ယမ္းမ်ားၾကား အႏၲရာယ္ကင္းေစဖုိ႔

တြံကီး မီးပံုးပ်ံ လႊတ္တင္ယွဥ္ျပိဳင္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပုံ−ဂၽြန္ခ်စ္ျငိမ္း)

ေျမႀကီးေပၚ၌ ေဖာက္လွ်င္ပင္ အလြန္အႏၲရာယ္မ်ားသည့္ ယမ္း ကို ပိႆာခ်ိန္လိုက္ မိုးေပၚတြင္ ေဖာက္လွ်င္ ဆုိဖြယ္ရာမရွိေပ။ အထူးသျဖင့္ လူေပါင္း သိန္းဂ ဏန္း တစုတေဝးတည္း ၾကည့္ ေနေသာ အခ်ိန္၌ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ေငြကုန္ေၾကးက် မ်ားသေလာက္ အႏၲရာယ္လည္း ႀကီးေသာ ၿပိဳင္ပြဲသည္ ေတာင္ႀကီး ၏႐ိုးရာျဖစ္သည္။ ဒီအရသာကို ေတာင္ႀကီးသူ၊ ေတာင္ႀကီးသား မ်ားသာမက ျပည္တြင္း၊ျပည္ပခရီး သြားမ်ားကပါ စြဲလမ္းေနၿပီ။

အေဝရာ မီးပံုးပ်ံကြင္းအ တြင္းရွိ ရွမ္းအုိးစည္သံ၊ ဝါးလက္ ခုပ္သံ၊ လင္းကြင္းတီးသံတို႔ႏွင့္အ တူ တြံကီးမီးပံုးပ်ံအဖြဲ႕သားမ်ားက ႐ိုးရာအကတို႔ျဖင့္ စည္းခ်က္ညီစြာ ကလ်က္ရွိသည္။ မၾကာမီအခ်ိန္ အတြင္း ေကာင္းကင္ဆီသို႔ တစ္ ေရြ႕ေရြ႕ျဖင့္ တြံကီးမီးပံုးပ်ံ မိႈင္းဝ၍ေအာင္ျမင္စြာ လႊတ္ႏိုင္ၿပီ ျဖစ္ သည္။

ကြင္းအတြင္းမွ လူအမ်ား အျပား၏ လက္ခုပ္သံမ်ားလည္း က်ယ္ေလာင္စြာျဖင့္ တစ္ကြင္းလံုး လႊမ္းၿခံဳခဲ့သည္။

တြံကီးမီးပံုးပ်ံေကာင္းကင္ ေပၚသို႔ ကိုက္ ၄၀၀ ခန္႔အေရာက္ တြင္ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ မီးပံုးပ်ံ ေအာက္ေျခေပါက္ေဘးနားမွ တစ္ဆင့္ မီးေလာင္ၿပီး ကြင္းအတြင္းသို႔ အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာျဖင့္ ျပန္လည္ က်ဆင္းလာသည္။

‘‘ပရိသတ္ေတြ ေခါင္းေပၚ ေမာ့မၾကည့္နဲ႔။ မီးပံုးပ်ံမီးေလာင္ ပ်က္က်လာၿပီ၊ လြတ္ရာကိုေရွာင္ မယ္’’ဟူ၍ ကြင္းေဘးရွိ မီးပံုးပ်ံဒိုင္ အဖြဲ႕စင္မွ   အသံခ်ဲ႕စက္သံက တစ္ကြင္းလံုးကို လႊမ္းမိုးခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ကံမေကာင္းစြာပင္ တြံကီးမီးပံုးပ်ံသည္ အေဝရာမီးပံုး ပ်ံကြင္း ျပန္ၾကားေရးစင္အနီး၊ ေစ်းမေရာင္းရ သတ္မွတ္ထား သည့္ ဧရိယာအတြင္း ပ်ံက်ေစ်း ေရာင္းခ်ေနသည့္    ဝက္သား တုတ္ထုိး ေစ်းသည္အေပၚသို႔ တည့္မတ္စြာ ပ်က္က်ခဲ့သည္။

မီးပံုးပ်ံပ်က္က်မႈေၾကာင့္ အသက္(၄၈)ႏွစ္အရြယ္ ပ်ံက်ေစ်းသည္တစ္ဦးအပါအဝင္ အမ်ိဳးသ မီးသံုးဦး၊ အမ်ိဳးသားေလးဦး၊ စုစု ေပါင္းခုနစ္ဦး ယမ္းမီးေလာင္ဒဏ္ ရာမ်ားရရွိခဲ့သည္။

ေတာင္ႀကီး တန္ေဆာင္ တိုင္ မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲ ငါး ရက္ေျမာက္ ေန႔ျဖစ္သည့္      ေအာက္တိုဘာ ၃၀ရက္ည ၉ နာရီ မိနစ္ ၃၀တြင္ ညမီးႀကီးအမ်ိဳးအစား  ၿပိဳင္ပြဲဝင္ တြံကီးမီးပံုးပ်ံကြင္းအတြင္းသို႔ ျပန္လည္ပ်က္က်မႈ    ျဖစ္ပြားခဲ့ သည့္ ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ လူခုနစ္ဦးထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့သည္။

အေဝရာမီးပံုးပ်ံကြင္းတြင္ မီးပံုးပ်ံပ်က္က်မႈေၾကာင့္ လူထိ ခိုက္နစ္နာမႈသည္ တြံကီးမီးအပါ အဝင္ ဆယ္ႏွစ္အတြင္း ႏွစ္ႀကိမ္ ခန္႔ ျဖစ္ပြားဖူးၿပီး ၂၀၁၃ က ခြန္တန္ ညမီးႀကီး မီးပံုးပ်ံပ်က္က်မႈေၾကာင့္ ခြန္တန္မီးအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ၁၂ ဦးခန္႔ ယမ္းေလာင္ ဒဏ္ရာမ်ားရရွိခဲ့သည္။

ေတာင္ႀကီးတန္ေဆာင္တိုင္ မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲ ညမီးႀကီးမီးပံုးပ်ံပ်က္ က်မႈေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ေပၚေနေသာ္လည္း ထိုထိခိုက္မႈ မ်ားသည့္ သႀကၤန္ပြဲေတာ္ကာလ လူေသဆံုး၊ ထိခုိက္၊ ဒဏ္ရာရရွိမႈ ႏႈန္းထက္ မ်ားစြာေလ်ာ့နည္းသည္ ဟု ေရႊေတာင္႐ိုး(လူပဲ့)အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ဦးခင္ေမာင္ခ်စ္က ေျပာသည္။

ဒဏ္ရာရရွိ၍ ေဆးကုသခံေနရ သူမ်ားအား ရွမ္းျပည္နယ္ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ ေဒါက္တာလင္းထြဋ္ႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႕ဝန္ႀကီးမ်ားက ေအာက္တုိ ဘာ ၃၁ ရက္ ညေနတြင္ သြား ေရာက္ၾကည့္႐ႈၿပီး အလွဴေငြမ်ား ေပးအပ္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ အစုိးရအဖြဲ႕ မျဖစ္ မေန လုပ္ေပးရမည့္အရာသည္ မေတာ္တဆမႈမ်ား တတ္ႏိုင္သမွ် ေလ်ာ့နည္းေအာင္ အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ရန္ျဖစ္သည္။ မေတာ္တဆ မႈမ်ား ျဖစ္လာပါက မည္သို႔မည္ပံု ကာကြယ္ရမည္ကို ပညာေပးမႈ မ်ား ယခုထက္ ပိုလုပ္ေဆာင္ရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း တန္ေဆာင္တိုင္ဧည့္ သည္မ်ားက အႀကံျပဳသည္။

ညမီးႀကီးအမ်ိဳးအစားၿပိဳင္ပြဲ ဝင္ မီးပံုးပ်ံမ်ားပ်က္က်မႈေၾကာင့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရရွိသူမ်ား ႏွစ္စဥ္ ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိၿပီး ေနာင္ႏွစ္ တန္ ေဆာင္တိုင္ပြဲေတာ္တြင္ ထိခိုက္မႈ မ်ား ထပ္မံမျဖစ္ေပၚေစရန္ မီးပံုး ပ်ံၿပိဳင္ပြဲက်င္းပေရးေကာ္မတီႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြး အေျဖရွာမည္ဟု ရွမ္းျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ ဗမာတိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာေအာင္သန္းေမာင္က ေျပာသည္။

‘‘ဆရာတို႔က ျပည္သူ႔အသံ ကို နားေထာင္ၿပီး အေျဖရွာသြား မွာပါ။ အစိုးရကက္ဘိနက္အဆံုး အျဖတ္နဲ႔ တိုင္ပင္ဆံုးျဖတ္သြား မယ္’’ဟု ေဒါက္တာေအာင္သန္း ေမာင္က ေျပာသည္။

ေနာင္လာမည့္ႏွစ္ ေတာင္ ႀကီးတန္ေဆာင္တိုင္မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲ မ်ားတြင္ ၿပိဳင္ပြဲမတိုင္မီ ယမ္းစပ္ ျခင္းေၾကာင့္ ေနအိမ္မ်ားမီးေလာင္ ကြၽမ္းျခင္း၊ လူထိခိုက္မႈရွိျခင္း၊ ပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးျခင္းတို႔   မျဖစ္ေပၚ ေစေရး နည္းလမ္းအခ်ိဳ႕ ရွာထား ေၾကာင္း ေတာင္ႀကီးတန္ေဆာင္ တိုင္ မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲ က်င္းပေရးေကာ္မတီ တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာ သန္းဝင္းက ေျပာ သည္။ လိုအပ္သည့္ အႀကံျပဳခ်က္ မ်ားကိုလည္း လိုက္နာေဆာင္ ရြက္မည္ဟု သူက ေျပာသည္။

‘‘ေနာင္ႏွစ္ေတြမွာ ၿမိဳ႕ထဲမွာ ယမ္းစပ္တာေတြ၊ မီးပံုးယမ္းလုပ္ တာေတြ ေပးမလုပ္ေတာ့ဘူး။ ၿမိဳ႕ ျပင္ေနရာတစ္ခုသတ္မွတ္ေပးၿပီး ေတာ့ ယာယီတဲေလးေတြထုိးၿပီး သူ႔အဖြဲ႕၊ ကိုယ့္အဖြဲ႕ လာလုပ္၊ ၿပီး ရင္ သိမ္းျပန္၊ အဲဒီလိုေလး စဥ္းစားထားတယ္’’ဟု ေဒါက္တာသန္း ဝင္းက ေျပာသည္။

ညမီးႀကီးယမ္းစပ္ရန္ ေနရာ တစ္ခုသတ္မွတ္ေပးႏိုင္ရန္ ရွမ္း ျပည္နယ္အစိုးရအဖြဲ႕ထံ တင္ျပေတာင္းဆို အႀကံျပဳေပးမည္ဟု လည္း ေဒါက္တာသန္းဝင္းက ဆိုသည္။

‘‘တန္ေဆာင္တိုင္ပြဲေတာ္ ယမ္းစပ္ရင္ တခ်ိဳ႕အိမ္ေတြက သိပ္လက္မခံခ်င္ၾကေတာ့ဘူး။ လန္႔ၾကတယ္။ အဲဒီအတြက္ အ ခက္အခဲေတြလည္း ျဖစ္ေပၚလာ တယ္’’ဟု မဂၤလာဦးရပ္ကြက္ ကိုယ္စားျပဳႏွစ္စဥ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ ၿပိဳင္လ်က္ရွိသည့္ ညမီးႀကီးမီးပံုးပ်ံအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ဦးဒီလံုးက ေျပာသည္။

‘‘မီးပံုးပ်ံလႊတ္တယ္ဆိုတာ ေပါက္ကြဲတဲ့ ယမ္းနဲ႔၊ မီးနဲ႔ ကစား ရတဲ့၊ အလြန္အႏၲရာယ္မ်ားတဲ့၊ အသက္နဲ႔ ရင္းရတဲ့ အလုပ္ပါ။ မီး ပံုးပ်ံလႊတ္တာ ၾကည့္ခ်င္သူေတြ အေနနဲ႔ မျဖစ္မေန သိသင့္တဲ့အ ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ မီးပံုးပ်ံကြင္း ကို ကန္႔သတ္ထားၿပီးသားျဖစ္လို႔ ၾကည့္ခ်င္ရင္ ခပ္လွမ္းလွမ္းက ၾကည့္ႏုိင္ပါတယ္။  ကေလးေတြ ပါရင္ အနီးကို လံုးဝမကပ္သင့္ပါ ဘူး’’ဟု ေတာင္ႀကီးေဒသခံ မျဖဴ ျဖဴခင္က အႀကံျပဳသည္။

ေတာင္ႀကီးသူ၊ ေတာင္ႀကီး သားမ်ားသည္ ေမြးကတည္းက တန္ေဆာင္တိုင္ႏွင့္ ႀကီးျပင္းလာသူမ်ားျဖစ္၍ မီးပံုးပ်ံပ်က္က် လည္း ေရွာင္တိမ္းတတ္ၾကသည္။

‘‘မီးပံုးပ်ံက ထြက္္လာတဲ့မီး ခိုးေတြကို ၾကည့္ၿပီး ေလဘယ္ ဘက္တိုက္ေနသလဲ ၾကည့္၊ အဲဒါ နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္ေနရာမွာ ေနရပါ တယ္’’ဟု သူက အႀကံျပဳသည္။

မီးပံုးပ်ံပြဲလာၾကည့္သူမ်ား အေနျဖင့္   မီးပံုးပ်ံတက္လာ ခ်ိန္တြင္   ကြင္းအတြင္း မီးပံုးပ်ံ တက္သည့္ေလလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္အရပ္၌ ေနရာယူ ရန္ႏွင့္ ယမ္းမီးက်ည္မ်ား က် ေရာက္လာပါကလည္း မ်က္ႏွာ ေမာ့ၾကည့္ျခင္းကို ေရွာင္ရွားသင့္ သည္ဟု မီးပံုးပ်ံဒိုင္အဖြဲ႕ဥကၠ႒ လည္းျဖစ္သူ ေဒါက္တာသန္းဝင္း က အႀကံျပဳသည္။

ထို႔ျပင္ မီးပံုးပ်ံတစ္လံုးအေန ျဖင့္ အရြယ္အစား ေခါင္အခ်င္း ၂၃ ေပေအာက္မငယ္ရ၊ ၂၅ ေပ ထက္မႀကီးရ၊ ယမ္းပိႆာခ်ိန္ ၄၀ ထက္မေက်ာ္ရ၊ မည္သည့္အ ျမင့္ေပတြင္ ယမ္းမီးက်ည္က်ရ မည္၊ အတက္စံခ်ိန္ အစရွိသည့္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ထားရွိေပးထားၿပီးျဖစ္ၿပီး စည္း ကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ညီ ေစရန္လည္း ၿပိဳင္ပြဲဝင္မီးပံုးပ်ံအ ဖြဲ႕တိုင္း လုိက္နာရသည္ဟု ရွမ္း ျပည္နယ္႐ိုးရာ မီးပံုးပ်ံပညာရွင္ မ်ားအသင္းမွ ဒိုင္အဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦး က ေျပာသည္။

‘‘ေစ်းမေရာင္းရလို႔ တားျမစ္ ထားတဲ့ေနရာမွာ ေစ်းေရာင္း တယ္၊ အႏၲရာယ္ရွိလို႔ ကြင္းထဲ ေစ်းမေရာင္းဖို႔ တားျမစ္ထားတာ၊ ဒါကို မလိုက္နာေတာ့ အခုလိုျဖစ္ ကုန္တာပဲ’’ဟု ေတာင္ႀကီးတန္ ေဆာင္တိုင္ မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲက်င္းပ ေရးေကာ္မတီတြဲဖက္အတြင္း ေရးမွဴး ေဒါက္တာသန္းဝင္းက ေျပာသည္။

ေတာင္ႀကီးတန္ ေဆာင္တိုင္ မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲကို ေတာင္ႀကီးေဒသခံမ်ားသာမက အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ဧည့္သည္မ်ားပါ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈအား ေပးတတ္ၾကၿပီး လာေရာက္လည္ ပတ္သူမ်ား ေဘးကင္းရန္မွာ ကြင္း အတြင္း ဝင္ေရာက္ၾကည့္႐ႈျခင္း မျပဳရန္ လိုသည္ဟု ေတာင္ႀကီး ေဒသခံအခ်ိဳ႕က အႀကံျပဳသည္။

ညမီးႀကီး အမ်ိဳးအစားၿပိဳင္ပြဲ ဝင္ မီးပံုးပ်ံမ်ားသည္ ယမ္းပိႆာ ခ်ိန္ ၄၀ ခန္႔ပါဝင္ၿပီး အႏၲရာယ္ လည္းမ်ားသလို ပရိသတ္၏အား ေပးႏွစ္ၿခိဳက္မႈအခံရဆံုးျဖစ္သည္ ဟုလည္း ညမီးႀကီးမီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲ ဝင္ သက္တမ္း ၃၈ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္သည့္ဦးခင္ေမာင္ခ်စ္က ေျပာသည္။

‘‘စနစ္တက် လုပ္မယ္၊ စနစ္ တက် လႊတ္တင္မယ္ဆိုရင္ အႏၲရာယ္မရွိ႐ံုမက ဆုရဖို႔အတြက္ပါ ေသခ်ာပါတယ္’’ဟု ဦးခင္ေမာင္ ခ်စ္က ၎အျမင္ကို ေျပာသည္။

ညမီးႀကီးၿပိဳင္ပြဲဝင္ မီးပံုးပ်ံ တစ္လံုးျဖစ္ေပၚလာေစရန္ အခ်ိန္ တစ္လခန္႔ေပးရေလ့ရွိၿပီး မီးပံုးပ်ံ တစ္လံုးကုန္က်စရိတ္ ၃၅ သိန္းႏွင့္ သိန္း ၄၀ အၾကား ကုန္က်ေလ့ရွိ သည္ဟု ဦးခင္ေမာင္ခ်စ္က ေျပာသည္။

‘‘တခ်ိဳ႕ေတြက ေဝဖန္ၾက တယ္၊ မီးပံုးပ်ံလႊတ္တယ္ဆိုတာ ေငြမီး႐ိႈ႕တယ္ ဆိုၿပီးေတာ့၊ ဒါ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႐ိုးရာပြဲပါ။ ေရွးယ ခင္ကတည္းက ဘုရားမီးပူေဇာ္တဲ့ အေနနဲ႔ လႊတ္တင္ခဲ့တာပါ’’ဟု ေတာင္ႀကီးေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာသည္။

ေတာင္ႀကီးတန္ေဆာင္တိုင္ မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲသည္ ၁၉၅၀ ကတည္းက စတင္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္တုိင္ တည္ရွိၿပီ ျဖစ္သည္။

၂၀၁၇ ေတာင္ႀကီးတန္ ေဆာင္တိုင္ မီးပံုးပ်ံၿပိဳင္ပြဲကို ေအာက္တိုဘာ ၂၆ ရက္မွ ႏိုဝင္ ဘာ ၄ ရက္အထိ က်င္းပေနသည္။ မီးပံုးပ်ံပြဲေတာ္တြင္ ညမီးႀကီး ၈၈ လံုး၊ စိန္းနားပန္ ၃၉ လံုး၊ ေန႔ လႊတ္အ႐ုပ္ေျခႏွစ္ေခ်ာင္း ၁၄၄ လံုး၊ ေျခေလးေခ်ာင္းအ႐ုပ္ ၇၂ လံုး၊ အ႐ုပ္အုပ္စု ၅၀ လံုး စုစုေပါင္းၿပိဳင္ပြဲဝင္ မီးပံုးပ်ံအလံုးေရ ၃၉၃ လံုးဝင္ေရာက္ယွဥ္ ၿပိဳင္ေနသည္။

ၿပိဳင္ပြဲဝင္ မီးပံုးပ်ံ အေရအ တြက္ တစ္ႏွစ္ထက္ တစ္ႏွစ္ ပိုမို လာသလို ၿပိဳင္ဆိုင္မႈျပင္းထန္လာ ၿပီး အႏၲရာယ္လည္း ပိုမ်ားျပားလာကာ ေဝဖန္မႈမ်ားလည္း ရွိလာ သည္။

‘‘႐ိုးရာပြဲကို ေဝဖန္ေနၾကတာ လက္မခံပါဘူး။ စပိန္ႏိုင္ငံမွာဆို လည္း ကြၽဲ႐ိုင္းသတ္ပြဲဆိုတာ ရွိ တာပဲ၊ ဒါ သူတို႔႐ိုးရာနဲ႔ သူတို႔ပြဲ ေတာ္ပဲ’’ဟု ေတာင္ႀကီးေဒသခံ ဦးဖိုးသားက ကာကြယ္ေျပာဆို သည္။

မီးပံုးပ်ံပြဲသည္ ေငြကို အ ေၾကာင္းမဲ့ ျဖဳန္းတီးၿပီး မီး႐ိႈ႕ပြဲမဟုတ္ဘဲ ေတာင္ႀကီး၏႐ိုးရာ အေမြကို ထိန္းသိမ္းဆက္ခံသည့္ ပြဲျဖစ္သည္။

ရာသီဥတု အေျခအေန ေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ မလြန္ဆန္ႏုိင္ သည့္၊ မေမွ်ာ္မွန္းႏိုင္သည့္ မေတာ္ တဆမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေစ၊ မီးပံုးပ်ံ ဆိုသည္မွာ အလြန္ေၾကာက္စရာ ေကာင္းေၾကာင္း၊ ပိုက္ဆံမ်ား ျဖဳန္းတီးေနေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ အေၾကာင္းမဲ့တံဆိပ္ မကပ္ၾက ရန္ ၊ အေၾကာင္းမဲ့ မစိုးရိမ္ၾကရန္ မျဖဴျဖဴခင္က ေျပာသည္။

Top News