လွေသာပန္းမ်ား မႏြမ္းေစဖို႔ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာကြယ္ေဆး မပ်က္ထုိးႏွံပါ

ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ား ေသဆံုးမႈ၏ တတိယေျမာက္ အေၾကာင္းရင္းခံျဖစ္သည့္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါကို ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ လာမည့္ႏိုဝင္ဘာက စတင္ကာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတုိင္းအတာျဖင့္ အခမဲ့ကာကြယ္ေဆးထုိးႏွံမႈ စတင္ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။

ရင္ေသြးရွိေသာ မိဘမ်ားအေနျဖင့္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါကာကြယ္ေဆးကို မျဖစ္မေန ထုိးႏွံရန္လိုအပ္ေပသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ေရာင္ၿပီဆို ပါက အသက္ေသဆံုးႏိုင္ၿပီး ထုိသို႔ အသက္မေသဆံုးလွ်င္လည္း ဦး ေႏွာက္ႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္ခြၽတ္ယြင္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚႏိုင္သည္။ ေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသရန္ ထိေရာက္ေသာ ေဆးမရွိျခင္း ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေဆးထုိးရန္ လြန္စြာအေရးႀကီးလွသည္။

‘‘ကေလးေတြ ေသဆံုးမႈလည္းမ်ားတယ္။ ဒုကၡိတဘဝကို ေရာက္ေစတဲ့ ေရာဂါဆုိးႀကီးတစ္ခုေပါ့။ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္က သံုးပံုတစ္ပံုက အသက္ေသဆံုးတယ္။ ဦးေႏွာက္အာ႐ံုေၾကာေတြ၊ ကိုယ္ လက္အဂၤါ မသန္စြမ္းတာေတြ လည္း ျဖစ္ပြားႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္မွကုတာထက္ ႀကိဳ တင္ကာကြယ္ေပးတာ အေကာင္းဆံုးပဲ’’ဟု ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန သဘာဝေဘးႏွင့္ ကူးစက္ ေရာဂါကာကြယ္တိုက္ဖ်က္ေရးမွ ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္က ရွင္းျပသည္။

အဆိုပါ ေရာဂါသည္ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး ကူးစက္ျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး ကူးစက္ခံရပါက ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေသဆံုးႏိုင္ကာ အသက္ရွင္က်န္ရစ္သူမ်ား အနက္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ကိုယ္လက္ အဂၤါ မသန္စြမ္းျခင္း၊ နားေလးျခင္း၊ မၾကာခဏတက္ျခင္းႏွင့္ စကား မေျပာႏုိင္ျခင္းအျပင္ အျခားစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ အျပဳအမူဆိုင္ရာ ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္သည္။

ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိေသာ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏွင့္ အေနာက္ပစိဖိတ္ေဒသရွိ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းသည္ လူဦးေရ တစ္သိန္းလွ်င္ ႏွစ္ဦးခန္႔ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ စဥ္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူ၆၈,၀၀၀ ခန္႔ႏွင့္ ေသဆံုးသူ ၁၃,၆၀၀ မွ ၂၀,၄၀၀ ဦးခန္႔ရွိသည္။

 ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဂ်ပန္ဦး ေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈသည္ ၂၀၁၆ တြင္ ၃၉၃ ဦးျဖစ္ပြားၿပီး ၁၁၇ ဦး ေသဆံုးခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူမ်ားအနက္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ဳိးအျဖစ္ ကိုယ္လက္အဂၤါ မသန္စြမ္း ျဖစ္ ပြားမႈ ၁၃၁ ဦးအထိ ရွိခဲ့သည္။ ထုိ႔ျပင္ ယခုႏွစ္ ၂၀၁၇ ဇန္နဝါရီမွ ဇြန္လအထိ ျဖစ္ပြားသူဦးေရ တစ္ ႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ ၁၄၆ ဦးရွိၿပီး ေသဆံုးသူ ၄၂ ဦးရွိကာ ကိုယ္အဂၤါ မသန္စြမ္းသူ ၃၁ ဦးရွိခဲ့ေၾကာင္း က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ ျပန္ထားသည္။

အဆိုပါေနရာမ်ားအနက္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးတို႔တြင္ ျဖစ္ပြားႏႈန္းႏွင့္ ေသဆံုးႏႈန္း အျမင့္မားဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း ဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားေသာ စာရင္းမ်ား၌ ေဖာ္ျပထား သည္။

ယင္းေရာဂါသည္ ကပ္အသြင္ ျဖစ္ပြားႏိုင္သျဖင့္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံအပါအဝင္ အျခားဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံမ်ားပါ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာကြယ္ေဆးကို ထုိးႏွံရန္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီးက ၂၀၁၅ ကတည္းက လမ္းၫႊန္ထားေသာ္ လည္း ေငြေၾကး အခက္အခဲေၾကာင့္ ယခုမွ စတင္ထုိးႏွံရန္စီစဥ္ ရေၾကာင္း ေဒါက္တာသန္းထြန္း ေအာင္က ရွင္းျပသည္။

ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တာလဲ

ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ (JE) ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး သယ္ေဆာင္ထားေသာ က်ဴးလပ္ (Culex Tritaeni- orhynchus) ျခင္ကိုက္ခံရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားကာ ကူးစက္ျပန္႔ ပြားတတ္သည့္ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ယင္းဗိုင္းရပ္စ္ပိုးသည္ ဝက္မ်ား၊ ေရစပ္တြင္ေနေသာ ငွက္မ်ား၏ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း လွည့္ပတ္ကူးစက္ပြားမ်ားေလ့ရွိ ၿပီး အဆိုပါတိရစၧာန္ကို ကိုက္သည့္ျခင္မွတစ္ဆင့္ လူႏွင့္အျခား တိရစၧာန္မ်ားကို ကူးစက္ေလ့ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းေရာဂါပိုး သည္ လူတစ္ဦးမွတစ္ဦးသို႔ မကူးစက္ႏုိင္ေပ။ ေရာဂါပ်ဳိးရက္သည္ ၅ ရက္မွ ၁၅ ရက္အထိျဖစ္သည္။ ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ ၂၅၀ ဦးတြင္ တစ္ဦးသာ ေရာဂါလကၡဏာ ျပတတ္ၿပီး က်န္သူမ်ားတြင္ သာမန္တုပ္ေကြးကဲ့သို႔ လကၡဏာျပတတ္ သည္။

 ေရာဂါလကၡဏာမ်ားသည္ ႐ုတ္တရက္ဖ်ားျခင္း၊ ခ်မ္းတုန္ ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ေမာပန္း ႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ ပ်ဳိ႕ျခင္း၊ ေအာ့အန္ ျခင္းတို႔ကို ခံစားရႏိုင္သည္။ ေရာဂါအေျခအေန ဆိုးရြားလာသည့္အခါ ဦးေႏွာက္ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ စိတ္႐ႈပ္ေထြးေတြေဝျခင္း၊ တက္ ျခင္း၊ အေၾကာဆြဲျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြား ႏုိင္ၿပီး အခ်ဳိ႕လူနာမ်ားတြင္မူ သတိလစ္ေမ့ေျမာျခင္း၊ အေၾကာ ေသျခင္းႏွင့္ အသက္ဆံုး႐ံႈးႏုိင္ေျခ ရွိသည္။

‘‘အမွန္က ဒီေရာဂါရဲ႕သဘာဝက သူ႔ရဲ႕ဗုိင္းရပ္စ္ပိုးက ဝက္တို႔၊  ကြၽဲတို႔၊ ႏြားေတြကို ျခင္ကကိုက္ တယ္။ အဲဒီျခင္ကို ေရာဂါပိုးကူးၿပီးေတာ့ လူကို ထပ္ကိုက္ရာကတစ္ဆင့္ကူးတာပါ ’’ဟု ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္က သံုးသပ္သည္။

ေရာဂါကူးစက္ခံရပါက ေသဆံုးႏိုင္ေျခ ျမင့္မားၿပီး အသက္မေသဘဲ က်န္ရစ္သူမ်ားတြင္ ကိုယ္လက္အဂၤါမသန္စြမ္းျဖစ္ပြား ႏိုင္ကာ ယင္းေရာဂါျဖစ္ပြားလွ်င္ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္သည့္ ထိေရာက္ေသာေဆးဝါး မရွိေသးေပ။

ဘယ္အရြယ္ေတြ ကာကြယ္ေဆး ထုိးသင့္လဲ

အဆိုပါ ေရာဂါသည္ အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ပြားႏုိင္ေသာ္လည္း အဓိကအားျဖင့္ ကေလးမ်ား၌ ပိုမိုျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အသက္ (၁၅)ႏွစ္ ေအာက္ကေလးမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီး ဌာနက ယခုကာကြယ္ေဆးထိုးႏွံ အစီအစဥ္တြင္ အသက္ကိုးလမွ (၁၅)ႏွစ္အရြယ္မ်ားကို အဓိက ထုိးႏွံေပးမည္ျဖစ္သည္။

ထုိသို႔ ထုိးႏွံေပးရာတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနအျပင္ ယူနီဆက္၊ ကာကြယ္ေဆးေထာက္ပံ့ေသာ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္း Gavi ႏွင့္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕တို႔၏ ပူးေပါင္းထည့္ဝင္ေငြ ေဒၚလာ ၁၅ သန္း အသံုးျပဳကာ တစ္ႏိုင္ငံလံုးရွိ အသက္ကိုးလမွ (၁၅)ႏွစ္အတြင္း ရွိ ကေလးငယ္ ၁၄ သန္းကို အခမဲ့ကာကြယ္ေဆး ထုိးႏွံေပးရန္ စီစဥ္ထားသည္။ ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ႏွင့္ ေက်ာင္းအေျချပဳဟူ၍ ခြဲျခား သတ္မွတ္ကာ ကာကြယ္ေဆးထုိး စုရပ္မ်ား၌ ထုိးႏွံေပးမည္ျဖစ္ သည္။

ေက်ာင္းအေျချပဳအျဖစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၁၅ ရက္မွ ၂၃ ရက္အထိ ေက်ာင္းေနအရြယ္ကေလးမ်ား အားလံုးႏွင့္ စာသင္ေက်ာင္း၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးသင္ ပညာေရး ေက်ာင္း၊  ပုဂၢလိကေက်ာင္း၊ ႏိုင္ ငံတကာေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ မိဘမဲ့ ကေလးေက်ာင္းမ်ား၌ ျပည္သူလူထုအေျချပဳအျဖစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္မွ ၂၀ ရက္ အထိ အသက္ကိုးလမွ (၁၅)ႏွစ္အရြယ္အထိ ကေလးမ်ားကို ၿမိဳ႕နယ္ေဆး႐ံု၊ မိခင္ႏွင့္ကေလး က်န္းမာေရးဌာန၊ ေဒသႏၲရ က်န္းမာေရးဌာန၊ တိုက္ နယ္ေဆး႐ံု၊ ေက်းလက္က်န္းမာ ေရးဌာန၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး႐ံုး၊ ဓမၼာ႐ံု မ်ား၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ားစသည့္ ကာကြယ္ေဆးထုိး စုရပ္မ်ားတြင္ ထုိးႏွံေပးမည္ျဖစ္သည္။

ထုိ႔အျပင္ ေက်ာင္းအေျချပဳ ကာကြယ္ေဆးထုိး အစီအစဥ္တြင္ ကာကြယ္ေဆးထုိးရန္ က်န္ခဲ့သည့္ (၁၅)ႏွစ္အရြယ္ကေလးမ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းမေနေသာ ကေလးငယ္မ်ားကိုပါ ထည့္သြင္း ထုိးႏွံေပးမည္ ျဖစ္သည္။

‘‘ကာကြယ္ေဆးထုိးရမယ့္ စာရင္းကိုလည္း ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြဆီကတစ္ဆင့္ ေကာက္ထားၿပီးပါၿပီ။ ကာကြယ္ေဆးထုိးဖို႔အတြက္ ဖိတ္စာလည္းေပးမွာပါ။ တခ်ဳိ႕က ဖိတ္ စာမရတဲ့သူေတြလည္း ရွိႏိုင္တယ္။ ဖိတ္စာမရေပမယ့္လည္း အသက္ ကိုးလကေန (၁၅)ႏွစ္အတြင္းရွိတဲ့ ကေလးေတြအားလံုး လာေရာက္ထုိးႏွံႏိုင္ပါတယ္’’ဟု ဗဟိုတိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထုိးလုပ္ငန္းမွ လက္ေထာက္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္ တာ ထားထားလင္းကဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ လက္နက္ကိုင္ ေဒသမ်ားႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ ရေဒသမ်ားတြင္လည္း ယင္းကာကြယ္ေဆးကို တတ္ႏုိင္သေလာက္ ထုိးႏွံေပးရန္ ႀကိဳးစားမည္ျဖစ္သည္။

‘‘လက္နက္ကိုင္ေဒသေတြ မွာေတာ့ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ထုိးသြားမယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာေတာ့ တစ္ဖက္ႏိုင္ငံက ျပန္လာတဲ့ ကေလးေတြကိုလည္း ထုိးႏွံေပးမယ္။ သူတုိ႔မွာလည္း ကာကြယ္ ေဆးထုိးႏွံဖို႔အတြက္ အခြင့္အေရး ရွိတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြကေတာ့ ထုိးေပးရလြယ္ပါတယ္။ ျပႆနာရွိတာက တစ္ဖက္ႏိုင္ငံက ကေလးေတြနဲ႔ ဘဂၤါလီကေလး ေတြကိုေတာ့ ကာကြယ္ေဆးထုိးေပးဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္။ ဒါကို လည္း လံုၿခံဳေရးယူၿပီးေတာ့ ထုိးႏွံ ေပးသြားမွာပါ’’ဟု ေဒါက္တာ သန္းထြန္းေအာင္က ဆုိသည္။

၎က ဆက္လက္၍ ‘‘ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာေတြကေနတစ္ဆင့္လည္း တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္သြားမယ္။ မရွိတဲ့ေနရာေတြမွာက်ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာဘာသာစကားနဲ႔ ရခိုင္၊ ကခ်င္၊ ဘဂၤါလီ စတဲ့သူေတြအတြက္ဆိုရင္ ေမယုFM ကေနတစ္ဆင့္ ေၾကညာသြားမယ္။ သက္ဆိုင္ရာဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြကေန တစ္ဆင့္လည္း ေၾကညာသြားမယ္’’ဟု ကာကြယ္ေဆးထုိး အစီအစဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ရွင္းျပသည္။

ကာကြယ္ေဆးကို ဘယ္ႏွႀကိမ္ ထုိးႏွံသင့္လဲ

‘‘တစ္ႀကိမ္ထုိးႏွံၿပီးရင္ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကေန ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ကာကြယ္ေပးတယ္။ ငါးႏွစ္ေလာက္က်ရင္ တစ္ႀကိမ္ထပ္ထုိး ဖို႔လိုေပမယ့္ တစ္ႀကိမ္ထုိး႐ံုနဲ႔ ၁၅ ႏွစ္ေလာက္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ နီေပါႏိုင္ငံမွာဆို တစ္ႀကိမ္ထိုး႐ံုနဲ႔ တင္ ၇၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ကာကြယ္ႏိုင္တာကို ေတြ႕ရတယ္’’ဟု ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္က ဆိုသည္။

ယခု ထုိးႏွံေပးမည့္ ကာကြယ္ေဆးကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကထုတ္လုပ္ၿပီး ၂၀၁၃ ေအာက္တိုဘာတြင္ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က အရည္အေသြး ျပည့္မီေၾကာင္း အသိအမွတ္ျပဳထားေသာ ေဆးျဖစ္သည္။ လက္ရွိတြင္ နီေပါ၊ေျမာက္ကိုရီးယား၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ သီရိလကၤာ၊ အိႏၵိယ၊ ထိုင္း၊လာအို၊ ကေမၻာဒီးယား၊ မေလးရွား၊ဗီယက္နမ္ႏိုင္ငံတို႔၌  သံုးစြဲေနေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ဝန္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ၂၀၁၆က ဦးေႏွာက္အေျမႇးေရာင္ ကာကြယ္ေဆးကို ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထုိး အစီအစဥ္တြင္ ၁၀ ခုေျမာက္ ကာကြယ္ေဆးအျဖစ္ ထည့္သြင္းႏုိင္ခဲ့ၿပီး လာမည့္ ၂၀၁၈ တြင္ ဂ်ပန္ ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာကြယ္ေဆးကို ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထုိး အစီအစဥ္ ၌ ၁၁ ခုေျမာက္ ကာကြယ္ေဆး အျဖစ္ ထည့္သြင္းထုိးႏွံေပးမည္ ျဖစ္သည္။

ျပင္ပတြင္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ ေရာင္ ကာကြယ္ေဆးထုိးႏွံမည္ဆိုပါက ေဆးတစ္လံုး၏ တန္ဖိုးသည္ က်ပ္ေလးေသာင္းမွ က်ပ္ငါးေသာင္းအထိ က်သင့္မည္ျဖစ္သည္။

‘‘ကြၽန္ေတာ္တို႔ စိုးရိမ္တာက အစိုးရက အခမဲ့ထုိးေပးရင္ လူေတြက သိပ္ၿပီး မထုိးခ်င္ၾကဘူး။ ေနာက္ေတာ့မွ ေဆး႐ံုေတြကိုလာၿပီး ကာကြယ္ေဆးထုိးၾကတယ္။ အခု ကာကြယ္ေဆးထုိးတဲ့အခ်ိန္ မွာ ပါဝင္ႏိုင္ဖို႔လိုတယ္။ အခုဆို အျပင္မွာ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာကြယ္ေဆးက ျပတ္လပ္ေနတယ္။ ထုိးမယ္ဆိုရင္ စင္ကာပူနဲ႔ ဘန္ေကာက္မွာ သြားထုိးမွရႏိုင္ မယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခမဲ့ရတုန္း ထုိးႏွံဖို႔ အႀကံျပဳခ်င္တယ္’’ဟု ရန္ ကုန္ကေလးေဆး႐ံုႀကီးမွ ကေလး အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး ပါေမာကၡ ေဒါက္တာရဲျမင့္ေက်ာ္က ဆုိသည္။

ျပင္ပပုဂၢလိက ေဆး႐ံု၊ ေဆး ခန္းမ်ား၌ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာကြယ္ေဆးကို တစ္ႀကိမ္၊ ႏွစ္ႀကိမ္ ထုိးႏွံၿပီးျဖစ္ပါက ကာ ကြယ္ရန္လံုေလာက္ၿပီး ယခုအစီ အစဥ္တြင္ ထပ္မံထုိးႏွံမည္ဆိုပါ ကလည္း ဆိုးက်ဳိးမရွိဘဲ ပိုမိုထိ ေရာက္မႈရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကာကြယ္ေဆးေနာက္ဆံုးထုိးၿပီးသည့္ အခ်ိန္ႏွင့္ တစ္လျခား၍ ထုိးႏွံႏိုင္ ေၾကာင္း ကေလးအထူးကုဆရာ ဝန္ႀကီးမ်ားက ဆိုသည္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးဘာေတြျဖစ္ႏုိင္လဲ

ကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီးပါက နာက်င္ျခင္း၊ ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ အနည္းငယ္ဖ်ားျခင္း၊ ပ်ဳိ႕အန္မူး ေဝျခင္း စသည့္ ျပင္းထန္ျခင္းမရွိ ေသာ တုံ႔ျပန္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚႏုိင္ ၿပီး တစ္ရက္၊ ႏွစ္ရက္အတြင္း အလိုအေလ်ာက္ ေပ်ာက္ကင္း မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကေလးအထူး ကု ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ ေစာဝင္းက ေျပာသည္။

‘‘ေပ်ာက္ကင္းမႈမရွိဘူးဆိုရင္ ကေလးငယ္က အျခားေရာဂါတစ္ခု ဝင္ေရာက္ေနလို႔ဆိုၿပီး ယူဆႏိုင္တဲ့အတြက္ နီးစပ္ရာ က်န္းမာေရးဌာနကို သြားေရာက္ျပသဖို႔လိုပါတယ္’’ဟု အဆိုပါဆရာဝန္ႀကီးက ကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီးေနာက္ တံု႔ ျပန္မႈမ်ား မေပ်ာက္ကင္းပါက ကုသမႈခံယူရန္ လမ္းၫႊန္သည္။

သို႔ေသာ္ ကာကြယ္ေဆးထုိး အစီအစဥ္တြင္ ဖ်ားနာေနသည့္ ကေလးမ်ား၊ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္လအတြင္း တီဘီေရာဂါေဆး ေသာက္သံုးေနရသူမ်ား၊ ခုခံအားက်ဆင္း မႈ ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး ေသာက္သံုးေနရသူမ်ား၊ HIVေရာဂါေဝဒနာရွင္မ်ား၊ အတက္ေရာဂါရွိသူမ်ား၊ နာတာရွည္ ေရာဂါရွိသူမ်ားသည္ ဆရာဝန္ မ်ားႏွင့္တိုင္ပင္ၿပီးမွသာ ကာကြယ္ေဆးထုိးႏွံရမည္္ဟု ဆရာဝန္ႀကီး မ်ားက အႀကံျပဳသည္။

ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ေရာဂါသည္ အသက္တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္မ်ားတြင္ စတုတၳ ေျမာက္ အေသအေပ်ာက္အမ်ား ဆံုးေရာဂါျဖစ္ၿပီး အသက္တစ္ႏွစ္မွ ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္မ်ားတြင္မူ တတိယေျမာက္ အေသ အေပ်ာက္ အမ်ားဆံုးေရာဂါျဖစ္သည္။ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါ၊ အဆုတ္အေအးမိေရာဂါမ်ားကဲ့သုိ႔ အျဖစ္မမ်ားေသာ္လည္း ေသဆံုးမႈ ႏႈန္းသည္ တတိယေနရာတြင္ အၿမဲရွိေနသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူလူထုက ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာကြယ္ ေဆးထုိးႏွံရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို သိရွိနားလည္၍ မိမိရင္ေသြးအား ကာကြယ္ေဆးထုိးႏွံရန္ မပ်က္မကြက္ ေခၚေဆာင္လာၾကရန္ လိုအပ္သည္။ ကာကြယ္ေဆး ထုိးႏွံျခင္းသည္ ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ ေရာင္ေရာဂါ မျဖစ္ပြားေစရန္ အေကာင္းဆံုးကာကြယ္ႏုိင္ေသာ နည္းလမ္းျဖစ္သည္။

 ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ကာ ကြယ္ေဆးထုိးဖူးသည္ျဖစ္ေစ၊ မထုိးဖူးသည္ျဖစ္ေစ အသက္ ကိုးလမွ (၁၅)ႏွစ္အတြင္း ကေလးသူငယ္အားလံုးကို မၾကာမီထုိးႏွံေပး ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ ကာကြယ္ ေဆးရရွိရန္ ကေလးသူငယ္တိုင္း ၏ အခြင့္အေရးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ယင္းအခြင့္အေရးကို အမိအရ ဆုပ္ကိုင္မိရန္သာ လိုအပ္သည္။

 ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ေန ကေလး ႏွစ္ဦး၏ မိခင္ ေဒၚေဌးေဌးက ‘‘ဂ်ပန္ဦးေႏွာက္ေရာင္ ကာကြယ္ ေဆးကို တစ္ခါမွေတာ့ ကေလးကို အျပင္မွာမထုိးေပးဖူးဘူး။ ဒီလို ကာကြယ္ေဆး ထုိးေပးတာ ေကာင္းပါတယ္။ ကြၽန္မကေတာ့ ကိုယ့္ကေလးေတြကို ကာကြယ္ေဆးထုိးေပးရမယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတယ္’’ဟု သူ႔အျမင္ကိုေျပာသည္။

Top News