WWF (ျမန္မာ)၏(သားငွက္တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈ)မွ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ေဒါက္တာစံပယ္မင္းႏွင့္ ေတြ႕ဆုံျခင္း

‘‘ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈက WWF အလုပ္တစ္ခုတည္းမဟုတ္ပါဘူး။ သစ္ေတာဦးစီးဌာနတစ္ခု တည္းရဲ႕တာ၀န္လည္းမဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူေတြက ကာကြယ္ရမယ္ဆုိတဲ့အသိေရာ ကာကြယ္ခ်င္စိတ္ရွိပါမွသာ ကာကြယ္ႏုိင္မွာပါ’’
ေဒါက္တာ စံပယ္မင္း

ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္ပုိင္းက ျမန္မာ၊ ထိုင္းႏွင့္လာအုိႏုိင္ငံတို႔ နယ္နိ မိတ္ခ်င္းထိစပ္ရာေရႊႀတိဂံေဒသ ေစ်းကြက္အတြင္း က်ယ္ျပန္႔စြာေရာင္း၀ယ္ခံရမႈ အမ်ားဆုံး မ်ိဳး တုံးလုမ်ိဳးစိတ္ ၁၀ မ်ိဳးစာရင္းကုိ WWF ၏စာရင္းႏွင့္သားငွက္ ကုန္သြယ္မႈေစာင့္ၾကည့္ေရးကြန္ ရက္ (TRAFFIC)၏ အစီရင္ခံစာ မ်ားကုိ အေျခခံ၍ ထုတ္ျပန္ခဲ့ သည္။ ယင္းစာရင္းတြင္ က်ား၊ ဆင္၊ ၀က္၀ံႏွင့္ သင္းေခြခ်ပ္၊ ႀကံ႕၊ ေတာင္ဆိတ္၊ ေအာက္ခ်င္း၊ ေျပာင္၊ က်ားသစ္ႏွင့္ လိပ္တို႔က အမ်ားဆုံးေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကား ခံေနရသည္။ ယင္းမ်ိဳးစိတ္မ်ား သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာေရာ အျခားႏုိင္ငံမ်ားကပါ သတ္ျဖတ္ခံ ရၿပီး ေစ်းကြက္၌ေရာင္း၀ယ္ခံေနရ ျခင္းျဖစ္ကာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွ ဆုိပါက ဆင္၊ က်ား၊ ၀က္၀ံ၊ သင္း ေခြခ်ပ္၊ ေတာင္ဆိတ္၊ ေမ်ာက္ ေလေပြကဲ့သုိ႔ေသာ ေတာ႐ိုင္း တိရစၧာန္မ်ားက အမ်ားဆုံးေရာင္း ၀ယ္ေဖာက္ကား ခံေနရသည္။ ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္မ်ားကုိ တရား မ၀င္ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္၍ နယ္စပ္ မွတစ္ဆင့္ အျခားႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ ကူး သန္းေရာင္း၀ယ္သည့္တရားမ၀င္ လမ္းေၾကာင္းမ်ားသည္ ၁၀ ခု ထက္မနည္းရွိေနသည္။ ယင္းအ နက္ နယ္စပ္ေဒသ မုိင္းလားတစ္ ေလွ်ာက္တြင္ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္  တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္မႈ တိုက္ ဖ်က္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ရန္ပုံေငြအဖြဲ႕ (WWF)ျမန္မာ မွစီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ(သားငွက္ တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈ)ေဒါက္ တာစံပယ္မင္းႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္း ခဲ့သည္မ်ားမွ အခ်ိဳ႕ကုိေကာက္ႏုတ္ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။


နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ က်ယ္ျပန္႔ ေနတဲ့ တရားမ၀င္ေတာ႐ုိင္း တိရစၧာန္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကား မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ရန္ပုံေငြအ ဖြဲ႕(WWF)က လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အစီအစဥ္ေတြကုိ သိလုိပါတယ္။

ျမန္မာျပည္နယ္စပ္ေဒသ ေတြမွာ ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္တရား မ၀င္ေစ်းကြက္က အဓိကရွိေနတာ ေပါ့။ မုိင္းလားေနရာ၊ WWF က ေရႊႀတိဂံေဒသပေရာဂ်က္အေနနဲ႔ ေဒသတြင္းအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ပူး ေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေနတာေတာ့ မုိင္းလားဧရိယာမွာရွိတဲ့ သစ္ ေတာ၊ ရဲ၊ အေကာက္ခြန္၀န္ထမ္း ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ေစ်းကြက္ ကုိ ဘယ္လုိတိုက္ဖ်က္ၾကမလဲ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ သင္တန္းေတြေပး ေနတယ္။ ဘယ္လုိတရားစြဲဆို မလဲ၊ ဘယ္လုိရွာေဖြမလဲ၊ တရား မ၀င္ေမွာင္ခုိလမ္းေၾကာင္းေတြ မွာ။ တာခ်ီလိတ္တို႔၊ က်ိဳင္းတုံတို႔ က်ေတာ့ မုိင္းလားကုိသြားတဲ့လမ္း ေၾကာင္းေတြျဖစ္ေနတာ။ ဒီအဖြဲ႕ ေတြနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ဘယ္လုိ မ်ိဳးေဆာင္ရြက္လုိ႔ရမလဲ၊ ေစ်း ကြက္ကုိ ေလွ်ာ့ခ်လုိ႔ရမလဲေပါ့ ေနာ္။

မုိင္းလားကုိ သြားတဲ့လမ္းေၾကာင္း မွာ နယ္စပ္ဂိတ္ေတြအမ်ားႀကီးရွိ ေတာ့ ဘယ္လုိေနရာေတြကုိ အဓိကဦးတည္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ပါ သလဲ။

မုိင္းလားသြားတဲ့ လမ္း ေၾကာင္း တာခ်ီလိတ္-က်ိဳင္းတုံ ေတာက္ေလွ်ာက္လမ္းေၾကာင္းမွာ အဲဒီမွာဂိတ္ေတြက အမ်ားႀကီးရွိ ေတာ့ ဘယ္ဂိတ္ရယ္လုိ႔အတိအ က်မလုပ္ဘူး။ ဂိတ္ေတြတုိင္းမွာ တာ၀န္က်တဲ့ဌာနဆိုင္ရာ၀န္ထမ္း ေတြကုိ စုစည္းၿပီးပဲ သင္တန္းေပး တာ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္က WWF က ေရႊႀတိဂံ နယ္စပ္၀န္းက်င္မွာ အမ်ားဆုံး ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားခံရတဲ့ ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္စာရင္းကုိ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကေနပဲ အမ်ားဆုံးသတ္ျဖတ္ခံရ ၿပီး နယ္စပ္မွာေရာင္း၀ယ္ခံေနရ တဲ့ ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္စာရင္းမ်ား ရွိရင္ သိခ်င္ပါတယ္။

အမ်ားဆုံး ေရာင္း၀ယ္ ေဖာက္ကားခံရတဲ့ မ်ိဳးစိတ္ ၁၀ မ်ိဳး ေပါ့။ ဒီစာရင္းက ေဒသတြင္းေပါ့။ ျမန္မာျပည္ပါမယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ လာအုိပါမယ္။ ႏုိင္ငံေတြမွာတရား မ၀င္အမ်ားဆုံးေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ ကားခံေနရတဲ့ တိရစၧာန္အမည္စာ ရင္း ၁၀ ခုေပါ့။ ျမန္မာျပည္အေန နဲ႔႔ပဲဆုိရင္ ဆင္၊ က်ား၊ ၀က္၀ံ၊ သင္းေခြခ်ပ္တို႔က အဓိကေပါ့။ အ ရမ္းကုိ တရားမ၀င္ေရာင္း၀ယ္ခံ ေနရတဲ့ မ်ိဳးစိတ္ေတြေပါ့။ ဒီ ေနာက္မွာေတာင္ဆိတ္တို႔၊ ေတာ ဆိတ္တို႔၊ ဆတ္ခ်ိဳေတြ၊ ေနာက္ ေမ်ာက္ေလေပြလုိအေကာင္ေလး ေတြအျပင္ အင္းက်ား အေရခံြ လည္းပါတယ္။ ဒီႏွစ္ထဲမွာ ပုိမ်ား ေနတာက ဆင္ေပါ့။ အေရခြံက ပမာဏပုိေတြ႕ရေတာ့ ပုိၿပီးကုန္ သြယ္ခံေနရတာလုိ႔ သတ္မွတ္လုိ႔ ရတယ္။

၀က္၀ံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ ၀က္၀ံေမြး ျမဴေရးၿခံဆုိၿပီး ေစ်းကြက္ျဖစ္ထြန္း ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒီ၀က္၀ံ ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက လား၊ ဒါမွမဟုတ္ တျခားႏုိင္ငံေတြ က ၀က္၀ံေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း မွာ ေစ်းကြက္ျဖစ္ထြန္းေနတာ ပါလား။

ပန္ဆန္း-မိုင္းလားအဲဒီဘက္ မွာက ၀က္၀ံေမြးျမဴေရးၿခံတစ္ခုရွိ တယ္။ ၀က္၀ံေတြ ေမြးထားတဲ့ ေမြးျမဴေရးၿခံေပါ့။ ၀က္၀ံအေကာင္ ေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံ BANCA အဖြဲ႕က အဲဒီဘက္ သြားၿပီး ဆာေဗးဆင္းတာေတြ၊ တုိက္ဖ်က္ဖုိ႔လုပ္ေနတယ္။ ဒီ၀က္ ၀ံေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံကလာတဲ့ ၀က္၀ံေတြလည္းပါတယ္။ ျမန္မာ ျပည္ထဲကေန အရွင္ဖမ္းၿပီးအဲဒီ မွာသြားေရာင္းၾကတယ္။ ပုိင္ရွင္ က တ႐ုတ္ေတြ၊ အဲဒီဘက္က ဖမ္း ထားတဲ့၀က္၀ံေတြေတာ္ေတာ္မ်ား မ်ားက ျမန္မာႏုိင္ငံက ၀က္၀ံေတြ၊ ၀က္၀ံေစ်းကြက္က အရမ္းေကာင္း ေတာ့ အရွင္မိရင္အဲဒီမွာသြား ေရာင္းတယ္။ အေသမိရင္၀က္၀ံ သည္းေျခကုိ ထုတ္ယူတယ္။ ၿပီး ရင္ မိုင္းလားေစ်းကြက္မွာ သြား ေရာင္းၾကတယ္။

ေရႊႀတိဂံေဒသနဲ႔ ၀န္းက်င္ေစ်း ကြက္မွာ သားငွက္တိရစၧာန္တရား မ၀င္ ေစ်းကြက္ေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔ WWF နဲ႔ တျခားမိတ္ဖက္ အဖြဲ႕အ စည္းေတြ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ မယ္လုိ႔ ေျပာထားတယ္။ ဘယ္လုိ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္မွာပါ လဲ။

WWF နဲ႔ ေရႊႀတိဂံနယ္ေျမမွာ လုပ္ဖုိ႔က်ေတာ့ ကမ္ပိန္းတစ္ခုအ ေနနဲ႔ ေရႊႀတိဂံမွာ မဟုတ္ဘဲျမန္မာ ႏုိင္ငံမွာ ဆင္ကမ္ပိန္းကုိ တျခားအ ဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္ ေဆာင္ေနပါတယ္။ ဒါဆင္နဲ႔ပတ္ သက္လုိ႔ေပါ့။ ေရႊႀတိဂံနယ္ေျမမွာ တိုက္ဖ်က္ဖုိ႔က်ေတာ့ ျမန္မာျပည္ မွာတင္မက ဆက္စပ္ေနတဲ့ တ ႐ုတ္နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ေပါ့။ ႏွစ္ ႏုိင္ငံေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္မယ္။ အ စုိးရခ်င္း ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးဒါေတြ ဘယ္လုိေျဖရွင္းမလဲဆုိတာေတြ ျပဳလုပ္ဖုိ႔ကုိ ေဘးကေန ကူညီ ေထာက္ပံ့ေပးတာေတြလုပ္မယ္။

ဒီေဒသေတြက အစုိးရအာဏာ သက္ေရာက္မႈနည္းတဲ့ေနရာျဖစ္ တဲ့အတြက္ ေစ်းကြက္ပိတ္သိမ္းႏုိင္ ေရး အစီအစဥ္က လြယ္ကူႏုိင္ပါ သလား။ေလာေလာဆယ္ေျပာရရင္ လြယ္ကူတဲ့အေနအထားမဟုတ္ ေသးဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံအစုိးရရဲ႕ အာဏာနဲ႔အရမ္းလွမ္းတဲ့ေနရာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ခ်က္ခ်င္းပိတ္သိမ္း ဖုိ႔ေတာ့ နည္းနည္းခက္ခဲမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပုိင္းေတာ့ အစုိးရ ေရာ၊နယ္ေျမခံအစုိးရေရာ အကုန္ လုံးနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ညိႇႏႈိင္းၿပီး ႀကိဳးစားသြားဖုိ႔ေတာ့ ရည္ရြယ္ထား ပါတယ္။

တကယ္လုိ႔ ေစ်းကြက္ေလ်ာ့နည္း ႏုိင္ေရး လုပ္ေဆာင္မႈေအာင္ျမင္ တယ္ဆုိရင္ေတာင္ သူတို႔ေတြရဲ႕ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ့္အစီအစဥ္ေတြ ရွိပါသလား။

ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အဲဒီ အစီအစဥ္မရွိေသးဘူး။ မရွိေသး ဘူးဆုိတာက အဓိကမုိင္းလားေစ်း ကြက္ကုိ ဦးစားေပးၿပီးေျပာရမယ္ ဆုိရင္ မုိင္းလားမွာ ေရာင္း၀ယ္ ေဖာက္ကားေနတဲ့သူေတြက ဆင္း ရဲလုိ႔ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားေန တာမဟုတ္ဘူး။ ပစၥည္းေတြက ေစ်းေကာင္းရတဲ့အတြက္ ခ်မ္းသာ လုိ႔သူတို႔လုပ္ေနၾကတာ။ အဓိက က ျမန္မာျပည္ထဲကေနမွ အဲဒီ ေစ်းကြက္ကုိ အေရာက္ပုိ႔တဲ့လမ္း ကုိ အဓိကကိုင္တြယ္ရမွာ။ ျမန္မာ ျပည္ထဲက လူေတြက မပုိ႔ႏိုင္ရင္ သူတို႔လည္း ဒီေစ်းကြက္ရွိမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဆုိလုိခ်င္တာက အဲဒီ ေစ်းကြက္မွာ ေရာင္းေနတဲ့သူေတြ အတြက္ အစီအစဥ္မရွိဘူး။ ဒါေပ မဲ့ျပည္တြင္းမွာေတာ့ အဲဒါေတြ ဘယ္လုိသြားေရာင္းရလဲ၊ သူတို႔ရဲ႕ စား၀တ္ေနေရးေၾကာင့္ေပါ့။ သူ တို႔ကုိ တျခားအသက္ေမြး၀မ္း ေက်ာင္းအစီအစဥ္မ်ိဳးေလးေတြ ျပဳလုပ္ေပးဖုိ႔ေတာ့ရွိတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံနယ္စပ္ေဒသ၀န္းက်င္ မွာ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ သားငွက္ တိရစၧာန္ေစ်းကြက္တိုက္ဖ်က္ေရး အတြက္ အစုိးရနဲ႔တျခားလက္နက္ ကုိင္အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ပူးေပါင္း ပါ၀င္မႈက ဘယ္လုိရွိပါသလဲ။ အ ခက္အခဲေတြေကာ ရွိပါသလား။

အစုိးရပုိင္းက အခုကြၽန္မတို႔ ရဲ႕အဓိက Focal Point က သစ္ ေတာဦးစီးဌာနနဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္တဲ့ အတြက္ သူတို႔က အားတက္သ ေရာကြၽန္မတို႔ရဲ႕ ပူးေပါင္းမႈကုိ လက္ခံပါတယ္။ သမၼတႀကီးကုိယ္ တိုင္ကလည္း အရင္ကတည္းက ေျပာထားတယ္။ တရားမ၀င္ေတာ ႐ုိင္းတိရစၧာန္ေရာင္း၀ယ္မႈကုိ ပိတ္ ေစခ်င္တဲ့ဆႏၵရွိတဲ့အတြက္ အစုိး ရကလည္း အားသြန္ခြန္စုိက္ရွိပါ တယ္။ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕အစည္း ေတြအေနနဲ႔က ကြၽန္မတို႔အခ်င္း ခ်င္းညိႇႏႈိင္းၿပီးေဆြးေႏြးရမယ့္ အ ပိုင္းေတြရွိတဲ့အတြက္ အဲဒီအပုိင္း ကေတာ့ ေျပာလုိ႔မရေသးဘူးေပါ့ ေနာ္။ အခက္အခဲကေတာ့ အခု ေလာေလာဆယ္ပန္ဆိုင္းေပါ့ ေနာ္။ မုိင္းလားဘက္ကအစပ်ိဳးဖုိ႔ ရွိေသးတာေပါ့။ ပန္ဆိုင္းကေဒသ အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕တဲ့အခါ သူတို႔က ဒါကုိလုိလုိလားလားရွိပါ တယ္။ ပိတ္သင့္တယ္။ ေတာ႐ုိင္း တိရစၧာန္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကား ျခင္းက မျဖစ္သင့္ဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံ က ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္ေတြကုိ ကာ ကြယ္သင့္တယ္ဆုိတဲ့ ခံယူခ်က္ ေတြရွိပါတယ္။

ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္ တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး အစုိးရကလည္း နယ္စပ္ ဂိတ္ေတြမွာ ဖမ္းဆီးတာေတြ လုပ္ေနေပမယ့္ တရားမ၀င္ေရာင္း ၀ယ္မႈက ေလ်ာ့မသြားေတာ့ ဘယ္လုိအားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေန လုိ႔ပါလဲ။

ဒီဟာကုိစၿပီးသတိထားမိ တာက မႏွစ္ကမွေပါ့ေနာ္။ ေတာ ႐ုိင္းတိရစၧာန္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ ကားျခင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေရာ၊ ကမၻာမွာေရာ ပတ္၀န္းက်င္အ တြက္ပါ အရမ္းထိခိုက္တယ္ဆုိၿပီး သတိထားမိၿပီးစလုပ္တဲ့အပိုင္းက ရွိတာေပါ့ေနာ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈအားနည္းေနေသး လုိ႔ပဲ ထင္ပါတယ္။ ပူးေပါင္းပါ၀င္ မႈဆုိတာ သစ္ေတာတစ္ခုတည္း မၿပီးႏုိင္ဘူး။ သစ္ေတာေရာ၊ ရဲ ေရာ၊ အေကာက္ခြန္၀န္ထမ္းေရာ၊ ျပည္သူေရာပူးေပါင္းၿပီးေတာ့လုပ္ မယ္ဆုိ တျဖည္းျဖည္းေလ်ာ့က် သြားမွာပါ။ အခုက စစခ်င္းလုပ္တဲ့ အစီအစဥ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလုိမ်ိဳးေလးေတြရွိေနေသးတယ္ လုိ႔ထင္ပါတယ္။ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္တဲ့အင္အားမ်ားလာမယ္ဆုိ ရင္ေတာ့ အဘက္ဘက္က ၀ုိင္း၀န္းပူးေပါင္းပိတ္ဆို႔ထားတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ဒီကိစၥက တျဖည္းျဖည္းနဲ႔က်ဆင္းသြားမယ္လုိ႔ယုံၾကည္ပါတယ္။

ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈေလ်ာ့ နည္းေစဖုိ႔ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕က မႏၲေလး-လား႐ိႈး-မူဆယ္ လမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္နဲ႔ WWF ကမုိင္းလားတစ္ေလွ်ာက္မွာ လုပ္ေနေတာ့ တျခားလမ္းေၾကာင္းေတြမွာေကာ လုပ္ဖို႔ရွိပါသလား။

အခုကေတာ့ အေရးႀကီးတ့ဲ ေနရာေတြကုိ လုပ္ေနသလုိပဲ။ ျပည္တြင္းထဲမွာလည္း WWF က ဆာေဗးေတြဆင္းပါတယ္။ တာခ်ီ လိတ္၊ မုိင္းလား၊ က်ိဳင္းတုံကေတာ့ အဓိကေနရာလုိ႔ သတ္မွတ္ထား ေပမယ့္ ျပည္တြင္းရန္ကုန္၊ ေန ျပည္ေတာ္၊ က်ိဳက္ထီး႐ုိးဘက္ေတြ ေရာ၊ အဲဒီဘက္ေတြမွာလည္း အေနအထားကုိ ဆာေဗးဆင္းပါ တယ္။ ျမန္မာျပည္ေတာင္ပိုင္း တနသၤာရီဘက္မွာလည္း တရား မ၀င္ ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္ေရာင္း ၀ယ္မႈနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဆာေဗးေတြ ဆင္းဖုိ႔လည္း ရွိပါတယ္။

ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္တရားမ၀င္ ေစ်းကြက္အျပင္ ျပည္တြင္းမွာ လည္း ပညာေပးမႈေတြလုပ္ေနေပ မယ့္ စားသုံးမႈေရာင္းခ်မႈေတြက ရွိ ေနဆဲပဲဆုိေတာ့ ျပည္တြင္းေစ်း ကြက္ပေပ်ာက္ေအာင္ ဘယ္လုိ ေတြလုပ္ေဆာင္သင့္ပါလဲ။

အဲဒါေတြအတြက္ကေတာ့ ကြၽန္မတို႔က ကမ္ပိန္းေတြစလုပ္ ၿပီ။ အဓိကကေတာ့ ပထမဆုံးေျခ လွမ္းျဖစ္တဲ့ဆင္ေပါ့ေနာ္။ ဆင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ကမ္ပိန္းဆုိေသာ္ လည္း ေနာက္ပုိင္းအားလုံးပါမွာ။ ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္ေရာင္း၀ယ္မႈ အကုန္လုံးေပါ့။ တုိက္ဖ်က္တာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္လာၿပီဆုိ ရင္ေတာ့ ဒီလုိဆိုင္ေလးေတြလည္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ပေပ်ာက္သြား မယ္ထင္ပါတယ္။

ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္တရားမ၀င္ ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္ တာရွိရင္ ေျပာေပးပါ။

ေတာ႐ိုင္းတိရစၧာန္တရား မ၀င္ေရာင္း၀ယ္ေဖာက္ကားမႈက WWF အလုပ္တစ္ခုတည္းမဟုတ္ ပါဘူး။ သစ္ေတာဦးစီးဌာနတစ္ ခုတည္းရဲ႕တာ၀န္လည္းမဟုတ္ ပါဘူး။ ျပည္သူေတြအကုန္ပါမွသာ လွ်င္ ျပည္ေတြကကာကြယ္ရမယ္ ဆိုတဲ့အသိေရာ၊ ကာကြယ္ခ်င္တဲ့ စိတ္ေရာပါမွသာလွ်င္ ျမန္မာႏုိင္ငံ မွာရွိတဲ့ ေတာ႐ုိင္းတိရစၧာန္ေတြကုိ ကာကြယ္ႏိုုင္မွာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာ ျပခ်င္ပါတယ္။

ေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါ တယ္။

More in Environment Section