မက္လံုးေပး စီးပြားေရးက ၿခိမ္းေျခာက္လာေသာ လူမႈက်န္းမာေရး

custerian.com

မ်က္ႏွာအသားအေရျဖဴစင္ေခ်ာေမြ႕သည့္ မဟန္နီတစ္ေယာက္ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ အရြယ္အစားစံုလင္ေသာ အနီေရာင္အဖုမ်ားက ၎၏ မ်က္ႏွာတြင္ ေနရာအျပည့္ယူထားသည္။  ျပဳပ္ထသကဲ့သို႔ အဖုအပိမ့္မ်ား ထြက္ေနေသာ မ်က္ႏွာျဖင့္ ၎၏ လုပ္ငန္းခြင္ႏွင့္ ေက်ာင္းအပါအဝင္ျပင္ပသို႔ မသြားရဲမလာရဲျဖစ္ေနရာ သံုးလခန္႔ရွိၿပီျဖစ္သည္။

‘‘မ်က္ႏွာမွာ အဖုေလးေတြ ေပါက္လို႔ Successmore ကထုတ္တဲ့ ေဆး Gel ကို လိမ္းမိလိုက္တဲ့ အခ်ိန္ မ်က္ႏွာမွာ အဖုအပိမ့္ေတြ ထြက္လာတယ္။ ဒါကို သြားျပန္ ေျပာေတာ့လည္း ခႏၶာကိုယ္တြင္း က ျဖစ္တာဆုိၿပီးေတာ့ တျခားေဆးေတြထပ္ေပးတယ္။ ေသာက္ေန ရင္း တန္းလန္းနဲ႔ ေဆးအနံ႔အသက္ ေတြက မေကာင္းေတာ့တာနဲ႔ ဆက္မေသာက္ေတာ့ဘဲ အေရ ျပားဆရာဝန္ဆီပဲ သြားျပလိုက္ေတာ့တယ္’’ဟု အသက္ (၂၀) ေက်ာ္အရြယ္ မဟန္နီက ေျပာသည္။

မဟန္နီသည္ ဆင့္ပြားစီးပြား ေရးကြန္ရက္ (Multi Level Mar-keting) Successmore က ေရာင္းခ်သည့္ ေဆးကိုသံုးစြဲၿပီး အသားအေရ ပ်က္စီးခဲ့သူတစ္ဦးျဖစ္သည္။အဆုိပါေဆးကို သံုးစြဲေနရင္းမွ ႏွစ္ပတ္အတြင္း မ်က္ႏွာအသားအေရပ်က္စီးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎က ေျပာသည္။

လိမ္းေဆးႏွင့္ ေသာက္ေဆး အတြက္ က်ပ္တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္း ေက်ာ္ ကုန္က်ခဲ့ေသာ္လည္း မေပ်ာက္ဘဲ ပိုမိုဆိုးရြားလာ၍ အေရျပား အထူးကုဆရာဝန္ထံ တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ခန္႔ သြားေရာက္ျပသေနရေၾကာင္း မဟန္နီက ဆုိသည္။

‘‘ဆရာဝန္ဆီမွာသြားျပတာ တစ္သိန္းေက်ာ္သြားၿပီ။ အခုထိ ေတာ့ မေပ်ာက္ေသးဘူး။ အရင္ ကတည္းကသာ သြားျပရင္ အဲဒီ ေလာက္ထိ ကုန္မွာမဟုတ္ဘူး။ မိန္းကေလးဆုိေတာ့ ဒီလိုမ်က္ႏွာ နဲ႔ အျပင္ကိုထြက္ဖို႔ကလည္း မဝံ့ မရဲျဖစ္ေနဆဲပဲ’’ဟု ၎က ေနာင္ တရဟန္ျဖင့္ ေျပာသည္။

‘‘အစ္မတုိ႔ဆီက ေဆးဝါးသံုး လုိ႔ နစ္နာမႈတစ္ခုခုရိွခဲ့ရင္ ကုမၸဏီ ကိုလာၿပီးေတာ့ တုိင္ၾကားလို႔ရ တယ္။ အဓိကကေတာ့ ကုိုယ္စား လွယ္ေတြက ပစၥည္းကိုေရာင္းလို႔ ရေအာင္ ပိုေျပာလုိ႔ျဖစ္တာဆုိ ေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို မွတ္ သားၿပီး တုိင္ၾကားႏုိင္တယ္’’ဟု Successmore မွ တာဝန္ရွိသူ မစုလတ္မြန္က အထက္ပါ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ 7Day NewsJournal သို႔ ေျဖၾကားသည္။

Successmore ကုမၸဏီက တင္သြင္းေရာင္းခ်ေသာ ေဆးဝါး ႏွင့္ ဓာတ္စာမ်ားကို ထိုင္းႏိုင္ငံမွ တင္သြင္းေရာင္းခ်ေနသည္မွာ သံုးႏွစ္ခြဲရွိၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း သံုးစြဲသူမ်ားထံမွ တုိင္ၾကားမႈတစ္စံုတစ္ရာမရွိေသးေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။

 ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဆင့္ပြားစီး ပြားေရးကြန္ရက္စနစ္ MLM ေပၚ ေပါက္လာသည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္စုခန္႔ရွိေနၿပီး ယခုေနာက္ပိုင္း ၌ MLM စနစ္သံုး ကုမၸဏီအခ်ိဳ႕ သည္ အရည္အေသြးေထာက္ခံ ခ်က္မရွိေသာ အလွကုန္ႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ား ေရာင္းခ်မႈမ်ားရွိလာ သည္။ အဆုိပါပစၥည္းမ်ားကို အ သံုးျပဳၿပီးေနာက္ နစ္နာသူမ်ားထဲ တြင္ မသွ်ားသီဟန္လည္း အပါ အဝင္ျဖစ္သည္။

‘‘သမီးက အရမ္းပိန္တဲ့အ တြက္ ပိုလန္ေဆးကိုေသာက္ တယ္။ ႏွစ္ရက္အတြင္း အသားအ ေရလွလာတယ္။ ဒါေပမဲ့ အူေရာင္ ၿပီး ဝမ္းခ်ဳပ္လာတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပရတဲ့အဆင့္အထိ ျဖစ္လာတယ္’’ဟု အသက္ (၂၀)အရြယ္ မသွ်ားသီဟန္က ဆုိသည္။

ထို႔အျပင္ MLM ကိုယ္စား လွယ္မ်ား၏ မဲဆြယ္မႈကို အယံု လြယ္ကာ ကင္ဆာေရာဂါေဝဒနာ ရွင္မ်ားအျပင္ HIV ေရာဂါေၾကာင့္ ေဆးေသာက္ေနရသူမ်ားသည္ ART ေဆးကိုျဖတ္ကာ MLM မွေရာင္းခ်ေသာ ေဆးမ်ားကို ေသာက္သံုးျခင္း၊ အသည္းေရာင္ အသားဝါစီေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္သည့္ ေဆးဝါးမ်ားရွိေသာ္လည္း MLMက ေရာင္းေသာ ေဆးဝါးမ်ားကို ေသာက္သံုးသူမ်ားရွိသည္။

‘‘HIV pt CD4 account က ၁၀၀ ပဲရွိတယ္။ တစ္လေတာင္ မၾကာဘူး။ ေဆးလာမယူလို႔ေမး ေတာ့ ေဆးျဖတ္ၿပီး သူ႔အစ္မ ေရာင္းတဲ့ ေဆးေတြကို တစ္ေန႔ တစ္သိန္းေလာက္ေပးၿပီး ေသာက္ ေနတယ္။ မၾကာဘူး။ ႏွစ္ပတ္ေန ေတာ့ ဆံုးသြားတယ္။ အခုလည္း DM nephropathy pt Under C positive pt ပိုးေကာင္ေရစစ္ၿပီး ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသဖို႔ ၁၅သိန္းေလာက္ကုန္မယ္လုိ႔ေျပာ ေတာ့ လူနာက မတတ္ႏိုင္ဘူးဆုိၿပီး MLM ကေရာင္းတဲ့ ေဆးေတြကို တစ္ပတ္စာ တစ္သိန္းခြဲေပးၿပီး ေသာက္ေနျပန္ၿပီ’’ဟု ဆရာဝန္ တစ္ဦးက သူ႕ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ ႏွာေပၚတြင္ ေရးသားထားသည္။

 ထို႔အျပင္ ပန္းဝတ္မႈန္အာဟာရ Bee Pollen ကို ဓာတ္စာအျပင္ ေဆးဝါးသေဘာမ်ိဳးျဖင့္ပါ ေၾကာ္ျငာ ေရာင္းခ်လာျခင္းေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားသာမက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားႏွင့္ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မ်ားကိုပါ တုိက္ေကြၽးလာသည္။

အခ်ိဳ႕သည္ ဆုိးက်ိဳး မခံစားရေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားသည္ ဓာတ္မတည့္မႈေဝဒနာခံစားရၿပီး အသက္ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္ေပၚလာသည္။

‘‘ပိုလန္အဆြယ္ေကာင္းလို႔ သားဦးေလးေမြးကတည္းက တိုက္တယ္။ ရွစ္လအထိ ဝကစ္ေနတာ ကေန ကိုးလပိုင္းေလာက္မွာ ေဆး ႐ံုေတာက္ေလွ်ာက္တက္ရတယ္။

၁၀ လပိုင္းမွာ ဆံုးတဲ့အထိပဲ။ ျခင္ ဆီ႐ိုးေဖာက္စစ္ေတာ့ ေသြးကင္ဆာတဲ့။ ပိုလန္နဲ႔ ဓာတ္မတည့္လုိ႔ ကင္ဆာဆဲလ္ကို ေမြးယူၿပီး အ သက္ပါပါတဲ့အထိ ျဖစ္သြားတာ’’ ဟု အြန္လိုင္းအသံုးျပဳသူ နီလာ ေအာင္ဆိုသူအေကာင့္တြင္ ေရး သားထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

အခ်ိဳ႕ကလည္း Bee Pollen ကို ေသာက္သံုးျခင္းေၾကာင့္ အသက္ဆံုး႐ႈံး ခဲ့ရ၍ အျခားသူမ်ားကို ထပ္မံ ေသာက္သံုးျခင္းမျပဳေစရန္ အႀကံ ျပဳေနသလို ေရာင္းခ်သူမ်ားဘက္ ကလည္း ယင္းေဆးမည္မွ် အစြမ္း ထက္ေၾကာင္း တုံ႔ျပန္ေျပာဆုိေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ေဆးပညာအသိုင္းအဝိုင္းကမူ ပိုလန္သည္ ျဖည့္စြက္စာသက္ သက္သာျဖစ္ၿပီး ေဆးဝါးမဟုတ္ ေၾကာင္းႏွင့္ ေရာဂါကုသႏိုင္သည့္ အာနိသင္ရွိေၾကာင္းကိုလည္း သက္ေသမျပႏုိင္ဟု ဆုိထားသည္။ ထို႔အျပင္ ပိုလန္ေၾကာင့္ အရြယ္ ေရာက္ၿပီးလူႀကီးမ်ားတြင္ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးေစတတ္ေၾကာင္း အ ေထာက္အထားမ်ားကို အေမရိ ကန္ေဆးသုေတသနအဖြဲ႕က ေဖာ္ ျပထားေၾကာင္း ဆုိသည္။

အဆုိပါ ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္ ႀကီး ေဒါက္တာေစာဝင္းက ‘‘ဒါ ေတြက အာနိသင္လည္းမရွိဘူး။ ပိုက္ဆံကုန္တာပဲရွိတယ္။ ေဆးပညာကုထံုးမွာလည္း ဒါမပါဘူး။ ေဆးဆုိတာက အေျခအျမစ္ခုိင္ခိုင္ မာမာရွိရမယ္။ ျမန္မာေတြကို ညာေရာင္းတာပါ။ ဒါေတြက ဘယ္ေရာဂါမွမေပ်ာက္ဘူး။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး ရွိ၊ မရွိဆုိတာကေတာ့ စစ္ ၾကည့္မွ သိမွာေပါ့’’ဟု သူ႔အျမင္ ကို ေျပာျပသည္။

၎ကုသေသာ ကေလးငယ္မ်ားတြင္ Bee Pollen ေသာက္သံုး ေနသူမ်ားရွိ၍ ဆက္လက္ေသာက္ သံုးျခင္းမျပဳရန္ အႀကံျပဳထားၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္ထိ အဆုိပါေဆး ေသာက္သံုးျခင္းေၾကာင့္ ေရာက္ ရွိလာေသာ ကေလးလူနာတစ္ဦး မွ်မရွိေသးေၾကာင္း ဆုိသည္။

‘‘ျဖည့္စြက္စာဆုိတဲ့သေဘာက ေန႔စဥ္ေသာက္ေနရတဲ့ အရာ မ်ိဳးမဟုတ္ဘူး။ အျဖည့္အေနနဲ႔ သာ ေသာက္ရမယ့္ အမ်ိဳးအစား ေတြပါ။ ကေလးေတြဆို ပိုဆိုးေသး တယ္။ အရမ္းႏုနယ္ပါတယ္။ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္မွာကြၽန္မကေလးကို တိုက္ေနတာ ဉာဏ္ေကာင္းတယ္။ က်န္းမာတယ္ဆုိတဲ့ အေထာက္အထားမရွိတဲ့ စကားေတြကို ယံုစားဖို႔မသင့္ပါဘူး။ အျပင္မွာ တကယ္မေကြၽးဘဲ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ေပၚမွာ အလကား ေလွ်ာက္ေရးေနတဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးရွိႏိုင္ပါတယ္။ တစ္စံုတစ္ခုျဖစ္ရင္ ကိုယ့္ကေလးေတြနဲ႔ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ပဲ ေရာဂါေဝဒနာေတြ ခံစားရၿပီး စိတ္ဆင္းရဲပင္ပန္းၿပီး ဒုကၡေရာက္မွာပါ’’ဟု အေထြေထြ ေရာဂါကုဆရာဝန္ ေဒါက္တာ ေက်ာ္သက္စိုးက ေထာက္ျပသည္။

လက္ရွိ လူေျပာမ်ားေနေသာ Bee Pollen သည္ ျပည္တြင္းေဆး ကုမၸဏီမ်ားမွ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ် ေသာ ေဆးမ်ားရွိသကဲ့သို႔ ျပည္ပမွတစ္ဆင့္ တင္သြင္းေရာင္းခ်ေသာ ဆင့္ပြားကုမၸဏီမ်ားလည္း ရွိသည္။

နာမည္ႀကီးကုမၸဏီမ်ားသည္ ဆင့္ပြားကုမၸဏီမ်ားမွတစ္ဆင့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ျဖန္႔ေဝျခင္းမျပဳ လုပ္ၾကေပ။

‘‘စနစ္တက်မွတ္ပံုတင္ရမွာ။ လင္ဇီးေတြ၊ ပန္းဝတ္မႈန္ေတြကို ေဆးဆိုၿပီးေတာ့ ညာေရာင္းတာ။ ေဆးပညာအရ အေျခအျမစ္မရွိဘူး။ ဒါေတြကို FDA က အေရးယူ ရမွာေပါ့’’ဟု ေဒါက္တာေစာဝင္း က ဆုိသည္။

ျပည္ပမွ တင္သြင္းေရာင္းခ် ေသာ ေဆးဝါးအမ်ားစု၏ အရည္အေသြးေကာင္းမြန္ျခင္း ရွိ၊ မရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနတြင္ တရားဝင္ စစ္ေဆးျခင္းမရွိ၍ အလြယ္တကူ မေသာက္သံုးသင့္ေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။

MLM ကုမၸဏီအခ်ိဳ႕သည္ ေဆးသီးသန္႔ ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ဆပ္ျပာ၊ ေပါင္ဒါ၊ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ကဲ့သို႔ လူသံုးကုန္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားရွိသည္။ ထို႔အျပင္ ပိုလန္၊ ဗီတာမင္စီ၊ ပဲႏို႔ စေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကိုလည္း အာဟာရဓာတ္စာ၊ ျဖည့္စြက္စာ မ်ားအျဖစ္ ေရာင္းခ်လာသည္။

ထို႔အျပင္ ယင္းထုတ္ကုန္မ်ားကို အဖြဲ႕ဝင္၍ သံုးစြဲပါက ေဈးသက္သာမည့္အျပင္ အျခားသူမ်ားကိုလည္း ျပန္လည္ေရာင္းခ် ႏုိင္သျဖင့္ အမွတ္တက္မည္၊ လစာတက္မည္ဟူေသာ မက္လံုးေပး သည့္စနစ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သံုး လာသည္။

‘‘ဘယ္သူ႔ကိုမွ မန္ဘာဝင္ပါဆုိၿပီး ဆြယ္လို႔မရဘူး။ ပြဲလုပ္ရင္ လိုက္နားေထာင္ေပး႐ံုပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေအဂ်င္စီေထာင္ႏုိင္တဲ့သူဆုိရင္ ေတာ့ ေအးေဆးပဲ။ သူဆုိ သိန္းရာခ်ီရင္းထားရတယ္။ ကိုယ္စား လွယ္အေနနဲ႔ကေတာ့ အဲဒီေလာက္ မရင္းႏိုင္ဘူး။ အခုကလည္း အစပိုင္းဆုိေတာ့ ပင္ပန္းတာေပါ့။ ဒီအလုပ္က အခြင့္အလမ္းယူတတ္ ေအာင္လုပ္ေပးတာပါ’’ဟု ေမာ္လ ၿမိဳင္ၿမိဳ႕ေန MLM အေရာင္းကိုယ္စားလွယ္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက ဆုိ သည္။

ထုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ကိုယ္တိုင္ဝယ္ယူသံုးစြဲျခင္းျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ အျခားလူကို ျပန္လည္ ေရာင္းခ်ျခင္းျဖင့္လည္း ေကာင္း၊ ယင္းနည္းလမ္းမ်ားသံုး၍ စီးပြားေရးသဖြယ္ လုပ္ကိုင္လာၾကသည္။ နယ္ၿမိဳ႕မ်ားရွိ ဝင္ေငြမရွိ ေသာ အိမ္ရွင္မမ်ားအထိပင္ ယင္းအလုပ္ကို စိတ္ဝင္တစားလုပ္ကိုင္ မႈမ်ားရွိလာသည္။

 ယခုအခ်ိန္တြင္ ၿမိဳ႕ေပၚ၌ ေနထိုင္သူမ်ားသာမက ဗဟုသုတနည္းပါးေသာ ေက်းရြာမ်ားအထိ ကြင္းဆင္း၍ ေဒသခံမ်ားကို ပစ္မွတ္ထားကာ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးျခင္း၊ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ေရာင္းခ်ျခင္းတုိ႔ ျပဳလုပ္လာသည္။ ေဒသခံမ်ားကလည္း ယင္းတုိ႔၏ မက္လံုးေပးမႈကို ယံုၾကည္ကာ ေဆးမ်ား၊ ဓာတ္စာမ်ားကို ေဈးႀကီးေပးကာ ဝယ္ယူေသာက္သံုးလာၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဓာတ္မတည့္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဆုိးက်ိဳးမ်ား ခံစားလာရသည္။

အလွကုန္၊ ေဆးဝါးမ်ား ေၾကာင့္ နစ္နာမႈမ်ားကို အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္တကြ တိုင္ၾကားလာသူအေရအတြက္ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ၃၀၀ မွ ၄၀၀ ခန္႔ရွိၿပီး အျပဳသေဘာမ်ိဳးျဖင့္ Comment ေရးသားသူ ၆၀၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း MLM Companies မ်ားေၾကာင့္ နစ္နာခဲ့သူမ်ားႏွင့္ MLM စနစ္ကိုဆန္႔က်င္သူမ်ားအဖြဲ႕ တည္ေထာင္သူ ကိုဇင္ေဇလြင္က ဆုိသည္။

‘‘တရားစြဲတာေတြကေတာ့ မလြယ္ဘူး။ စြဲတဲ့ကုန္က်စရိတ္ကလည္း မနည္းဘူး။ တရားစြဲရင္ လည္း ကုမၸဏီကို စြဲလုိ႔မရေအာင္ စာခ်ဳပ္စာတမ္းနဲ႔ ႀကိဳေရွာင္ထားတယ္။ ဘယ္လိုစည္းကမ္းေတြနဲ႔ လုပ္ပါတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္ကိုပဲ စြဲရမယ့္ အေျခအေနရွိတယ္။ ကိုယ္စားလွယ္က ေဘာင္ေက်ာ္ၿပီး ေျပာ တာပါဆုိၿပီးေတာ့ ေရွာင္ထြက္လို႔ ရေအာင္ လုပ္ထားတယ္’’ဟု ကိုဇင္ေဇလြင္က ဆုိသည္။

ထို႔အျပင္ ႏုိင္ငံံအတြင္း ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ဆင့္ပြားကုမၸဏီအမ်ားစုသည္ တရားဝင္မွတ္ပံုတင္ထားျခင္းမရွိဘဲ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိပါက ေငြေၾကးဆံုး႐ႈံးမည့္ အေနအထားျဖစ္ေန၍ အရည္အေသြး အာမခံခ်က္မရွိေသာ ပစၥည္းမ်ားကို သူငယ္ခ်င္း၊ မိတ္ေဆြအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္း ျပန္လည္ေရာင္းခ်လာျခင္းျဖစ္သည္။

‘‘ကိုယ္စားလွယ္က ကိုယ္နဲ႔ ရင္းႏွီးတဲ့သူေတြဆုိေတာ့လည္း တရားစြဲလို႔မရဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကို ကုမၸဏီေတြက အသံုးခ်တာပါ။ ေဆြမ်ိဳးနီးစပ္၊ သူငယ္ခ်င္း၊ မိတ္ေဆြေတြ ျပန္ထိမွာေပါ့။ အားနာလို႔ မတုိင္ႏိုင္ၾကဘူး။ ၁၀ ဦးမွာ တစ္ဦးေလာက္ပဲ လူမႈကြန္ရက္ကို တင္ႏုိင္ၾကတယ္’’ဟု ကိုဇင္ေဇ လြင္က ေထာက္ျပသည္။

အဆုိပါ အားနည္းခ်က္ကို အခြင့္ေကာင္းယူကာ အစားအ ေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန ေထာက္ခံခ်က္ရွိေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ေထာက္ခံခ်က္ မရွိေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ေရာ ေႏွာေရာင္းခ်ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။

ထို႔အျပင္ တုိင္ၾကားရမည့္ေန ရာကို မသိရွိျခင္း၊ သိရွိေသာ္လည္း အခ်ိန္ကုန္၊ ေငြကုန္၊ လူပင္ပန္း ျဖစ္မည္ကို စိုးရိမ္၍ ဆင့္ပြား ကုမၸဏီမ်ားကို တုိင္ၾကားမႈမ်ား ျပဳ လုပ္ျခင္းမရွိေခ်။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆင့္ပြားကုမၸဏီမ်ားသည္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို ထပ္မံရွာေဖြလာႏုိင္ျခင္း၊ အရည္အေသြးနိမ့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ေဈးႏႈန္းတင္ကာ ျပန္လည္ေရာင္း ခ်ျခင္းတုိ႔ ပိုမိုျပဳလုပ္လာသည္။

ႏုိင္ငံတကာတြင္ ဆင့္ပြား ကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင့္ အစိုးရထံ စေပၚေငြအျဖစ္ က်ပ္သိန္းႏွစ္ ေသာင္းေပးသြင္းရၿပီး နစ္နာမႈတစ္ စံုတစ္ရာျဖစ္ခဲ့ပါက အဆုိပါေငြ ေၾကးမ်ားထဲမွ ျပန္လည္ေျဖရွင္း ေပးရသည္။ ထို႔အျပင္ ကုန္ပစၥည္း ေရာင္းခ်ေပးေသာ ကိုယ္စားလွယ္ မွ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္လုိျခင္းမရွိ ေတာ့ပါက ပစၥည္းမ်ားကို ျပန္ လည္အပ္ႏွံၿပီး ေပးသြင္းထားေသာ ေငြေၾကး၏ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကို ျပန္ အမ္းေစျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားျဖင့္အစိုးရက ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေၾကာင္း ကိုဇင္ေဇလြင္က ဆုိသည္။

ထို႔အျပင္ တစ္ႏွစ္အတြင္း ကိုယ္စားလွယ္ဝင္ေရာက္သည့္ ႏႈန္း၊ တိုးပြားလာေသာ အျမတ္အ စြန္းႏွင့္ ေရာင္းရေသာ ပစၥည္းမ်ား ၏ တန္ဖိုး စသည္တုိ႔ကို တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာကာ အခြန္ ေကာက္ခံႏုိင္ေၾကာင္း ဆုိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၎တုိ႔၏ ႏွစ္စဥ္ဝင္ေငြႏွင့္ ရရွိေသာ အျမတ္အ စြန္းမ်ားကို အြန္လိုင္းႏွင့္ ကိုယ္စား လွယ္မ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆုိ ကာ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေနျခင္းအေပၚ အစိုးရဘက္က ဝင္ေငြခြန္ဥပေဒ ႏွင့္အညီ လိုက္လံၾကပ္မတ္မႈမရွိ ေသးေပ။

သို႔ေသာ္ ႏုိင္ငံေတာ္ႏွင့္ အ မ်ားျပည္သူမ်ား ဆံုး႐ႈံးနစ္နာမႈမရွိ ေစရန္ သမၼတ႐ံုး၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ ႀကီးဌာန၊ ကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာန၊ အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာန၊ ျပည္ တြင္းအခြန္မ်ားဦးစီးဌာန၊ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈကုမၸဏီမ်ား ၫႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနႏွင့္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရးဦးစီးဌာနတုိ႔ကတာဝန္ယူကာ ၂၀၁၇ တြင္ စတင္ စစ္ေဆးေနေၾကာင္း ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွ စက္တင္ဘာ ၁၁ ရက္က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

၂၀၀၉ မွ ၂၀၁၁ အတြင္း ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ ဆင့္ပြားကုမၸဏီ သံုးခုမွ ကုမၸဏီပိုင္ေငြႏွင့္ ပစၥည္း မ်ားကို ျပည္သူပိုင္သိမ္းျခင္း၊ ကုမၸဏီမ်ားကို နာမည္ပ်က္စာရင္း သြင္းျခင္းတုိ႔ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ၫႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ဒုတိယၫႊြန္ၾကားေရး မွဴးခ်ဳပ္ ဦးသန္းေအာင္ေက်ာ္က ေျပာသည္။

 ဆင့္ပြားကုမၸဏီမ်ားက ေရာင္းခ်ေသာ ပစၥည္းမ်ားကို သံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ နစ္နာသူ တစ္ေထာင္ ေက်ာ္ရွိေသာ္လည္း စားသံုးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒအရ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ စားသံုးသူအ ျငင္းပြားမႈ ေျဖရွင္းေရးအဖြဲ႕ကို တုိင္ၾကားမႈ တစ္စံုတစ္ရာမရွိေသး ေၾကာင္း အဆုိပါဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

အရည္အေသြးအာမခံခ်က္မရွိေသာ ကုန္ပစၥည္းေရာင္းခ်သည့္ ဆင့္ပြားကုမၸဏီမ်ားကို အ ေရးယူႏုိင္ေရး စားသံုးသူအကာအကြယ္ေပးေရးနည္းဥပေဒကို ေရးဆြဲေနေၾကာင္း စားသံုးသူအျငင္းပြားမႈေျဖရွင္းေရးအဖြဲ႕မွ တာဝန္ရွိ သူတစ္ဦးက ေျပာသည္။

‘‘ဆရာတုိ႔အေနနဲ႔လည္း နည္း ဥပေဒကို မေစာင့္ဘဲ အေရးယူမွာပါ။ ေနာက္ၿပီး အရည္အေသြး ေထာက္ခံခ်က္မရွိတဲ့ ကုန္ပစၥည္း ေတြတင္သြင္းရင္ FDA က အေရး ယူလို႔ရသလို ကုမၸဏီေတြ မွတ္ပံု မတင္ရင္လည္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ၫႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန က အေရးယူလုိ႔ရတယ္။ အဲဒီ ဥပေဒေတြနဲ႔ လွည့္ၿပီးတရားစြဲလုိ႔ ရပါတယ္’’ဟု ၎က ဆုိသည္။

လူအမ်ားစုသည္ အႏၲရာယ္ရွိ၊ မရွိ ေလ့လာျခင္းမရွိဘဲ ကုန္ပစၥည္းေရာင္းခ်သူမ်ား၏ စကားကို အယံုလြယ္၍ သံုးစြဲေနျခင္း၊ အားနာတတ္ျခင္း၊ တုိင္ၾကားျခင္း မလုပ္ၾကသည္ကို အခြင့္ေကာင္းယူကာ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ဆက္လက္ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ား  ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။

‘‘ညီမကေတာ့ ယံုတယ္။ အခုကိုယ္ဝန္ ၃၄ ပတ္ထဲမွာ၊ ကိုယ္ဝန္အားေဆးေတြအျပင္ ဒီဓာတ္စာကို ကိုယ္ဝန္ႀကီးနဲ႔လည္း တစ္ေန႔ကို ငါးလံုးႏႈန္းနဲ႔ ေသာက္ေနတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကိုယ့္အတြက္ ဘယ္ လိုအက်ိဳးေတြရွိသလဲဆုိတာ ကိုယ္တုိင္လည္း သိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေမြးၿပီးတဲ့အခါ ကေလးကိုပါ တုိက္ဦးမွာ’’ဟု အသက္ (၃၀) အရြယ္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္တစ္ ဦးက ေျပာသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစေသာ ကုန္ပစၥည္းေရာင္းခ်မႈမ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းမျပဳလုပ္ ႏုိင္သည့္ စပ္ၾကားတြင္ ကုမၸဏီမ်ား၏ မဲဆြယ္မႈ၊ မက္လံုးေပးမႈမ်ား ေၾကာင့္ ဆက္လက္သံုးစြဲသူမ်ား ရွိေနပါေသးသည္။