိးရေသးသည့္အဖြဲ႕မ်ားက အဆုိျပဳထားသည္။

အစုိးရႏွင့္ NCA လက္မွတ္ထုိးအဖြဲ႕ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား ေတြ႕ဆုံႏုိင္မည့္အခင္းအက်င္းတစ္ခုက မၾကာမီရက္ပိုင္းအတြင္း ေပၚေပါက္လာႏုိင္ဖြယ္ရွိသည္။ ယင္းသည္ NCA ၂ ႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္အခမ္းအနားပင္ျဖစ္သည္။

ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ ျပဳလုပ္မည့္ အဆုိပါအခမ္းအနားသုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္အပါအ၀င္ အစုိးရေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ NCA လက္မွတ္ထုိးရွစ္ဖြဲ႕မွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားတက္ေရာက္မည္ ျဖစ္သည္။

‘‘ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔က ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္က နည္းနည္း ၿငိမ္ေနတဲ့၊ ေသြးနည္းနည္းေအးေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကုိ တစ္ခ်က္ျပန္ၿပီးႏႈိးလုိက္တဲ့ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔ေပါ့’’ ဟု NCA လက္မွတ္ထုိးရွစ္ဖြဲ႕မွ ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္မွဴးႀကီးခြန္ဥကၠာက ေျပာၾကားသည္။ NCA ၂ ႏွစ္ျပည့္ကစ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းဆုိင္ရာေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲမ်ားျပဳလုပ္ကာ ဒီဇင္ဘာတြင္ က်င္းပရန္စီစဥ္ထားသည့္ ၂၁ ရာစုပင္လုံတတိယအစည္းအေ၀းေအာင္ျမင္ေရးကို လုိလားေၾကာင္း ၎၏သေဘာထားကုိ ေဖာ္ျပသည္။

ဆက္လက္၍ ဗုိလ္မွဴးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ‘‘အဓိကကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ပ်က္စီးျခင္း တို႔မေရာက္ဘူး၊ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္လွည့္တာေတြမရွိဘူးဆုိရင္ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာေတြေပါ့’’ ဟု ေျပာသည္။