ေဂ်႐ုဆလင္သည္ အစၥေရးၿမိဳ႕ေတာ္ဟု ထရမ့္၏ အသိအမွတ္ျပဳမႈကို ႏုိင္ငံတကာ ေဝဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚလာ

ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးႏုိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အေမရိကန္က အသိအမွတ္ျပဳေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့သည့္ေနာက္ အျငင္းပြားမႈ၊ ေဝဖန္မႈမ်ားစြာ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

ဘာသာေရး အထြဋ္အျမတ္ နယ္ေျမ တစ္ခုျဖစ္သည့္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးက ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ္လည္း ပါလက္စတိုင္းက ၎တို႔၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အခုိင္အမာ အေရးဆိုေနသည္။ အစၥေရးေရာ၊ ပါလက္စတုိင္းကပါ ေဂ်႐ုဆလင္ကို ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ အားထုတ္ေနၾကေသာ္လည္း ႏုိင္ငံတကာက ႏွစ္ဖက္စလံုးကို အသိအမွတ္ မျပဳဘဲ ရွိေနခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္က ႀကီးမားသည့္ မူဝါဒ အေ႐ႊ႕အေျပာင္း တစ္ရပ္အျဖစ္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ဟု အသိအမွတ္ျပဳရန္ ဆံုးျဖတ္ေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္တြင္ ေၾကညာခဲ့သည္။ အစၥေရးႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရး ရခဲ့သည့္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ေဂ်႐ုဆလင္ကို ၎တို႔ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့သည္မွာ အေမရိကန္ ပထမဆံုး ျဖစ္လာသည္။

ထရမ့္က ယခုလို အသိအမွတ္ျပဳမႈသည္ အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ရန္ အားထုတ္မႈတြင္ အတန္ငယ္ အခ်ိန္ေႏွာင္းေနၿပီဟုပင္ ဆိုႏုိင္သည့္ ကိစၥမ်ိဳးဟု ေျပာၾကားသြားသည္။ အစၥေရးက ထရမ့္၏ ေၾကညာခ်က္သည္ သမုိင္းဝင္ အခ်ိဳးအေကြ႕ တစ္ခုဟု ညႊန္းဆိုခဲ့ေသာ္လည္း တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ ႏုိင္ငံတကာ ေဝဖန္မႈမ်ားႏွင့္လည္း ရင္ဆုိင္ေနရသည္။

ပါလက္စတုိင္း သမၼတ မာမြတ္ အဘက္စ္က ထရမ့္၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ တုန္လႈပ္ အံ့ဩစရာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အေမရိကန္သည္ ႏုိင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတြင္ ၾကားဝင္ ေဆာင္ရြက္ေပးသည့္ ရပ္တည္မႈမ်ိဳး ေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီဟု စြပ္စြဲခဲ့သည္။

ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ လက္ရွိ အဖြဲ႕ဝင္ ၁၅ ႏုိင္ငံအနက္ ၈ ႏိုင္ငံက အေမရိကန္၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ယခုသီတင္းပတ္ကုန္တြင္ အေရးေပၚ အစည္းအေဝး ေခၚယူ ေဆြးေႏြးေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားသည္။ အေမရိကန္၏ ၾကားဝင္ ေထာက္ခံမႈက ေဂ်႐ုဆလင္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံတကာ အျမင္မ်ားကို ႀကီးႀကီးမားမား ေျပာင္းလဲ ႐ိုက္ခတ္လာေစဖြယ္ ရွိေနသည္။

ပါလက္စတိုင္းက ၎တို႔ ထူေထာင္မည့္ အနာဂတ္ ႏုိင္ငံတြင္ အေ႐ွ႕ေဂ်႐ုဆလင္သည္ ၿမိဳ႕ေတာ္သစ္ ျဖစ္လာရမည္ဟု ရည္မွန္းထားသည္။ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးက ထိန္းခ်ဳပ္ထားေသာ္လည္း အစၥေရး၏ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ ေဒသတစ္ခုဟု ႏိုင္ငံတကာက ညီညီညြတ္ညြတ္ အသိအမွတ္ ျပဳထားမႈ မရွိေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္ တဲလ္အဗစ္ဗ္ ၿမိဳ႕ကိုသာ အစၥေရး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး သံ႐ံုးမ်ား ထားရွိၾကသည္။

ေဂ်႐ုဆလင္သည္ ဂ်ဴး၊ အစၥလာမ္ႏွင့္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာေရးအတြက္ သမုိင္းဝင္ ျမင့္ျမတ္နယ္ေျမမ်ား စုေပါင္းပါဝင္ေနသည့္ ေဒသ တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ အေ႐ွ႕ ေဂ်႐ုဆလင္သည္ ေရွးၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္း၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ား ပါဝင္ေနၿပီး ၁၉၆၇ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားသည့္ ေျခာက္ရက္စစ္ပြဲ အၿပီးတြင္ အစၥေရးက သိမ္းပိုက္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႏုိင္ငံတကာက အစၥေရးပိုင္ ေဒသဟု အသိအမွတ္ ျပဳထားျခင္း မရွိေသးေခ်။

ထရမ့္က “ဒီေန႔မွာ ကၽြန္ေတာ့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေျပာပါမယ္။ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳလုိက္တာဟာ လက္ေတြ႕ အရွိတရား တစ္ခုကို အသိအမွတ္ ျပဳျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လိုတိုးပိုေလွ်ာ့ ဘာမွ မရွိပါဘူး။ ဒါဟာ မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္ပါပဲ”ဟု ေျပာၾကားသြားသည္။

အေမရိကန္ရွိ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ဂ်ဴးညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕က New York Times သတင္းစာတြင္ ေၾကာ္ျငာထည့္သြင္းကာ သမၼတ ထရမ့္၏ ေထာက္ခံ ရပ္တည္မႈကို ေက်းဇူးတင္ရွိေၾကာင္း သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ယခုေၾကညာခ်က္ အၿပီးတြင္ အေမရိကန္သည္ ႏွစ္အတန္ၾကာ အခ်ိန္ယူၿပီးေနာက္ တဲလ္အဗစ္ဗ္ရွိ သံ႐ံုးကို ေဂ်႐ုဆလင္သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕မည္ ျဖစ္သည္။

ထရမ့္၏ ေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေမရိကန္၏ မဟာမိတ္ ႏိုင္ငံႀကီးမ်ားတြင္ပင္ အျမင္မတူဘဲ သေဘာထား ကြဲလြဲသည့္ အေျခအေနမ်ား ရွိေနသည္။ ၿဗိတိန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ သီေရဆာေမက အေမရိကန္၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ အေ႐ွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ေဆာက္မည့္ အလားအလာေကာင္းမ်ားအတြက္ ေကာင္းက်ိဳး ျဖစ္ေစမည္ မဟုတ္ဟု မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့သည္။

ျပင္သစ္ သမၼတ အီမန္ႏ်ဴရယ္လ္ မက္ခရြန္ကမူ ျပင္သစ္သည္ ထရမ့္၏ သေဘာထားကို ေထာက္ခံမည္ မဟုတ္ဟု ေၾကညာခဲ့ေသာ္လည္း ေဒသတြင္းတြင္ အစိုးရိမ္ ႀကီးမႈမ်ား အလြန္အမင္း မျဖစ္ေစလိုေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။ ဥေရာပ သမဂၢ၏ သံတမန္ေရးရာ အႀကီးအကဲ ဖက္ဒေရကာ မိုဂါရီနီကမူ ယခုကိစၥအေပၚ အေလးအနက္ စိတ္ပူမိေၾကာင္း ဝန္ခံသြားသည္။

မြတ္ဆလင္ ႏုိင္ငံမ်ားဘက္တြင္မူ ေဝဖန္သံမ်ား ပိုမို က်ယ္ေလာင္ ျပင္းထန္ေနခဲ့သည္။ တူရကီ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မက္ဗ္လတ္ ကာဗူဆိုဂလူက အေမရိကန္၏ ၾကားဝင္မႈသည္ တာဝန္မဲ့လြန္းသည့္ လုပ္ရပ္တစ္ခုဟု စြပ္စြဲခဲ့သည္။ ေဆာ္ဒီအာေရးဘီးယား မီဒီယာမ်ားက ဘုရင္ ဆယ္လ္မန္သည္ ထရမ့္ကို ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္ကာ ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း၊ အစၥေရး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အသိအမွတ္ ျပဳလုိက္ျခင္းသည္ မြတ္ဆလင္ႏုိင္ငံ အားလံုးကို ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း လံႈ႕ေဆာ္ရန္စသည့္ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္သြားေစေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ေဖာ္ျပၾကသည္။

အာရပ္အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ပါလက္စတိုင္းတို႔ အဖိႏွိပ္ခံဘဝ ေရာက္ရွိေနသည့္ အေျခအေနကို တစ္ကမာၻလံုး ျမင္သာေစခဲ့ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ၿပီး အေမရိကန္သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္ေပးသည့္ စံျပဳ အင္အားစု တစ္ခုအျဖစ္ ဆက္လက္ ရပ္တည္မည့္ အလားအလာအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့သည္။

အီရန္ကမူ အေမရိကန္သည္ ႏုိင္ငံတကာ က်င့္ဝတ္မ်ားကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဒသတြင္းတြင္ အံုႂကြ ဆူပူမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာႏုိင္ေၾကာင္း ေဝဖန္ခဲ့သည္။ ေဂ်ာ္ဒန္ ဘုရင္ အက္ဘ္ဒူလာကလည္း ထရမ့္သည္ ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္သည္ဟု ႐ႈျမင္ေၾကာင္း ဆိုသည္။

လက္ဘႏြန္ သမၼတ မီခ်ယ္လ္ ေအေယာင္က ယခုကိစၥေၾကာင့္ အစၥေရးႏွင့္ ပါလက္စတိုင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈ လုပ္ငန္းစဉ္မ်ားသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာထိ ရပ္ဆိုင္းသြားႏုိင္ေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့သည္။ ကာတာ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနကမူ ထရမ့္၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ ေဒသတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဖာ္ထုတ္ေနသူ အားလံုး၏ အားထုတ္မႈအတြက္ ေသဒဏ္ စီရင္ခ်က္ ျဖစ္လာေၾကာင္း သတင္း ထုတ္ျပန္သြားသည္။

Ref: BBC

Top News