ဖက္ဒရယ္ဆိုင္ရာ အေျခခံမူမ်ား ၂၀၁၈ အတြင္း သေဘာတူညီခ်က္ ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တိုက္တြန္း

NCA ၂ ႏွစ္ျပည့္အခမ္းအနားသို႔တက္ေရာက္လာသူအခ်ိဳ႕ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ စကားလက္ဆံုက်ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု − စိုင္းေဇာ္)

ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားအၾကား အာဏာခြဲ ေဝမႈအပါအဝင္ ဖက္ဒရယ္ဆုိင္ ရာ အေျခခံမူမ်ားကို လာမည့္ၿငိမ္း ခ်မ္းေရးညီလာခံ သံုးႀကိမ္အတြင္း ၿပီးျပတ္စြာ သေဘာတူညီခ်က္ ခ် မွတ္ႏိုင္သည္အထိ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ရန္ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္က တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္ မွတ္ထုိးျခင္း (၂) ႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္ လည္ေန႔ အခမ္းအနားတြင္ တိုက္ တြန္း ေျပာၾကားသည္။

ယခု ၂၀၁၇ အတြင္း ၿငိမ္း ခ်မ္္းေရးညီလာခံ တစ္ႀကိမ္ က်င္း ပရန္ က်န္ရွိၿပီး ၂၀၁၈ အတြင္း ႏွစ္ႀကိမ္ က်င္းပရန္ရွိေၾကာင္း ၎ က ေျပာသည္။

‘‘အေျခခံမူေတြ ထြက္ေပၚ လာၿပီးရင္ အေသးစိတ္မူေတြ ဆက္လက္ၿပီး ေဆြးေႏြးဖို႔ရွိပါ တယ္။ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ျပည္နယ္ ေတြအၾကား အာဏာခြဲေဝမႈ၊ သယံဇာတခြဲေဝမႈ၊ အခြန္ အေကာက္ခြဲေဝမႈ၊ ႂကြင္းက်န္အာ ဏာဆိုင္ရာ အေျခခံမူေတြ၊ ဖြဲ႕ စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ေနာက္ ဆက္တြဲ ဇယားပါ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ဆက္လက္ၿပီး ေဆြးေႏြးၾကရဦး မွာျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသည္။

ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ ထက္တြင္ ထြက္ေပၚလာသည့္ NCA ကို လက္ခံကာ အစိုးရသစ္ လက္ထက္၌ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ -၂၁ ရာစု ပင္လံုဟူ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ ႏွစ္ႀကိမ္က်င္းပၿပီး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံ ေရးေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ယခုႏွစ္ ေမလက က်င္းပခဲ့သည့္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံ ဒုတိယအစည္း အေဝးတြင္ ဖက္ဒရယ္အေျခခံမူ သေဘာတူညီခ်က္ ၃၇ ခ်က္ကို ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူညီခ်က္ ၏ အစိတ္အပိုင္း (၁)အျဖစ္ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၿပီး ယင္းညီ လာခံ၌ သေဘာတူညီခ်က္ မရ ေသးသည့္ အေျခခံမူမ်ားကို ဆက္လက္ညႇိႏိႈင္းရမည္ဟု ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာ သည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံကို တစ္ႏွစ္ ႏွစ္ႀကိမ္ က်င္းပရန္ သတ္ မွတ္ထားသည္။

‘‘အနာဂတ္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ ေထာင္စုမွာ ဘယ္လိုခြဲေဝအုပ္ခ်ဳပ္ ၾကမလဲဆုိတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ညီလာခံ သံုးႀကိမ္အတြင္းမွာ အေျခခံမူေတြ အေက်အလည္ ေဆြးေႏြးလို႔ ၿပီးျပတ္သြားၿပီဆိုရင္ ဖက္ဒရယ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခိုင္မာ တဲ့ အုတ္ျမစ္တစ္ခု ထြက္ေပၚလာ ၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာ သည္။

အနာဂတ္ႏိုင္ငံေတာ္ အ တြက္ ဖက္ဒရယ္ဆိုင္ရာ အေျခခံ မူမ်ား ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားတြင္ NCA လက္မွတ္မထုိးရ ေသးသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္ နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား ပါဝင္ႏုိင္ရန္ အစဥ္အၿမဲ ဖိတ္ေခၚထားသည္ဟု လည္း ၎ကဆိုသည္။

‘‘အမ်ဳိးသားျပန္လည္သင့္ ျမတ္ေရးနဲ႔ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္း ေရးကို ေဆာင္ၾကဥ္းႏိုင္မယ့္ ဖက္ ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီး ဘယ္ ေတာ့ရမလဲဆုိတာ ကြၽန္မတို႔  အားလံုးအေပၚမွာပဲ မူတည္ေနပါ တယ္။ သမိုင္းက ေပးအပ္လာတဲ့ အခြင့္အေရးကို ကြၽန္မတို႔ ထိထိမိ မိ မွန္မွန္ကန္ကန္ မဆုပ္ကိုင္ႏုိင္ လို႔ ျပည္သူေတြဟာ မိမိတို႔ ေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္ေတြ ျပည့္ဖို႔ရာပင္ပန္း ႀကီးစြာ ဆက္လက္ေစာင့္ဆုိင္းရ ျခင္းမ်ဳိး မျဖစ္ေစခ်င္ပါဘူး’’ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာ သည္။

NCA စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္မ်ား သည္ တိုင္းရင္းသားျပည္သူမ်ား ၏  အခြင့္အေရးကို ကန္႔သတ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ပိတ္ပင္ထားျခင္း မပါ ေၾကာင္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ေျပာသည္။

‘‘အခြင့္အေရးကို ေပးႏုိင္ သမွ် ေပးထားတာကိုပဲ ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ဆက္လက္ၿပီး မသိက်ဳိးကြၽန္ျပဳေနရင္ ျပည္သူလို လားတဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု စနစ္ကို ဆန္႔က်င္ျခင္း၊ ဒီမိုကေရ စီစနစ္ကို ဆန္႔က်င္ျခင္း၊ လက္ နက္ကုိင္ၿပီး သူတစ္လူငါတစ္မင္း စနစ္ကို တည္ေထာင္လိုျခင္းႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ျပည္သူလူထု အက်ဳိးကို မ်က္ကြယ္ျပဳလိုျခင္းလို႔ ယူဆရမွာျဖစ္ပါတယ္’’ ဟု တပ္ မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ေျပာၾကားသည္။

ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈမရွိ၍ NCA တြင္ လက္မွတ္ထုိးစရာမလို ဟု ေျပာဆိုေနသည့္ အဖြဲ႕အခ်ဳိ႕ရွိ ေသာ္လည္း NCA ကို တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း အားလံုး လက္မွတ္ေရးထုိးရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

‘‘တစ္ႏိုင္ငံလံုး ပစ္ခတ္္တိုက္ ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ ကို ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး ဆိုတဲ့ ေဘာင္ထဲကသာ မၾကည့္ ဘဲ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔တဲ့အျမင္နဲ႔ ၾကည့္ၿပီး အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲ အား လံုးပါဝင္ေဆာင္ရြက္သြားၾကပါ’’ ဟု တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီး ခ်ဳပ္က ေျပာသည္။

ျမန္မာ-တ႐ုတ္ နယ္စပ္ အေျခစိုက္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ မ်ားျဖစ္ေသာ ‘ဝ’အဖြဲ႕ (UWSA) ႏွင့္ မုိင္းလားအဖြဲ႕ (NDAA) လက္ နက္ကိုင္အဖြဲ႕တို႔သည္ ၎တို႔ အေနျဖင့္ အစိုးရႏွင့္ ပစ္ခတ္ တိုက္ခုိက္မႈမရွိ၍ NCA တြင္ လက္မွတ္ေရး ထုိးမည္မဟုတ္ဟု ယခင္က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုထား သည္။

လက္ရွိတြင္‘ဝ’ႏွင့္ မုိင္းလား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕တို႔သည္ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (KIO) အပါအဝင္ အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားအၾကား NCA စာခ်ဳပ္ရရွိေရး ညႇိႏိႈင္းစဥ္က ပါဝင္ခဲ့သည့္ လက္ နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း ငါးဖြဲ႕ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ေျမာက္ပိုင္း လက္ နက္ကိုင္ ခုနစ္ဖြဲ႕ဟူ၍ စုဖြဲ႕မႈလုပ္ ေဆာင္ထားၿပီး NCA မထုိးဘဲ အစိုးရႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးရန္ ႀကိဳးစားေနသည္။ NCA သည္ ၎တို႔ လိုလားသည့္ အခ်က္မ်ား မျပည့္စံု၍ဟု အေၾကာင္းျပသည္။

မြန္အဖြဲ႕ (NMSP)ႏွင့္ ကရင္နီအဖြဲ႕ (KNPP)အပါအဝင္ ညီၫြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူ မ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) အဖြဲ႕ဝင္ အဖြဲ႕အစည္း ေလးဖြဲ႕ကမူ အစိုးရႏွင့္ NCA လက္မွတ္ထိုးႏိုင္ေရး ညႇိႏိႈင္းေန ဆဲျဖစ္သည္။ ယခု ေအာက္တိုဘာ အတြင္း အစိုးရႏွင့္ UNFC ကိုယ္ စားလွယ္အဖြဲ႕တို႔ ေတြ႕ဆံုရန္ စီစဥ္ထားသည္။ NCA ႏွစ္ပတ္ လည္ေန႔ အခမ္းအနားတြင္ အပစ္ ရပ္လက္မွတ္ထိုး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ရွစ္ဖြဲ႕ကိုယ္စား မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားသည့္ ကရင္ အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး (KNU) ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေစာမူတူးေစး ဖိုးကမူ ျပည္တြင္းစစ္ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေစ ၿပီး ျပည္ေထာင္စု ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရး ပန္းတိုင္အတြက္ NCA အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္းက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာ ၾကားသည္။

သို႔ရာတြင္ NCA သေဘာတူ ညီခ်က္မ်ား အေကာင္အထည္ ေဖာ္ရာတြင္ တန္းတူရည္တူ ပူးတြဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္ လို အပ္ၿပီး ပါဝင္သင့္ ပါဝင္ထိုက္သူ အားလံုး ပါဝင္သည့္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပရန္ လိုအပ္ ေၾကာင္း ၎က ေထာက္ျပသည္။

NCA စာခ်ဳပ္ကို အေျခခံၿပီး ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအဆင့္ဆင့္ က်င္းပႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းစဥ္သည္ စိန္ေခၚမႈ မ်ားႏွင့္ အားနည္းခ်က္မ်ားစြာ ရွိ ေၾကာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေစာမူတူး ေစးဖိုးက ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အဆင့္ ဆင့္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အားသာ ခ်က္၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကို အစိုးရ၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးပါတီ မ်ားအၾကား ျပန္လည္ေဆြးေႏြးၿပီး ပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေအာင္ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ဆက္ လက္လုပ္ေဆာင္ ရမည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆုိ သည္။

‘‘ကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ေဆြး ေႏြးပြဲဟာ ၿပီးျပည့္စံုၿပီလားေမးရင္ မျပည့္စံုေသးပါဘူး။ ေနာက္ထပ္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ အစည္းေတြ ပါဝင္ဖို႔ လိုအပ္ပါ ေသးတယ္’’ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ေျပာၾကားသည္။

NCA ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေဝ ဖန္မႈမ်ား ရိွိေနေသာ္လည္း အား လံုး သတိျပဳသင့္သည့္ တိုးတက္မႈ မ်ားရွိေနေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားၿပီး NCA လက္မွတ္ထုိးထားသည့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ၏ နယ္ေျမေဒသတြင္ ပဋိပကၡမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ ေဒသခံျပည္ သူလူထုမ်ား၏ လူမႈဘဝ တိုး တက္ေျပာင္းလဲလာမႈကို မီးေမာင္း ထုိးျပသည္။

‘‘ယခု NCA လက္မွတ္ထုိး ၿပီး (၂)ႏွစ္ျပည့္အခါသမယကို ေရာက္ရွိခဲ့ပါၿပီ။ ေနာက္ျပန္ဆုတ္ ဖို႔ရာ မရွိပါဘူး။ ေရွ႕သို႔ေရာက္ ေအာင္ ခရီးေပါက္ေအာင္ ဆက္ ၿပီးေလွ်ာက္လွမ္းဖို႔ပဲ ရွိပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ အခက္အခဲအမ်ဳိးမ်ဳိး စိန္ေခၚမႈအဖံုဖံု ႀကံဳေတြ႕လာရင္ လည္း အျပန္အလွန္ ႐ိုင္းပင္းစာ နာမႈနဲ႔ ေဖးမကူညီၾကပါစို႔လို႔ ကြၽန္မအေနနဲ႔ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါ တယ္’’ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေျပာသည္။

NCA လက္မွတ္ေရးထုိးျခင္း (၂) ႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္အခမ္း အနားသို႔ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦးထင္ေက်ာ္အပါအဝင္ အစိုးရ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ တပ္မ ေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ လႊတ္ ေတာ္ဥကၠ႒မ်ား၊ NCA လက္မွတ္ ထုိးထားသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္ နက္ကိုင္အဖြဲ႕ရွစ္ဖြဲ႕မွ ေခါင္း ေဆာင္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ သံ တမန္မ်ား တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

အဆိုပါ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနားသို႔ NCA ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ ယခင္အစိုးရ အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ဖိတ္ ၾကားခဲ့ေသာ္လည္း သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ အပါအဝင္ အစိုးရ အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္အမ်ားစု တက္ေရာက္ျခင္းမရွိေပ။ အလား တူ NCA မထိုးရေသးသည့္ တိုင္း ရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ ၁၁ ဖြဲ႕ကိုလည္း ဖိတ္ၾကားရာ တက္ ေရာက္ျခင္းမရွိေပ။