ပါလက္စတုိင္းေဒသႏွစ္ခု ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေတာ့မွာလား

ေပါင္းစည္းေရးသေဘာတူညီမႈအသစ္ရရွိၿပီးေနာက္ လမ္းေပၚထြက္ ေအာင္ပြဲခံေနေသာ ပါလက္စတိုင္းသားမ်ား Suhaib Salem / reuters

ၿပိဳင္ဘက္ႏုိင္ငံေရးအုပ္စု ႏွစ္ စုျဖစ္ေသာ ဟားမားစ္ႏွင့္ ဖာတာ အဖြဲ႕ၾကား ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ ေရးႏွင့္ ေပါင္းစည္းေရး သေဘာ တူညီမႈအသစ္တစ္ရပ္ရရိွခဲ့ၿပီး ေနာက္ ပါလက္စတုိင္းသားအခ်ိဳ႕ ဂါဇာေဒသ လမ္းမမ်ား ေပၚထြက္ ၍ ေအာင္ပြဲခံခဲ့သည္။ အျခားလူမ်ားကမူ ပို၍ သတိထား၍ တုံ႔ျပန္ၾကေသာ္လည္း ဆယ္စုႏွစ္ ႏွင့္ခ်ီလာၿပီျဖစ္ေသာ အုပ္စုႏွစ္စုၾကား အျငင္းပြားမႈ အဆံုးသတ္ေရးကို လုိလုိလားလားေမွ်ာ္လင့္ေန သည္။ ပါလက္စတုိင္းအခ်င္းခ်င္း အျငင္းပြားမႈက အမ်ိဳးသားေရး ကိစၥကုိ ထိခိုက္ေနသည္ဟု ၎တို႔ က ယူဆသည္။


အီဂ်စ္ႏုိင္ငံက ၾကားဝင္ညိႇ ႏႈိင္းေပးခဲ့ေသာ သေဘာတူညီခ်က္ ေၾကာင့္ ဖာတာအဖဲြ႕ လႊမ္းမိုးထား ေသာ ပါလက္စတုိင္းအာဏာပုိင္ အဖြဲ႕(PA) က ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က စ၍ ဂါဇာေဒသကုိ အျပည့္အဝ ထိိန္းခ်ဳပ္မႈျပန္လည္ရယူမည္ကုိ ျမင္ေတြ႕ရမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရ သည္။

၂၀၀၆ က ဥပေဒျပဳေရြး ေကာက္ပြဲမ်ားကုိ အႏုိင္ရရိွခဲ့ၿပီး ေနာက္တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ ဟား မားစ္အဖြဲ႕က ပါလက္စတုိင္းအာ ဏာပုိင္အဖြဲ႕ (PA)ႏွင့္ ၎တို႔၏ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားကုိ ဂါဇာေဒသမွ ဖယ္ရွားခဲ့သည္။

‘‘အရင္တုန္းက မျမင္ေတြ႕ခဲ့ ရတဲ့ အေလွ်ာ့အတင္းအေပးအယူ လုပ္တဲ့ပံုစံကုိ ဟားမားစ္အဖြဲ႕က ျပသလာခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ အစၥလာမ္မစ္ အုပ္စုရဲ႕ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းဆိုတာ ထက္ သူတို႔ကုိယ္သူတို႔ ပါလက္စ တုိင္းေတြလို႔ ခံယူလာၿပီး လက္ ေတြ႕ဆန္လာလုိ႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကုိ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေပးပါတယ္။ ကုိင္ တြယ္ဖို႔ ခက္ခဲတဲ့ ကိစၥေတြေတာ့ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လည္း ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးရဲ႕ ဆန္႔က်င္ဘက္ဟာ ေမွာင္မိုက္ လြန္းလုိ႔ အဲဒီအေၾကာင္းမေျပာခ်င္ ပါဘူး’’ဟု ကေလးေျခာက္ဦး ဖခင္နာအင္အယ္လ္ကာတစ္က ေျပာ သည္။

မၾကာေသးမီကာလအတြင္း က ႏုိင္ငံေရးႏွစ္ျခမ္းကြဲမူ ပိုမုိနက္႐ိႈင္းလာခဲ့ၿပီး သမၼတမာမြတ္အ ဘတ္စ္ကလည္း ဟားမားစ္အဖြဲ႕ အေပၚ ဘ႑ာေရးအရ ဖိအားေပး ခဲ့သျဖင့္  ဂါဇာေဒသတြင္ ေနထုိင္သူ ႏွစ္သန္းခန္႔ ဒုကၡခံခဲ့ရသည္။ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသ၏ တစ္ခု တည္းေသာ ဓာတ္အားေပးစက္႐ံုအတြက္ ေလာင္စာဝယ္ယူမႈအ ေပၚ  ပါလက္စတုိင္းအာဏာပုိင္ အဖြဲ႕က ႀကီးေလးေသာ အခြန္အတုပ္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ဂါဇာေဒသအတြက္ အစၥေရးက လွ်ပ္စစ္ဓာတ္ အားဝယ္ယူမႈကုိလည္း ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့ သည္။

မဟာဓာတ္အားလုိင္းမွ လွ်ပ္ စစ္ဓာတ္အား တစ္ေန႔လွ်င္ နာရီ အနည္းငယ္သာ ထုတ္လႊတ္ေပး သျဖင့္ ေရခ်ိဳခ်က္လုပ္ေရးႏွင့္ ေရ ဆုိးသန္႔စင္ေရးစက္႐ံုမ်ား ေကာင္း စြာ မလည္ပတ္ႏုိင္ေတာ့ေပ။

အလုပ္မလုပ္ရေသာ္လည္း PA အဖြဲ႕ထံမွ လစာထုတ္ယူေန ဆဲအစိုးရဝန္ထမ္း ၆၀,၀၀၀ ေက်ာ္ သည္  လစာသံုးပံုတစ္ပံုအ ထိ ေလွ်ာ့ခ်ခံခဲ့ရသည္။ ေဆး႐ံုမ်ား 

အတြက္ ေဆးဝါးေထာက္ပံ့မႈ လည္း ရပ္တန္႔ခဲ့သည္။ ယခုအခါ သေဘာတူညီခ်က္ေၾကာင့္ ပိတ္ဆုိ႔တားဆီးမႈအခ်ိဳ႕ကို ေျပာင္းျပန္ လွန္ပစ္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ရသည္။

‘‘လွ်ပ္စစ္မီး ခ်က္ခ်င္းျပန္ရ မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ လွ်ပ္ စစ္မီးက ေန႔စဥ္ပံုမွန္ဘဝအတြက္ မရိွမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ပါ။ လွ်ပ္စစ္ ရရင္ ေရဆုိးသန္႔စင္ေရးျပႆနာ လည္း ေျပလည္သြားမယ္ထင္ပါ တယ္။ ဂါဇာက လူေတြက ပင္ လယ္ကို အရမ္းသံေယာဇဥ္ႀကီး ၿပီး ကမ္းေျခေတြ ျပန္ၿပီးသန္႔ရွင္း လာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္’’ ဟုေက်ာင္းဆရာ အာမယ္က ေျပာ သည္။

ဂါဇာေဒသကုိ ဟားမားစ္ အဖြဲ႕က လဲႊေျပာင္းရယူခဲ့ၿပီး ေနာက္ အစၥေရးႏွင့္ အီဂ်စ္က ဂါဇာေဒသပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားကုိ ပိုမိုတင္း က်ပ္ခဲ့သည္။ ယခုသေဘာတူညီ ခ်က္သစ္ေၾကာင့္ ပါလက္စတုိင္း အာဏာပုိင္အဖဲြ႕က လံုၿခံဳေရးတပ္ ဖြဲ႕မ်ားကုိ နယ္စပ္ဂိတ္မ်ားတြင္ ျပန္လည္ခ်ထားမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ ရသည္။ ယင္းသို႔ဆိုလွ်င္ နယ္စပ္ တြင္ လူႏွင့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ျဖတ္ သန္းမႈလည္း လြယ္ကူလာမည္ျဖစ္ သည္။

‘‘ဂါဇာကေန အေနာက္ဘက္ ကမ္းေျခ၊ အီဂ်စ္နဲ႔ အစၥေရးကို ေဆးကုသဖို႔နဲ႔ ပညာသင္ဖုိ႔အတြက္ လူ ေတြ လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားသြား တာကို ျမင္ေတြ႕ခ်င္ပါတယ္။ ဒါမွ သာ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းသြားၿပီ ဆုိတာ တကယ္ပဲလားလုိ႔ ခံစားရ ေစမွာပါ’’ဟု ေက်ာင္းဆရာ အာမယ္က ဆုိသည္။

ယခင္ကရရိွခဲ့ေသာ ျပန္ လည္ေပါင္းစည္းေရးႏွင့္ ရင္ၾကား ေစ့ေရး သေဘာတူညီခ်က္မ်ား လည္း အလ်င္အျမန္ ျပန္လည္ ၿပိဳကြဲသြားခဲ့သည္။ ယခုေနာက္ ဆံုးသေဘာတူညီခ်က္ကို ကုိင္႐ုိ ၿမိဳ႕မွ ေၾကညာရာတြင္လည္း ႏွစ္ ဖက္အဖြဲ႕မ်ားၾကား ၾကာရွည္စြာ တည္ရိွခဲ့ေသာ ကဲြျပားျခားနားခ်က္ မ်ားကုိ မည္သို႔ေျဖရွင္းမည္နည္း ဆုိသည္ကို အေသးစိတ္မေျပာ ထားေပ။

ယင္းတြင္ ဟားမားစ္အဖြဲ႕၏ အင္အား ၂၅,၀၀၀ ရိွေသာ လက္ နက္ကုိင္အဖြဲ႕ Ezzedine al-Qassam Brigades ၏ ကံၾကမၼာ လည္းပါဝင္သည္။

ဟားမားစ္အဖြဲ႕ကုိ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္အျဖစ္ အစၥေရး၊ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပ သမဂၢတုိ႔က သတ္မွတ္ထားသည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ အီးယူသည္ ပါလက္စတုိင္းအာဏာပုိင္အဖြဲ႕ (PA)အား ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ေန သူမ်ားျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ဟား မားစ္အဖြဲ႕ပါဝင္လာေသာ အစိုးရ တစ္ရပ္ကုိ ဆက္လက္၍ အကူအ ညီေပးရန္ ခက္ခဲႏုိင္သည္။

ပါလက္စတုိင္းမွ ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႕အားလံုးပါဝင္ေသာ အစည္း အေဝးတစ္ရပ္ကို ေမလ ၂၁ ရက္ တြင္ အီဂ်စ္ႏုိင္ငံ ကုိင္႐ုိၿမိဳ႕၌ က်င္း ပရန္ စီစဥ္ထားတယ္။ သုိ႔ေသာ္ ယင္းအစည္းအေဝးမတုိင္မီ ေဆြး ေႏြးညိႇႏႈိင္းမႈ အမ်ားအျပားလုပ္ ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ဦးမည္။

‘‘အခုသေဘာတူညီမႈဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေျခလွမ္းပါ။ အျပဳ သေဘာေဆာင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒါဟာ အစပဲရိွပါေသးတယ္’’ဟု ပါလက္စတုိင္းအမ်ိဳးသားေရးအ ဖြဲ႕(PNI)၏ အေထြေထြအတြင္း ေရးမွဴး မူစတာဖာဘာဂူတီက ေျပာၾကားသည္။

‘‘ေရွ႕လာမယ့္ သီတင္းပတ္ သံုး၊ ေလးပတ္က အလြန္အေရး ႀကီးပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိ ေတာ့ သေဘာတူညီခ်က္မွာပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ရမယ့္ ကာလျဖစ္လို႔ ပါပဲ။ ဟားမားစ္နဲ႔ ဖာတာအဖြဲ႕ ေတြသာမကဘဲ ပါလက္စတုိင္း အေရး လႈပ္ရွားတဲ့ အဖြဲ႕အားလံုး က အားလံုးေပါင္းစည္းထားတဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္ကုိ ဆံုးျဖတ္သြားရ ပါမယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ ေရြး ေကာက္ပြဲက်င္းပမယ့္ ရက္ကုိ ဆံုး ျဖတ္သြားရပါမယ္’’ဟု မူစတာဖာ ဘာဂူတီက ဆက္ေျပာသည္။

စီမံကိန္းအတုိင္းအားလံုး စနစ္က်ခဲ့ပါက ပါလက္စတုိင္း သမၼတမာမြတ္အဘတ္စ္သည္ ျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရး အစီအ စဥ္တစ္စိတ္တစ္ပုိင္းအျဖစ္ ဂါဇာ ေဒသသို႔ မၾကာမီသြားေရာက္မည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုအတြင္း မစၥတာအဘတ္စ္ ဂါဇာေဒသသို႔ ပထမဆံုးေျခခ်ျခင္း ျဖစ္လိမ့္မည္။

ထုိသုိ႔အလည္အပတ္ခရီး သည္ ႀကီးမားေသာ အလွည့္အေျပာင္း တစ္ခုျဖစ္လိမ့္မည္။ မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ပါလက္ စတုိင္း လူထုစစ္တမ္းတစ္ရပ္တြင္ ေတြ႕ရိွခ်က္အရ ေယဘုယ်အား ျဖင့္ ၆၇ ရာခိုင္ႏႈန္းက အဘတ္စ္ကုိ ႏုတ္ထြက္ေစလိုၾကၿပီး ဂါဇာေဒသမွ လူ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက အဘတ္စ္သမၼတရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္သည္ ကုိ ျမင္လိုသည္ဟု ျပန္ၾကားခဲ့ သည္။

သုိ႔ေသာ္ထုိသုိ႔ အဘတ္စ္ အေပၚ ေထာက္ခံမႈ က်ဆင္းေန ျခင္းကပင္ ႏွစ္ဖက္ျပန္လည္ရင္ ၾကားေစ့ေရး ေအာင္ျမင္ရန္ အခြင့္ အလမ္းပိုမ်ားလာေစသည္ဟု အခ်ိဳ႕ေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ားက ယံုၾကည္ေနၾကသည္။

အသက္ (၈၂)ႏွစ္ရိွၿပီျဖစ္ ေသာ အဘတ္စ္သည္ ႏုိင္ငံေရး အေမြခ်န္ရစ္ရန္ စိတ္ကူးေနႏုိင္ၿပီး သူ႔အတြက္ ဆံုး႐ႈံးစရာလည္း မရိွ ေပ။

ထို႔အတူပင္ မြတ္စလင္ဘရာ သားဟုဒ္အဖြဲ႕၏ အေတြးအေခၚ ကုိ အေျခခံ၍ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ေသာ ဟာားမားစ္အဖြဲ႕ကလည္း ေဒသ တြင္း၌ မၾကာမီအျဖစ္အပ်က္ မ်ားတြင္ သမုိင္းေၾကာင္းမေကာင္း ႏုိင္သည့္ဘက္သို႔ ေရာက္သြားခဲ့ သည္။ ပိုမုိ၍ အထီးက်န္ျဖစ္ျခင္း ႏွင့္လည္း ရင္ဆုိင္ေနခဲ့ရသျဖင္ ကုိင္႐ုိကို ခ်ဥ္းကပ္အကူအညီ ေတာင္းခံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

တစ္ဖက္တြင္လည္း ဂါဇာ ေဒသႏွင့္ ထိစပ္ေနၿပီး မၿငိမ္မ သက္ျဖစ္ေနေသာ ဆုိင္းႏုိင္းေဒသ ၌ လံုၿခံဳေရးအေျခအေနတုိးတက္ လာေစရန္ အီဂ်စ္ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက အလုိရိွသည္။ ထို႔အျပင္ အာရပ္ေႏြဦးလႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ မုန္တိုင္းထန္ေသာ ႏွစ္မ်ားေက်ာ္ ျဖတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္တြင္ အီဂ်စ္က လည္း ေဒသတြင္း၌ အင္အားခ်ိန္ ခြင္လွ်ာညိႇေပးႏုိင္ေသာ ႏုိင္ငံအ ျဖစ္ ၎တု႔ိ၏ အခန္းက႑ကုိ ျပန္ လည္ထူေထာင္ရန္ ႀကိဳးစားေန သည္။                  —Ref:BBC