ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိဳ႕ အျငင္းအခံုမ်ားေၾကာင့္ ပိုမိုနက္႐ိႈင္းလာမည့္ အေမရိကန္ႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးအက္ေၾကာင္းမ်ား

EPA, REUTERS

ဒီဇင္ဘာ ၆ ရက္ တြင္ အေမရိကန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ ထရန္႔က ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရး ႏုိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳေၾကာင္း တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာသည္။ အမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္အတုိင္း ယင္း ေၾကညာ
ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေနာက္ဆက္တြဲ ႐ိုက္ခတ္မႈမ်ား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေပၚေပါက္ လာခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ႏွင့္ မဟာမိတ္ ႏုိင္ငံမ်ားၾကား၌လည္း အျငင္းပြားစရာမ်ား နက္နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္း ျဖစ္ တည္လာခဲ့သည္။


အိမ္ျဖဴေတာ္တြင္ ၎၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေၾကညာထုတ္ျပန္ခဲ့ ရာ၌ ထရန္႔က ‘‘ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳလုိက္ျခင္းဟာ လက္ရွိ ျဖစ္တည္ေနတဲ့ အရွိတရားတစ္ခုကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္းသာ
ျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ေျပာၾကားသြားသည္။ ထို႔အျပင္ ေဂ်႐ုဆလင္သည္ အစၥေရး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အေမရိကန္က တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳျခင္းသည္  အစၥေရးႏွင့္
ပါလက္စတိုင္းတို႔ၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈ လုပ္ငန္း စဥ္ကို ပိုမိုျမန္ဆန္စြာ အေကာင္ အထည္ ေပၚလာေစမည့္တြန္းအား တစ္ရပ္ဟုလည္း ထရန္႔က မွတ္ ခ်က္ေပးသြားခဲ့သည္။

ထိုေၾကညာခ်က္ ထြက္ေပၚ လာအၿပီးတြင္ အေမရိကန္၏ မဟာမိတ္မ်ားအပါအဝင္ အာရပ္ႏုိင္ငံအမ်ားအျပားက ကန္႔ကြက္ခ်က္မ်ား အသီးသီးထုတ္ျပန္ၾက သည္။ အေမရိကန္၏ အရင္းႏွီးဆံုးလက္တြဲေဖာ္ ဥေရာပသမဂၢကလည္း ထရန္႔၏ ရပ္တည္မႈမွာ စိုးရိမ္စရာျဖစ္ၿပီး အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြး မႈမ်ားကို ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္သြားေစႏုိင္ေၾကာင္း ေဝဖန္ခဲ့ သည္။ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရး ေကာင္စီက ယင္းကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍
ခ်က္ခ်င္းလိုလို အေရးေပၚအစည္းအေဝး ေခၚယူတိုင္ပင္ခဲ့ သည္။ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးႏွင့္အၿပိဳင္ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ အျငင္းပြား ေနသည့္ ပါလက္စတိုင္းက အေမရိကန္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ တံု႔ျပန္မႈမ်ားတူးတူးခါးခါး ျပဳလုပ္လာသည္။
အာရပ္ႏုိင္ငံ အမ်ားအျပားက အေမရိကန္သည္ ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးတြင္ ၾကားဝင္ညႇိႏိႈင္းရပ္တည္ ေနသည့္ စံျပဳႏုိင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ ဆက္လက္ရပ္တည္ေနဦးမည္ဟု မယံုၾကည္ေတာ့ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ၾကသည္။

ေဂ်႐ုဆလင္၏ သမုိင္း ေၾကာင္းေနာက္ခံမွာ ႐ႈပ္ေထြးမႈ မ်ား က်ယ္ျပန္႔စြာ တည္ရွိေနသည္။ ၁၉၄၈ တြင္ အစၥေရးႏုိင္ငံစတင္ ထူေထာင္ခ်ိန္ကတည္းက ေဂ်႐ုဆလင္ကို ၎တို႔၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္သတ္မွတ္ႏုိင္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၆၇ က ျဖစ္ပြားသည့္ ကမၻာေက်ာ္ ေျခာက္ရက္စစ္ပြဲႀကီး အၿပီးတြင္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးက အျပည့္အဝထိန္းခ်ဳပ္လာခဲ့ သည္။ ထိုစဥ္ကတည္းက အစၥေရး သည္ ၎တို႔ သိမ္းယူထားသည့္ နယ္ေျမအခ်ိဳ႕ကို ညႇိႏိႈင္းၿပီး
ျပန္လည္ေပးအပ္မႈ ရွိခဲ့သည့္တိုင္ ေဂ်႐ုဆလင္ကိုမူ လံုးဝအထိပါး မခံေတာ့ေခ်။ ထို႔အျပင္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ခြင့္ ရရန္ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အစဥ္တစိုက္ ႀကိဳးစားလာခဲ့သည္။

ပါလက္စတိုင္းကလည္း ေဂ်႐ုဆလင္သည္ ၎တို႔ ထူေထာင္မည့္ အနာဂတ္ႏိုင္ငံသစ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရန္ အေရးဆိုခဲ့သည္။ အေမရိကန္အစိုးရ အဆက္ဆက္အပါအဝင္ ႏုိင္ငံတကာက ေဂ်႐ုဆလင္ကို မည္သည့္
ႏုိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္မွ မသတ္မွတ္ခဲ့ေခ်။ ထို႔အျပင္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးက ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ကိစၥကိုလည္း ကမၻာ့ႏိုင္ငံအမ်ား အျပားက အသိအမွတ္မျပဳဘဲ အစၥေရးေရာ ပါလက္စတိုင္းႏွင့္ပါ သက္ဆိုင္သည့္ ဘံုနယ္ေျမတစ္ခုအေနျဖင့္သာ သေဘာထားခဲ့ၾက သည္။ ႏုိင္ငံတကာသံ႐ံုးမ်ားကို လည္း တဲလ္အဗစ္ၿမိဳ႕တြင္သာ အေျခစိုက္ထားရွိေစခဲ့ၾကသည္။

ထရန္႔သည္ ေရြးေကာက္ပြဲ ႀကိဳကာလကတည္းက ဂ်ဴးႏုိင္ငံ (အစၥေရး)ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ပိုမိုျမႇင့္တင္ရန္ ဘက္ေပါင္းစံုမွ လုပ္ ေဆာင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကတိျပဳ ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္လည္း အေမရိ ကန္သမၼတအဆက္ဆက္
လက္ေရွာင္ခဲ့သည့္ ကိစၥကို အစၥေရး ဘက္ အျပည့္အဝယိမ္းကာ ေဂ်႐ုဆလင္အေရးတြင္ ပါဝင္ကိုင္တြယ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ 

‘‘သမၼတျဖစ္လာကတည္း က ကမၻာ့အေရးေတြကို မ်က္စိဖြင့္ၿပီး အေတြးအျမင္သစ္ေတြနဲ႔ ကိုင္တြယ္မယ္လုိ႔ က်ဳပ္ေျပာခဲ့ၿပီးသားပါ။ က်ဳပ္တို႔ဟာ မေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ ဗ်ဴဟာေတြကိုပဲ အထပ္ထပ္ျပန္ သံုးေနလုိ႔ ဘာမွမထူးပါဘူး။ စိန္ေခၚမႈ အေဟာင္းေတြကို ခ်ဥ္းကပ္ပံုအသစ္နဲ႔ ေျဖရွင္းဖုိ႔ လိုပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း (၂၀) အတြင္းအေမရိကန္သမၼတအဆက္ဆက္ဟာ သံ႐ံုးကို ေဂ်႐ုဆလင္ဆီ ေရႊ႕ေျပာင္းဖုိ႔၊ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိ
အမွတ္ျပဳဖုိ႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့ၾကတယ္။ က်ဳပ္ကေတာ့ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ တရားဝင္အသိအမွတအစၥေရးသမၼတ ဘန္ဂ်မင္ေနတန္ညာဟုက အေမရိကန္၏ရပ္တည္ခ်က္ကို ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ႏွင့္ အဆုိပါေၾကညာ
ခ်က္သည္ သမိုင္းဝင္အခ်ိဳးအေကြ႕တစ္ခု ျဖစ္လာမည္ဟု ခ်ီးက်ဴးၫႊန္းဆိုခဲ့ သည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ အာရပ္ႏုိင္ငံ အမ်ားအျပား၌ ထရန္႔ႏွင့္ အစၥေရး ကို ဆႏၵျပသည့္ လူထုခ်ီတက္မႈမ်ား အံုႏွင့္က်င္းႏွင့္ ျဖစ္ေပၚေနခဲ့သည္။ အေနာက္
ဘက္ ကမ္းေျခေဒသႏွင့္ ဂါဇာကမ္းေျမာင္တို႔တြင္ ပါလက္စတိုင္းအႏြယ္မ်ားက အံုႂကြလာၾက သည္။ အစၥေရးအဓိက႐ုဏ္း ႏွိမ္နင္းေရးရဲတပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ပါလက္စတိုင္းဆႏၵျပသူမ်ား ထိပ္တိုက္ထိ ေတြ႕ရာမွ အေသအေပ်ာက္မ်ားပါ
ျဖစ္ေပၚလာသည္။ ထို႔အျပင္ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသရွိ စစ္ေသြးႂကြ မ်ားက အစၥေရးကို ဒံုးက်ည္ျဖင့္ ပစ္ခတ္ၿပီး အစၥေရးေလတပ္ကလက္တံု႔ျပန္ဗံုးႀကဲၿပီး အရပ္သား မ်ားကိုပါ ထိခုိက္ခဲ့သည္။

ထိုကဲ့သို႔အေျခအေနမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္းမွာ အထူးအဆန္း မဟုတ္ဟု ဆိုႏုိင္သည္။ အစၥေရးသည္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အလံုးစံု ထိန္းခ်ဳပ္ပိုင္ဆိုင္ေရးအတြက္ မည္သည့္ အေျခအေနကိုမဆို ရင္ဆိုင္မည္သာျဖစ္သည္။ ဂ်ဴးမ်ားသည္
အျမင့္ျမတ္ဆံုး ဘာသာေရးနယ္ေျမတစ္ ခုျဖစ္သည့္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို ကိုယ္ပိုင္ႏုိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အေနျဖင့္ သတ္မွတ္ခြင့္ရေရးအတြက္ ႏွစ္ေပါင္းသံုးေထာင္ေက်ာ္မွ် အစဥ္တ စိုက္ အားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ မ်ိဳးဆက္အဆင့္ဆင့္
လက္ဆင့္ကမ္း သယ္ယူလာသည့္ ရည္မွန္းခ်က္ သည္ ယခုအခါ႐ုပ္လံုးေပၚစျပဳ လာၿပီျဖစ္ၿပီး ထိုအေျခအေနကို အစၥေရးက ပ်က္သုဉ္းခံမည္ မဟုတ္ေခ်။

သမိုင္းကို ျပန္လွန္ၾကည့္ပါ က ေဂ်႐ုဆလင္၏ ျဖတ္သန္းမႈ က စိတ္ဝင္စားစရာ အလြန္ေကာင္း သည္။ ယေန႔ေခတ္ ေဂ်႐ုဆလင္ ျဖစ္လာမည့္ ဂီဟြန္ေရပူစမ္း ေဒသေလးတြင္ ဘီစီ ၄၅၀၀ ခန္႔ကတည္းက လူအမ်ားစတင္ ေျခခ်ခဲ့
သည္ဟု ယံုၾကည္ရသည္။ ဘီစီ ၁၀၁၀ တြင္ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးမ်ား၏ ပထမဆံုးၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ စီးတီးေအာ့ဖ္ ေဒးဗစ္ ေပၚေပါက္လာသည္။ ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္ ေဂ်႐ုဆလင္သည္ လူ႔သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ အင္အားအႀကီးဆံုးမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၊ အင္ပါ ယာမ်ား၏ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္မႈ ကို အႀကိမ္ႀကိမ္ခံခဲ့ရသည္။ သမုိင္း တြင္ သက္တမ္းအရင့္ဆံုး ၿမိဳ႕တစ္ ၿမိဳ႕ျဖစ္သည့္ ေဂ်႐ုဆလင္သည္ ပါရွန္း၊ ေရာမ၊ ဘိုင္ဇင္တိုင္း၊ ေအာ္တိုမန္၊ ဂရိစသည့္ ေရွးအင္ပါယာ မ်ား၏
လက္ေအာက္ခံအျဖစ္ ျဖတ္သန္းခဲ့ဖူးသည္။ ေခတ္အဆက္ ဆက္တြင္ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ၎တို႔၏ ဘူမိနက္သန္အျဖစ္ သတ္ မွတ္ထားေသာ ေဂ်႐ုဆလင္ကို စြန္႔ခြာကာ ကမၻာအႏွံ႔သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြား သည္။

အင္ပါယာအမ်ားအျပား၏လက္ေအာက္ခံ ျဖစ္ခဲ့သည့္နည္း တူ ဘာသာေရး ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ မႈ အမ်ားအျပားလည္း ေဂ်႐ုဆလင္ တြင္ အျမစ္တြယ္ခဲ့သည္။ ဂ်ဴးဘာသာေရး၏ အထြတ္အျမတ္နယ္ေျမျဖစ္သလို ဘိုင္ဇင္တိုင္းတို႔ ဝင္ ေရာက္ခ်ိန္တြင္ ခရစ္ယာန္သာသနာ စည္ပင္လာသည္။ ေအာ္တိုမန္ဘုရင္မ်ားႏွင့္အတူ မြတ္စလင္မ်ားလည္း ေဂ်႐ုဆလင္သို႔ အမ်ား အျပား ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ လူ႔ သမုိင္းတြင္ အႀကီးက်ယ္ဆံုးဘာသာေရး ပဋိပကၡျဖစ္သည့္ ခ႐ူးဆိတ္စစ္ပြဲမ်ားလည္း ေဂ်႐ုဆလင္ တြင္ ေပၚေပါက္ခဲ့ျပန္သည္။ ယခု အခါ အေရွ႕ေဂ်႐ုဆလင္ႏွင့္ ဆက္စပ္ၿမိဳ႕ေဟာင္းမ်ား၌ ဂ်ဴး၊ အစၥ လာမ္၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာေရး အထိမ္းအမွတ္အမ်ားအျပား က်န္ရွိေနၿပီး ယူနက္စကို၏ ကမၻာ့အေမြ အႏွစ္ နယ္ေျမတစ္ခုအျဖစ္လည္း အသိအမွတ္ျပဳခံထားရသည္။

စိတ္ဓာတ္ ျပင္းထန္လြန္း ေသာ ဂ်ဴးတို႔သည္ အစၥေရးႏုိင္ငံကို ထူေထာင္ၿပီးေနာက္ ေဂ်႐ုဆလင္ ကို အရျပန္ယူခဲ့သည္။ ယခုအခါကမၻာ့ဦးေဆာင္ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေသာ အေမရိကန္က ေဂ်႐ုဆ လင္ကို အစၥေရးၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးလုိက္ၿပီျဖစ္ ေသာေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ႏုိင္ငံ မ်ားပါ တျဖည္းျဖည္း ယင္းလမ္းစဥ္ကို လုိက္လာဖြယ္ရွိေနသည္။ အစၥေရးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေနတန္ညာ ဟုကမူ ပါလက္စတိုင္းတို႔အေန ျဖင့္ ေဂ်႐ုဆလင္ကို စိတ္ကူးယဥ္ မေနသင့္ဘဲ အစၥေရး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ အျဖစ္ လက္ေတြ႕က်က်လက္ခံရန္ သာ စဥ္းစားထားသင့္ၿပီဟု သတိ ေပးခဲ့သည္။

‘‘ဂ်ဴးျပည္သူေတြနဲ႔ ေဂ်႐ုဆ လင္ၾကားက ႏွစ္ေပါင္းေထာင္နဲ႔ခ်ီ တည္တံ့ခဲ့တဲ့ ဆက္စပ္မႈကို ျငင္းဆန္ဖို႔ ႀကိဳးစားျခင္းဟာ အင္မတန္စက္ဆုပ္ဖုိ႔ေကာင္းတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးပဲ။ ဒီဆက္စပ္မႈေတြ အေၾကာင္းကို သိပ္ကို ေကာင္းမြန္တဲ့ စာအုပ္
တစ္အုပ္မွာ ခင္ဗ်ားတို႔ ဖတ္ၾကည့္ႏိုင္ တယ္။ အဲဒီစာအုပ္ကို သမၼာက်မ္းစာလုိ႔ ေခၚတယ္။ ဂ်ဴးအသိုက္အဝန္းရဲ႕ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်မႈဆိုင္ ရာ သမုိင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ခင္ဗ်ားတို႔ ေလ့လာႏုိင္လိမ့္မယ္။ ေဂ်႐ုဆလင္ဟာ
အစၥေရးအတြက္ က လြဲရင္ ဘယ္ႏုိင္ငံ၊ ဘယ္လူမ်ိဳးရဲ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္မွ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး’’ဟု ေနတန္ညာဟုက ေျပာၾကားခဲ့ သည္။

၎သည္ ျပင္သစ္သမၼတ မက္ကရြန္ႏွင့္ ယခုကိစၥကို ေဆြးေႏြးၿပီးေနာက္ ေဂ်႐ုဆလင္ႏွင့္ ပတ္ သက္၍ အစၥေရးက လံုးဝလိုက္ေလ်ာေနာက္တြန္႔မည္မဟုတ္ဆို ေသာ သေဘာထားကို အတိအ လင္း ေၾကညာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ဥေရာပသမဂၢက ေဂ်႐ုဆလင္ သည္ ပါလက္စတုိင္းႏွင့္ အစၥေရးတို႔၏ ပူးတြဲၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ရမည္ဟု ေတာင္းဆိုထားေသာ္လည္း အစၥေရးက လံုးဝလက္မခံဟု တံု႔ျပန္ ထားၿပီးျဖစ္သည္။

‘‘ဥေရာပသမဂၢကို ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေလးစားမႈ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့စံႏႈန္းႏွစ္ခုနဲ႔ ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ေနတာကိုေတာ့ လက္ခံမွာ မဟုတ္ပါ ဘူး’’ဟု ေနတန္ညာဟုက ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ထရန္႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ေဝဖန္ဆန္႔က်င္ေနသည့္ ဥေရာပႏုိင္ငံေခါင္း ေဆာင္မ်ားမွာ သူေတာ္ေကာင္း အေယာင္ေဆာင္ေနသည့္ သေဘာသာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အစၥ ေရးက ႐ႈတ္ခ်ထားသည္။

အစၥေရးအတြက္ အလြန္အ ေရးပါသည့္ အခ်က္တစ္ခုမွာ အေမရိကန္၏ မားမားမတ္မတ္ ကူညီရပ္တည္မႈကို ခုိင္မာစြာ ရရွိေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ေဂ်႐ုဆလင္အေရးအေရးေပၚအစည္းအေဝး တြင္ အေမရိကန္သံအမတ္ နစ္ကီဟာေလက အစၥေရးကို ထိခိုက္ေစမည့္ ဘက္လုိက္မႈမ်ိဳး ႏိုင္ငံတကာ က လိုလားေနေၾကာင္း စြပ္စြဲခဲ့ၿပီးအေမရိကန္အေနျဖင့္ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ မည္သည့္ႏုိင္ငံတကာ အသိုက္အဝန္းကမွ် အစၥေရးအ ေပၚ ဖိႏွိပ္အႏုိင္က်င့္မႈကို လက္ သင့္ခံထားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း သတိေပးသြားသည္။

ေဂ်႐ုဆလင္ အေရးသည္ လတ္တေလာ ေသြးပူခ်ိန္တြင္ ထေပါက္ကြဲၿပီး ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အသံတိတ္သြားမည့္ ျပႆနာမ်ိဳးမဟုတ္သည္မွာ ေသခ်ာသည္။ ထရန္႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္က အေမရိ ကန္ႏွင့္ အစၥေရးၾကား ရင္းႏွီးမႈကို ပိုမိုခိုင္မာသြားေစခဲ့သည္ မွန္ေသာ္ လည္း အေမရိကန္အေပၚ အာရပ္ မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ က ယံုၾကည္အားကိုးမႈ၌ အက္ေၾကာင္းထင္သြားသည့္ ႐ိုက္ခတ္မႈရွိလာမည္မွာလည္း ေျမႀကီးလက္ ခတ္မလြဲေခ်။ ေဂ်႐ုဆလင္ကို အစၥေရး၏ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ျခင္းသည္ ထရန္႔၏ အရင္းအႏွီးႀကီးမားသည့္ အ ေလာင္းအစားတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ၿပီး ထိုက္တန္သည့္ စြန္႔စားမႈ ဟုတ္၊ မဟုတ္ဆိုသည္ကိုမူ ၎၏ သမၼတသက္ တမ္း လက္က်န္ကာလမ်ားတြင္ ေစာင့္ၾကည့္သြားရမည္ ျဖစ္သည္။

—Ref:Independent, CNN