ေက်ာက္စရစ္ခဲထုတ္လုပ္မႈတြင္ လိုအပ္ေနေသာ မွ်ေျခ

မေကြးတိုင္း ဧရာ၀တီျမစ္အတြင္း ျမစ္ေက်ာက္လုပ္ေနသည္ကို ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း ေတြ႔ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု − လင္းသက္ႏုိင္)

တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားစြာ ေဆာက္လုပ္ေနေသာ ရန္ကုန္တုိင္းအတြက္ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ အရင္းအျမစ္သည္ ယခင္ႏွစ္မ်ားစြာက ဧရာဝတီတိုင္း၊ ရန္ကုန္တုိင္းႏွင့္ ပဲခူးတုိင္းအေနာက္ျခမ္း ဧရာဝတီျမစ္႐ိုး တစ္ေလွ်ာက္ေဒသမ်ားမွ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ လြန္ခဲ့သည့္ ငါးႏွစ္ ဝန္းက်င္တြင္ ျမစ္ကမ္းၿပိဳက်မႈ မ်ားႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈအေပၚ အေရးတယူ ေဆာင္ရြက္လာခဲ့ျခင္းက အဆုိပါ ေဒသမ်ားရွိ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ ထုတ္ယူမႈလုပ္ငန္းမ်ား ဆက္ လက္ရပ္တည္ရန္ ခက္ခဲလာေစ သည္။

ထို႔အျပင္ ယင္းေဒသမ်ား တြင္ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ကို ႏွစ္ ေပါင္းမ်ားစြာ ထုတ္ယူလာခဲ့ သျဖင့္ ေဈးကြက္ဝင္ ျမစ္ေက်ာက္ စရစ္ တစ္ေန႔တျခား ရွားပါးလာခဲ့ ျခင္းကလည္း ေက်ာက္စရစ္ထုတ္ လုပ္ငန္းမ်ား နယ္ေျမသစ္ရွာေဖြ ရန္ အေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္လာေစ ခဲ့ေၾကာင္း ပဲခူးတုိင္းႏွင့္ ရန္ကုန္ တိုင္းတို႔တြင္ ဆယ္စုႏွစ္ခန္႔ ျမစ္ ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ သူ ကိုဝင္းေအာင္ေဇာ္က ေျပာျပ သည္။

‘‘တိုက္ႀကီး၊ အေဖ်ာက္၊ ႀကံ ခင္း၊ ျမန္ေအာင္ဘက္နဲ႔ ျပည္ဘက္ က ရန္ကုန္နဲ႔နီးေတာ့ သယ္ရတာ လြယ္လို႔ တြက္ေျခကိုက္ေပမယ့္ ေရာင္းတန္းဝင္ ေက်ာက္စရစ္က ရွားလာပါၿပီ။ ျဖဳန္းလို႔ေခၚတဲ့ သဲ ၾကမ္းေရာတဲ့ ျမစ္ေက်ာက္ေတြပဲ အထြက္မ်ားတယ္ေလ။ ေဈးကြက္မွာ အနည္းဆံုး ဆီးသီးလံုးေလာက္ ေလာက္စာလံုး ေက်ာက္မ်ားမ်ား ပါတဲ့ ေက်ာက္မွ ေဆာက္လုပ္ ေရးသမားေတြ ႀကိဳက္တယ္။ အဲဒါ ေၾကာင့္ ေက်ာက္ေပါတဲ့ ျမစ္အထက္ဘက္ကို ကုန္သည္ေတြ တက္ၿပီး ဝယ္တာမ်ားလာတာ’’ ဟု ၎က လက္ရွိျမစ္ေက်ာက္ စရစ္ ထုတ္လုပ္မႈေဈးကြက္အေျခ အေနကိုဆုိသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီး က တိုင္းအတြင္း မိုင္ ၂၀၀ ေက်ာ္ ျဖတ္သန္းစီးဆင္းေနသည့္ မေကြး တုိင္းသည္ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ မုဆိုုးတို႔၏ ပစ္မွတ္တစ္ခုျဖစ္လာ သည္။

အထူးသျဖင့္ ဧရာဝတီျမစ္ ျဖတ္သန္းရာ သရက္၊ မေကြး၊ မင္းဘူး၊ ပခုကၠဴခ႐ိုင္တို႔တြင္ ျမစ္ ေက်ာက္စုပ္ ေမာ္ေတာ္မ်ား တစ္ ေန႔တျခားမ်ားျပားလာခဲ့သည္။

‘‘လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြက ကိုယ့္ ေဒသမွာေရာင္းဖို႔ တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္ ထုတ္ေရာင္းၾကတဲ့သူေတြပဲ ရွိ တာေလ။ ေနာက္ပိုင္းေတာ့ စီဘီ တြဲ (ေက်ာက္သဲသစ္တင္ေဆာင္ သည့္ ေရယာဥ္အႀကီးစား) ပိုင္ရွင္ ေတြက ေက်ာက္စရစ္ဝယ္ခ်င္ တယ္ေပါ့၊ တြဲေပၚအေရာက္ ဘယ္ေဈးလဲေပါ့၊ ဒီလိုနဲ႔ နယ္ ေက်ာ္ေက်ာက္ေရာင္းဝယ္တဲ့ ေဈးကြက္စျဖစ္လာတာ။ ဒီဘက္ေဒသ ကို ေက်ာက္စရစ္ဆင္းလာဝယ္ ၾကတာက ငါးႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ ေလာက္ပဲရွိဦးမယ္’’ဟု ျမစ္ ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ငန္း ဆယ္ႏွစ္ ေက်ာ္လုပ္ခဲ့သည့္ မေကြးတုိင္း ေအာင္လံၿမိဳ႕မွ ဦးစန္းတင့္က မေကြးတုိင္း ျမစ္႐ိုးတစ္ေလွ်ာက္ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္မုဆိုးမ်ား၏ ေဈးကြက္ခ်ဲ႕ထြင္လာခဲ့ပံုကို ေျပာျပ သည္။

ေဒသတြင္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ား ထံမွ တြဲေရယာဥ္ပိုင္ရွင္မ်ားက ေရယာဥ္ေပၚ အေရာက္တင္ေပး သည့္စနစ္ျဖင့္ ထုတ္လုပ္သည့္ေန ရာသို႔ လာေရာက္ဝယ္ယူမႈမ်ားရွိ သလို ေဒသေက်ာက္လုပ္ငန္းရွင္ မ်ားကလည္း စီဘီ (တြဲေရယာဥ္)မ်ားျဖင့္ ေက်ာက္စရစ္မ်ားထုတ္ ယူ သယ္ေဆာင္ကာ ရန္ကုန္ဒိုင္ ႀကီးမ်ားသို႔ တိုက္႐ိုက္ေရာင္းခ်မႈ မ်ားလည္းရွိသည္။

မေကြးတုိင္း သရက္ခ႐ိုင္ တစ္ခုတည္းပင္ ယခုဘ႑ာႏွစ္အ တြက္ ဧရာဝတီျမစ္အတြင္း ျမစ္ သဲေက်ာက္ထုတ္လုပ္ခြင့္ရရွိထား သူ ၄၀ ခန္႔ရွိသည္။ ေအာင္လံၿမိဳ႕ နယ္တစ္ခုတည္း၌ ျမစ္သဲေက်ာက္ ထုတ္လုပ္သူ ၁၇ ဦးရွိေနေၾကာင္းမေကြးတုိင္း အစိုးရအဖြဲ႕က ထုတ္ ျပန္ထားသည္။

၂၀၁၀ အေစာပိုင္းကာလ တြင္ ယင္းေဒသမ်ား၌ ျမစ္ ေက်ာက္စရစ္ထုတ္လုပ္သူႏွစ္ဦး မွ ငါးဦးခန္႔သာရွိခဲ့သည္။

မေကြးတုိင္း ဧရာဝတီျမစ္႐ိုး တစ္ေလွ်ာက္ ျမစ္ေက်ာက္ထုတ္ လုပ္ငန္းမ်ား က်ယ္ျပန္႔လာသည္ ႏွင့္အမွ် ကမ္းပါးၿပိဳေဘးရင္ဆုိင္ ေနရသည့္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား ၏ တုိင္ၾကားမႈ၊ ျမစ္အတြင္းက ေက်ာက္စရစ္ႏွင့္ သဲသာမက ေရႊ ကဲ့သို႔ေသာ အျခားသယံဇာတမ်ား ပါ ထုတ္ယူေနသည္ဟူေသာ တုိင္ၾကားမႈမ်ားရွိလာသည္။ ထုတ္လုပ္ခြင့္လိုင္စင္ေလွ်ာက္ထားျခင္းမရွိဘဲ ခိုးထုတ္ယူမႈႏွင့္ လိုင္စင္ရွိ ေက်ာက္လုပ္ငန္းရွင္အခ်ိဳ႕မွာ အ မွန္တကယ္ေလွ်ာက္ထားသည့္ အေရအတြက္ထက္ပိုကာ ျမစ္ ေက်ာက္စရစ္မ်ား ပိုမိုထုတ္ယူေန မႈသည္တုိ႔ကိုလည္း ေဝဖန္ ေထာက္ျပမႈမ်ား ရွိလာသည္။

‘‘ျမစ္ေက်ာက္စရစ္က စီဘီ တင္ရင္ စီဘီတြဲတစ္တြဲကို က်င္း ၃၀၀ ခန္႔ေလာက္ပါတယ္။ သူ႔ တစ္ႏွစ္စာ အခြန္ေဆာင္ထားတာ က က်င္း ၁,၀၀၀၊ က်င္း ၅၀၀ ေလာက္ပဲ။ တစ္လကို အနည္း ဆံုး ၁၀ စီးအထက္ တင္ပို႔ေရာင္း ခ်ၾကတယ္။ က်င္းေပါင္း ေသာင္း နဲ႔၊ သိန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ထုတ္ယူခဲ့တာျဖစ္ ေတာ့ ႏုိင္ငံဘ႑ာနစ္နာတယ္’’ ဟု ေအာင္လံၿမိဳ႕နယ္ တုိင္းေဒသ ႀကီးလႊတ္ေတာ္ ဦးေအးေက်ာ္က ေျပာသည္။

ျမစ္ေက်ာက္စရစ္လုပ္ငန္း လိုင္စင္မ်ားကို ဓာတ္သတၱဳထုတ္ လုပ္ခြင့္လုိင္စင္အမည္ရွိ ျပည္ထဲ ေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ၿမိဳ႕နယ္ အေထြ ေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနတြင္ ေလွ်ာက္ထားရသည္။ ယင္းဌာန ၏ ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ ခ႐ိုင္အ ဆင့္ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီး ဌာနက ထုတ္လုပ္ခြင့္လိုင္စင္ ထုတ္ေပးရျခင္းျဖစ္သည္။

ဓာတ္သတၱဳ အခြန္အျဖစ္ ယခင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္က တစ္က်င္းထုတ္ယူလွ်င္ က်ပ္ရာ ဂဏန္းသာ အခြန္အျဖစ္ ေပး ေဆာင္ရေသာ္လည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္က စတင္ကာ ေက်ာက္တစ္က်င္း လွ်င္ က်ပ္ ၂,၅၀၀ သို႔ တုိးျမႇင့္ သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေက်ာက္ ထုတ္လုပ္ခြင့္လိုင္စင္ေလွ်ာက္ ထားစဥ္ကပင္ တစ္ႏွစ္တာထုတ္ လုပ္မည့္ အေရအတြက္ကို တင္ျပ ေလွ်ာက္ထားရၿပီး ထုတ္လုပ္ခြင့္ ရရွိပါက ယင္းအေရအတြက္အ တုိင္း တြက္ခ်က္ကာ ဘဏ္သို႔ အခြန္ေငြေပးသြင္းရသည္။

မေကြးၿမိဳ႕နယ္ တုိင္းလႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚခင္ခ်ိဳ လတ္ကလည္း ျမစ္ေက်ာက္ထုတ္ လုပ္ငန္းမ်ားအေနျဖင့္ ထုတ္လုပ္ သည့္ အေရအတြက္အတုိင္း အ ခြန္ေပးေဆာင္ျခင္းမရွိၾကသျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ဘ႑ာေငြ နစ္နာဆံုး ႐ႈံးမႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း ေထာက္ျပ သည္။

ေက်ာက္စရစ္ခဲထုတ္လုပ္ သူမ်ားသျဖင့္ မေကြးတုိင္းေဒသ ႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕က ၂၀၁၅-၁၆ ဘ႑ာႏွစ္က မေကြးတုိင္းေဒသ ႀကီးအတြင္း ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ ျမစ္သဲ၊ ေက်ာက္ႀကီး၊ အုပ္ စေသာဓာတ္သတၱဳထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ ငန္းမ်ားမွ အခြန္ေငြအျဖစ္ က်ပ္ သန္း ၃၀၀ ေက်ာ္သာရရွိခဲ့ရာမွ တုိင္းေဒသႀကီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ ေအာင္မိုးညိဳ လက္ထက္ ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္အေရာက္ က်ပ္သန္း ၅၃၀ ေက်ာ္အထိ တုိး ျမင့္ရရွိခဲ့သည္။

ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ထုတ္ယူမႈ မ်ားေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ႏွင့္ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား ထိခိုက္ပ်က္ စီးမႈမရွိေစေရး ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားဖြံ႕ ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးဦးစီးဌာန ကြၽမ္း က်င္ပညာရွင္မ်ားက ထုတ္လုပ္ ခြင့္ျပဳမည့္ေနရာအထိ ကြင္းဆင္း စစ္ေဆးရၿပီး ယင္းဌာန၏ ေထာက္ ခံခ်က္ပါမွသာ ထုတ္လုပ္ခြင့္လိုင္ စင္ ထုတ္္ေပးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း တုိင္းအစိုးရ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ဆုိသည္။

သို႔ေသာ္ လုပ္ငန္းရွင္အခ်ိဳ႕ မွာ ထုတ္လုပ္ခြင့္ရရွိေသာေနရာ တြင္မထုတ္ဘဲ အဆင္ေျပသည့္ ေနရာ၌ ထုတ္ယူေနျခင္းမ်ား ေတြ႕ ရွိရေၾကာင္း ေဒၚခင္ခ်ိဳလတ္က ေျပာသည္။

‘‘ျမစ္ေက်ာက္ထုတ္ယူတဲ့ ေနရာမွာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈမရွိေအာင္ ျမစ္ေခ်ာင္း ၿဖိဳး (ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ေရးဦးစီးဌာန)က စစ္ေဆး တယ္ဆုိေပမယ့္ တကယ္တမ္း အ ေျခအေနမွာ ထုတ္လုပ္သူေတြက ထုတ္ခြင့္ရတဲ့ေနရာမွာမဟုတ္ဘဲ အဆင္ေျပတဲ့ေနရာက ထုတ္ယူ တာေတြရွိတယ္။ ျမစ္ေခ်ာင္းၿဖိဳး ဌာနက ဝန္ထမ္းအင္အား အား နည္းတာလား ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္လိုအေၾကာင္းေၾကာင့္လဲမသိဘူး။ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈအားနည္း တာေတာ့ အမွန္ပဲ’’ဟု ၎က ေျပာသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မေကြးတုိင္းရွိ ေနရာအခ်ိဳ႕တြင္ ဧရာဝတီျမစ္ ေၾကာင္းအတြင္း သဲေသာင္ႀကီး မားစြာ ျဖစ္ထြန္းလာမႈမ်ားႏွင့္ ေရ ေၾကာင္းေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕ေဒသမ်ား တြင္ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈမ်ား ျဖစ္ပြား ႏုိင္ေၾကာင္း မေကြးၿမိဳ႕နယ္ တုိင္း ေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ ေဒၚခင္ခ်ိဳလတ္က ေျပာ သည္။

‘‘အဓိကက သဘာဝပတ္ ဝန္းက်င္ထိခိုက္မႈ နည္းႏုိင္သမွ် နည္းေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ၾကပ္ မတ္ေဆာင္ရြက္ရမယ္။ ေနာက္ၿပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာမွာပဲ ထုတ္ယူတာေတြလုပ္ဖို႔နဲ႔ ထုတ္ လုပ္တဲ့အေရအတြက္အတုိင္း အ ခြန္ရရွိဖို႔ ၾကပ္ၾကပ္မတ္မတ္လုပ္ ဖို႔လိုပါတယ္။ အခုအစိုးရလက္ ထက္မွာ အခြန္တိုးရတာမွန္ တယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ဒီေလာက္ နဲ႔ ေက်နပ္ေနတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ေသေသခ်ာခ်ာ ၾကပ္မတ္ေဆာင္ ရြက္သင့္တယ္ထင္ပါတယ္’’ဟု ျမစ္ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ား ေရရွည္လုပ္ကိုင္ႏုိင္ေရးႏွင့္ပတ္ သက္၍ ၎က အႀကံျပဳသည္။

႐ႈေထာင့္မ်ိဳးစံုမွ ေဝဖန္တုိင္ ၾကားမႈမ်ား ျမင့္တက္ေနသည့္ျမစ္ေက်ာက္စရစ္လုပ္ငန္းမ်ားကိုမေကြးတုိင္းအစိုးရက ၂၀၁၇-၁၈ဘ႑ာႏွစ္အစ ဧၿပီတြင္ တုိင္း ျပင္ပသို႔ သယ္ေဆာင္ေရာင္းခ်ခြင့္ ယာယီပိတ္ပင္ခဲ့ၿပီး ေဒသတြင္း ေရာင္းခ်ရန္သာ ထုတ္လုပ္ခြင့္ေပးခဲ့သည္။

ထိုသို႔ တုိင္းေက်ာ္သယ္ယူ ေရာင္းခ်ခြင့္ပိတ္ပင္ခဲ့ၿပီး ေဒသ တြင္း ေရာင္းခ်ရန္သာ ခြင့္ျပဳခဲ့ ျခင္းအေပၚ ေဒသခံျပည္သူမ်ားက ႀကိဳဆုိေသာ္လည္း လုပ္ငန္းရွင္ မ်ားက တုိင္းအတြင္း ထုတ္လုပ္ေန သည့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား နစ္နာမႈရွိ ေနေၾကာင္း ေဝဖန္သည္။
‘‘အျခားျပည္နယ္တုိင္းေတြ က နယ္ေက်ာ္ေရာင္းခ်ခြင့္ျပဳ တယ္။ မေကြးတုိင္းတစ္ခုပဲပိတ္ ေတာ့ တုိင္းအတြင္းက လုပ္ငန္း ရွင္ေတြ နစ္နာပါတယ္။ အခြန္အ တိအက်ရရွိဖို႔ဆုိရင္ အဲဒီေလာက္ လုပ္ဖို႔မလိုပါဘူး’’ဟု သရက္ၿမိဳ႕ နယ္ရွိ ျမစ္ေက်ာက္လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးက တုိင္းအစိုးရ၏ ေဆာင္ ရြက္ခ်က္အေပၚ ေဝဖန္သည္။

ယင္းေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ပတ္ သက္ၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္၏ အခြန္ ဘ႑ာေငြမ်ား နစ္နာဆံုး႐ႈံးမႈ မျဖစ္ေစရန္ ေခတၱဆုိင္ငံ့ထားျခင္း သာျဖစ္ၿပီး အခြန္ေငြမဆံုး႐ႈံးေစ ေရး စီမံခ်က္ေရးဆြဲမည္ဟု တုိင္း အစိုးရအဖြဲ႕ ေဆာက္လုပ္ေရးဝန္ ႀကီး ဦးတင္ႏြယ္ဦးက ေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ေအာက္တုိဘာက မေကြးတုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရက ျမစ္ေက်ာက္နယ္ေက်ာ္ ေရာင္းခ် ခြင့္ကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရမည့္ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္အတူ ျပန္လည္ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့သည္။

ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ နယ္ ေက်ာ္ေရာင္းခ်လိုသည့္ လုပ္ငန္း ရွင္မ်ားအေနျဖင့္ ထုတ္လုပ္ခြင့္လုိင္စင္ႏွင့္အတူ အခြန္ေဆာင္ၿပီး ေၾကာင္း ဘဏ္ေငြသြင္းခ်လန္ကို တိုင္းအစိုးရထံ တင္ျပရမည္ျဖစ္ ၿပီး တုိင္းအစိုးရက စစ္ေဆးၿပီးပါ က ေထာက္ခံခ်က္တစ္ေစာင္ ထုတ္ေပးမည္ျဖစ္သည္။ ယင္း ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ ထုတ္လုပ္မည့္ နယ္ေျမရွိ ခ႐ိုင္အေထြေထြအုပ္ ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနသို႔ သြားေရာက္ ကာ နယ္ေက်ာ္ေရာင္းခ်ခြင့္ထုတ္ ယူရမည္ျဖစ္သည္။

အစိုးရအဖြဲ႕၏ လက္ရွိသတ္ မွတ္ခ်က္သည္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားျပားေနသျဖင့္ အ ဆင္မေျပႏုိင္ေၾကာင္း လုပ္ငန္း ရွင္မ်ားက ေစာဒကတက္သည္။

‘‘ဌာနဆုိင္ရာေတြအဆင့္ ဆင့္ သြားရၿပီဆုိကတည္းက ေျပာ စရာလိုပါဦးေတာ့မလားဗ်ာ။ အ ခ်ိန္ကုန္မယ္၊ ေငြကုန္မယ္၊ အတိ အက်ပါပဲ။ ကိုယ္ကျမန္ခ်င္ရင္ ပိုေတာင္ကုန္ဦးမယ္ဗ်ာ။ ကိုယ္ ေတြလုပ္ငန္းက အခ်ိန္လုၿပီးလုပ္ ရတဲ့ လုပ္ငန္းလည္းျဖစ္ေတာ့ ဌာနဆုိင္ရာေတြကို ေခါက္တုံ႔ ေခါက္ျပန္ သြားေနရတာနဲ႔ အခ်ိန္ ကုန္မွာ’’ဟု လက္ရွိ ျမစ္ေက်ာက္ ထုတ္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ေနသည့္ လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက ဆုိသည္။

အစိုးရအဖြဲ႕၏ ကန္႔သတ္မႈ မ်ားေၾကာင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက မေဝဖန္ေသာ္လည္း ဧရာဝတီျမစ္ အတြင္းမွ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ထုတ္ ယူမႈမ်ားသည္ မ်ားျပားေနဆဲျဖစ္ ၿပီး တရားမဝင္ခိုးထုတ္ယူမႈမ်ား လည္း ရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း မေကြးတုိင္းအတြင္း ျမစ္ေၾကာင္းတစ္ ေလွ်ာက္ရွိ ေဒသခံမ်ားက ေျပာ သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏိုဝင္ဘာ ၁၀ ရက္က သရက္ၿမိဳ႕နယ္အပိုင္ ကမ္းနီး ေက်းရြာအနီးတြင္ နယ္ေက်ာ္ ေရာင္းခ်ခြင့္မရွိဘဲ တြဲေရယာဥ္ ေပၚသို႔ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္မ်ား တရားမဝင္ထုတ္ယူတင္ေဆာင္ ေနသည္ကို သရက္ၿမိဳ႕နယ္ အ ေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာန ဒုတိယဦးစီးမွဴးက ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး သရက္ၿမိဳ႕မရဲတပ္ဖြဲ႕စခန္းတြင္ အမႈဖြင့္တုိင္ၾကားမႈတစ္ခု ျဖစ္ပြား ခဲ့သည္။

ထို႔အျပင္ ေအာင္လံၿမိဳ႕နယ္ တြင္လည္း တရားဝင္လိုင္စင္ရရွိ ထားသူ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက တရား မဝင္ ေက်ာက္စရစ္ခုိးထုတ္ယူမႈ မ်ားရွိေနေၾကာင္း တုိင္ၾကားသျဖင့္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခဲ့ရေၾကာင္း ေအာင္လံၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာန တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

‘‘ကြၽန္ေတာ္တုိ႔က ႏွစ္စလိုင္ စင္ေလွ်ာက္ကတည္းက အလုပ္ ကမလုပ္ရေသးဘူး။ တစ္ႏွစ္တာ ထုတ္မယ့္ အေရအတြက္အခြန္ကို ႏွစ္ရစ္၊ သံုးရစ္ခြဲၿပီး ေပးသြင္းရ တယ္။ ခိုးထုတ္တဲ့သူက ဘာမွ ႀကိဳရင္းရတာမရွိဘူး။ တုိင္လို႔ ဖမ္းခံရရင္ အခြန္ေဆာင္လိုက္မယ္။ အဖမ္းမခံရရင္ အသားခ်ည္းစား မယ္ဆုိေတာ့ အဲဒီလိုလုပ္တာက ပိုအဆင္ေျပသလိုျဖစ္ေနၿပီ’’ဟု ျမစ္ေက်ာက္စရစ္လုပ္ငန္းရွင္ တစ္ဦးက ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ ျမစ္ေက်ာက္စရစ္ ကို တုိင္းျပင္ပသို႔ သယ္ယူရာတြင္ ကုန္းလမ္းထက္ ျမစ္ေၾကာင္းက သာ အမ်ားဆံုး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ ျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တုိင္းျပင္ပ သယ္ယူေရာင္းခ်ခြင့္ကို ဌာနအ ဆင့္ဆင့္သို႔ တင္ျပေလွ်ာက္ထား ရသည္ထက္ ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း စစ္ေဆးေရးဂိတ္ကဲ့သို႔ ဂိတ္တစ္ ခုထားရွိကာ အခြန္စည္းၾကပ္ေစ ေသာစနစ္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ေပးပါ က ပိုမိုလြယ္ကူျမန္ဆန္မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက အ ႀကံျပဳသည္။

‘‘ဌာနႏွစ္ခု၊ သံုးခုသြားဖို႔ဆုိ တာ လံုးဝမလြယ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ လမ္းေၾကာင္းမွာ ဂိတ္ခ်ၿပီး ႀကီး ၾကပ္တာျဖစ္ျဖစ္၊ စိတ္ခ်ရတဲ့ဌာန တစ္ခုကို ကြင္းဆင္းစစ္၊ လုပ္ငန္း ခြင္အေရာက္ လိုင္စင္လာထုတ္ ေပး၊ ေမ်ာလာထုတ္ေပးဆုိရင္ လုပ္ငန္းရွင္က အဆင္ေျပေတာ့ အခြန္ကို တိတိက်က်ပဲ ေဆာင္ လာၾကမွာပါ’’ဟု ျမစ္ေက်ာက္ စရစ္လုပ္ငန္းရွင္က ေျပာသည္။

‘‘အစိုးရက တင္ဒါေပးတယ္ ဗ်ာ။ လုိင္စင္ျပရမယ္လုိ႔ေတာ့ပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ တိတိက်က်ေဆာင္ ရြက္ျခင္းမရွိဘူး။ လုိင္စင္သက္ တမ္းကုန္ေနတာလည္း ျပလို႔ရ တယ္။ သူမ်ားလုိင္စင္လည္း ျပ လုိ႔ရတယ္။ ဒီေတာ့ ငါးပြက္ရာ ငါးစာခ်တဲ့လုပ္ငန္းရွင္ေတြပဲ တင္ဒါရၾကတယ္။ အမွန္တကယ္လုပ္ တဲ့သူေတြက တစ္ဆင့္ခံျဖစ္ကုန္ တယ္။ သူတုိ႔လုိင္စင္ရွိသူဆီက နည္းနည္းပဲ ဝယ္တယ္။ ခိုးထုတ္ တဲ့သူဆီက မ်ားစြာဝယ္တယ္။ ဒါ မွမဟုတ္ သူတုိ႔ကိုယ္တိုင္ထုတ္ တယ္။ ထုတ္သေလာက္ အခြန္ ေဆာင္တယ္ပဲထား၊ တကယ္ႏွစ္ စဥ္လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္က မလုပ္ခင္ ႏွစ္စကတည္းက အခြန္ ကို ေခ်းငွားေဆာင္ထားရတာ ေလ။ အရမ္းနစ္နာရပါတယ္’’ဟု လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက ေျပာသည္။

တိုင္းအစိုးရက ထုတ္လုပ္ ေရးတြင္ ထုိသို႔ျပႆနာရွိေသာ္ လည္း ရန္ကုန္ေဈးကြက္ ျမစ္ ေက်ာက္စရစ္တြင္ တုိင္းေက်ာ္ ေရာင္းခ်ခြင့္ ေခတၱပိတ္ပင္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ ေက်ာက္စရစ္တစ္က်င္း လွ်င္ က်ပ္ရွစ္ေသာင္းခြဲအထိ ေဈး ျမင့္တက္ခဲ့ေသာ္လည္း ျပန္လည္ခြင့္ျပဳေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ေက်ာက္ စရစ္တစ္က်င္းလွ်င္ က်ပ္ငါး ေသာင္းခြဲသို႔ ျပန္လည္ေလ်ာ့က် လာခဲ့သည္။

‘‘အစိုးရက ေက်ာက္စရစ္ကို နယ္မွာ စုပ္ယူတင္သြင္းခြင့္ တစ္ လေလာက္ပိတ္လိုက္ေတာ့ ပစၥည္းေဈးကြက္မွာ ျပတ္လပ္ၿပီး ေဈး တက္သြားတယ္’’ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ ဝဏၰေအာင္ အုတ္၊ သဲ၊ ေက်ာက္ ေရာင္းဝယ္ေရးဒိုင္ပိုင္ရွင္ ဦးရဲ လင္းထိုက္က ေျပာသည္။

ေက်ာက္စရစ္ေဈးကြက္ သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အိမ္ၿခံေျမႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး ေဈးကြက္ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ဆက္စပ္ေနသျဖင့္ အိမ္ၿခံေျမေဈးကြက္ေကာင္းခဲ့ေသာ ၂၀၁၄၊ ၂၀၁၅ တြင္ ရန္ကုန္တြင္ ေက်ာက္စရစ္တစ္က်င္း တစ္ သိန္းႏွစ္ေသာင္းက်ပ္အထိ ေဈး ေကာင္းခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ယခု ၂ ႏွစ္အတြင္း အိမ္ၿခံေျမႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးေဈးကြက္ ေအး ေနသျဖင့္ လက္ရွိတြင္ တစ္က်င္း လွ်င္ က်ပ္ငါးေသာင္းခြဲခန္႔အထိ က်ဆင္းလာၿပီး ေဈးထပ္က်မည္ ကို ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ား စိုးရိမ္ေနၾကသည္။

သို႔ေသာ္ သဘာဝပတ္ဝန္း က်င္ထိန္းသိမ္းေရးသမားမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား စိုးရိမ္မႈသည္ အျခားအရာတစ္ခုျဖစ္၏။ ျမစ္ေက်ာက္အလြန္အကြၽံထုတ္ယူျခင္းေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္မည့္အေရး ျဖစ္သည္။ ျမစ္ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး စည္းစနစ္တက် ထုတ္ယူမႈမရွိျခင္းေၾကာင့္ ျမစ္ကမ္းမ်ားႏွင့္ ျမစ္ေၾကာင္းအနည္းႏွင့္အမ်ား ထိခိုက္မႈရွိေနေၾကာင္း မေကြးတုိင္း အစိမ္းေရာင္ကြန္ရက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ေရရွည္တည္တံ့ေရးအဖြဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာ ကိုအိုလာက ေျပာသည္။

‘‘သဘာဝသယံဇာတကို နည္းစနစ္တက်နဲ႔ ထုတ္ယူမႈျဖစ္ ရေအာင္ ဌာနတစ္ခုနစ္ခုတည္း က လုပ္ကိုင္ခြင့္ခ်ထားေပးတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ လႊတ္ေတာ္က သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ေကာ္မတီလိုမ်ိဳး ေကာ္မတီေတြ၊ တတ္သိကြၽမ္း က်င္တဲ့ ပညာရွင္ေတြ၊ အဖြဲ႕အ စည္းေတြေပါင္းစပ္ၿပီးမွ ဒီေနရာ ကေတာ့ ထုတ္သင့္တယ္။ ဒီေန ရာကေတာ့ ထုတ္လုပ္ခြင့္မျပဳသင့္ ဘူး။ စသျဖင့္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆး ထုတ္ျပန္တာေတြ၊ တစ္လတစ္ ႀကိမ္ေလာက္ျဖစ္ျဖစ္ လက္ေတြ႕ ကြင္းဆင္းစစ္တာေတြ လုပ္ ေဆာင္သင့္တယ္လုိ႔ ျမင္တယ္’’ ဟု ၎က သဘာဝသယံဇာတမ်ား ေရရွည္ထုတ္ယူႏုိင္ေရးႏွင့္ပတ္ သက္၍ အႀကံျပဳသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံအတြက္ အခြန္အခလည္း သင့္တင့္စြာရ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္လည္း မထိ ခိုက္ေစဘဲ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားလည္း အလုပ္ျဖစ္ ေသာ မွ်ေျခအေျဖတစ္ခုလိုအပ္ ေနေၾကာင္း ၎တုိ႔က သံုးသပ္ သည္။။