လူသာလာပါ အမႈိက္ႏွင့္ ျပႆနာေခၚမလာပါႏွင့္

ခရစၥမတ္႐ုံးပိတ္ရက္တြင္ လာေရာက္လည္ပတ္သူမ်ား စြန္႔ပစ္သြားေသာ ေမာင္းမကန္ ကမ္းေျခမွ အမိႈက္မ်ား (ဓာတ္ပံု − Sam the man)

ခ်င္းျပည္နယ္၏ အမွတ္သညာေတာင္ဇလပ္ပန္းနီနီမ်ားေျမ ျပင္ေပၚျပားခ်ပ္ၿပီး ဖ်က္ဆီးခံထားရသည့္ အက်ည္းတန္ဓာတ္ပုံမ်ားက နတ္မေတာင္၏အလွႏွင့္ မလိုက္ဖက္စြာလူမႈကြန္ရက္တြင္ ထြက္ေပၚလာသည္။

သည္တင္မက နတ္မေတာင္ (ေခါႏူးစုမ္)အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္ထဲ တြင္ အမဲမလုိက္ရန္၊ ငွက္မပစ္ ရန္၊  အမိႈက္မပစ္ရန္၊ သဘာ၀အ ပင္မ်ားမစုေဆာင္းရန္၊ ညအိပ္ စခန္းမခ်ရန္၊ မီးမေမႊးရန္ႏွင့္ သစ္ ပင္မ်ား မခုတ္လွဲရန္စသည့္တား ျမစ္ခ်က္ဆိုင္းဘုတ္မ်ားရွိေနသည့္ ၾကားမွ ရြာတစ္ရြာက ခရစၥမတ္ သစ္ပင္လုပ္ရန္ ေတာင္ဇလပ္ပင္ ကုိ အပင္လုိက္ခုတ္၍ကားျဖင့္ သယ္သြားေသာျမင္ကြင္းက ျမင္ ရသူတိုင္းကုိ ႏွေျမာတသယူက်ံဳး မရစိတ္ႏွင့္ ေဒါသစိတ္ကုိျဖစ္ေစ သည္။

႐ုံးပိတ္ရက္ႏွင့္ ခရစၥမတ္ အားလပ္ရက္တြင္ လူအမ်ားအ ျပားလာေရာက္လည္ပတ္ၿပီးသည့္ ေနာက္ သဘာ၀အလွအပနီေစြး ေစြးေတာင္ဇလပ္ပန္းမ်ား ဇာတ္ သိမ္းမလွျဖစ္ခ့ဲရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနာက္ ေျမာက္ပုိင္းသာမက ခရစၥမတ္႐ုံး ပိတ္ရက္မွာပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေအာက္ပုိင္းရွိ သာယာလွပသည့္ ထား၀ယ္ေမာင္းမကန္ကမ္းေျခ သည္လည္း အားလပ္ရက္တြင္ လူ အမ်ားအျပားလည္ပတ္ၿပီးေနာက္ ကမ္းေျခတစ္ေလွ်ာက္ အမႈိက္ ပေဒသာႏွင့္ ျမင္ကြင္းကလူမႈကြန္ ရက္တြင္ ေျပာစမွတ္တစ္ခုအျဖစ္ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။

သမား႐ုိးက်ခရီးစဥ္မ်ားကုိ သြားလာရၿငီးေငြ႕လာေသာ ခရီး သြားမ်ားက ေနရာသစ္မ်ားကုိရွာ ေဖြသြားလာၾကသည့္ဓေလ့သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ တျဖည္းျဖည္း ထြန္းကားလာေနၿပီး သဘာ၀အ တိုင္း အလွမပ်က္မယြင္းရွိေန ေသာေနရာမ်ားသုိ႔ ေရာက္သြား ၿပီးေနာက္ လူမႈကြန္ရက္တြင္မွ်ေ၀ ကာ လူသိမ်ားလာျခင္းကသဘာ၀ အလွမ်ား ပ်က္ယြင္းမႈအစျဖစ္လာသည္။

ေတာင္ဇလပ္ပန္းမ်ားျဖင့္ လွ ပေနေသာ အျမင့္ေပတစ္ေသာင္း ေက်ာ္ရွိသည့္နတ္မေတာင္ေဒသ သည္ ယခင္ကလမ္းပန္းဆက္ သြယ္ေရးခက္ခဲသျဖင့္ ေဒသခံမ်ား ႏွင့္ ခရီးသြားဧည့္သည္အနည္းငယ္ သာသြားေရာက္ရာမွ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ပုိင္းမ်ားက ေတာင္ေပၚအထိ ကားလမ္းေဖာက္ၿပီးေနာက္ ျပည္တြင္းခရီးသြားမ်ား မ်က္စိက်လာခဲ့သည္။

နတ္မေတာင္သုိ႔ လာေရာက္ လည္ပတ္သူမ်ားလာသကဲ့သုိ႔ ၎တို႔အသုံးျပဳၿပီး စြန္႔ပစ္ခဲ့သည့္ စြန္႔ပစ္အမႈိက္သ႐ုိက္မ်ားလာသ ျဖင့္ ေဒသခံမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား က အၿမဲတေစအမႈိက္ေကာက္၊ သန္႔ရွင္းေနရသည္။

ထုိ႔အတူ ခရီးသြားလည္ပတ္ မႈမ်ားလာသည့္ ကေလာ၊ ပင္းတ ယရွိ ပန္းခင္းမ်ားၾကားတြင္ ၀င္ ေရာက္ကာ အလွဓာတ္ပံုမ်ား ႐ုိက္ ကူးသူမ်ားေၾကာင့္ ေဒသခံတို႔၏ ပန္းခင္း၊ႏွမ္းခင္းမ်ားပ်က္စီးရ ျခင္း၊ ၾကာပန္းမ်ားျဖင့္ေ၀ဆာလွပ သည့္ စြန္ရဲအင္းတြင္လည္း ၾကာ စြယ္၊ ၾကာပန္းမ်ား ခ်ိဳးယူျခင္းေၾကာင့္ အင္းအလွပ်က္စီးရသည့္ သတင္းမ်ားကလည္း ေနရာတစ္ခု လူသိမ်ားလာသည္ႏွင့္ အမွ် ေနာက္ဆက္တြဲပါလာသည့္ ပတ္ ၀န္းက်င္ႏွင့္ သဘာ၀အလွထိခုိက္ ပ်က္စီးသည့္သတင္းမ်ားပင္ ျဖစ္ သည္။

ခရီးသြားမ်ားျပားလာ၍ ေဒ သခံမ်ား စီးပြားေရးအခြင့္အလမ္း မ်ားတုိးတက္လာေသာ္လည္း လူ ေရာက္လွ်င္ အမႈိက္ေရာက္သည္၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္သည္ ဆုိသကဲ့သုိ႔ သဘာ၀ကုိထိခုိက္ေစ သည့္ျပႆနာမ်ားက အာ႐ုံစုိက္ စရာကိစၥတစ္ခုျဖစ္လာေနသည္။

စည္းကမ္းမဲ့အမႈိက္မစြန္႔ပစ္ ရန္၊ သဘာ၀အလွမ်ားကုိ ဖ်က္ ဆီးျခင္းမျပဳရန္ သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားက အသိေပးဆိုင္း ဘုတ္မ်ား စိုက္ထူထားသကဲ့သုိ႔ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ေဆာင္ရြက္သူမ်ား၊ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ပညာေပးေဟာေျပာမႈမ်ား၊ အသိပညာေပး လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း စည္းကမ္းမဲ့အမႈိက္ စြန္႔ပစ္ဆဲ၊ သဘာ၀အလွပ်က္စီး ေစသည့္လုပ္ရပ္မ်ားက ရွိေနဆဲ ပင္ျဖစ္သည္။

‘‘ခရီးသြားကုမၸဏီေတြက လူ အမ်ားနဲ႔သြားတဲ့အခါ ေသခ်ာေလး ေျပာျပဖုိ႔လုိတယ္။ အပင္ခူးတာ၊ အမႈိက္ပစ္တာမ်ိဳး၊ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ မလုပ္ဖုိ႔၊ ကုိယ့္ဓာတ္ပုံ႐ုိက္တာ ေလးတစ္ခုအတြက္နဲ႔ သူမ်ားမထိ ခုိက္ေစဖုိ႔ေပါ့။ ခရီးသြားေတြ တိုး တက္လာတာနဲ႔အမွ် ပ်က္စီးတဲ့ေန ရာေတြက ပုိမ်ားလာဖုိ႔ရွိတယ္။ အဲဒါေတာ့ ခရီးသြားကုမၸဏီေတြ က ခရီးသြားေတြကုိ သတိေပးဖုိ႔လုိ သလုိ ခရီးသြားသူေတြကလည္း ကုိယ့္အသိစိတ္ဓာတ္နဲ႔ကုိယ္လုိက္ နာဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္’’ ဟု Royal Caravan Travel and Tour ဒါ ႐ုိက္တာမေကခုိင္၀င့္က ေျပာ သည္။

ခရီးသြားလာမႈမ်ားသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ အမႈိက္မ်ားေပါမ်ား ေနျခင္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ခရီး သြားလုပ္ငန္းကုိ ထိခုိက္ႏုိင္သကဲ့ သုိ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ဆုိးက်ိဳးမ်ား ျဖစ္လာႏုိင္ေၾကာင္း ခရီးသြားႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္း က်င္ထိန္းသိမ္းေရးေဆာင္ရြက္ ေနသူမ်ားက အစဥ္သတိေပး စကားဆုိေနေသာ္လည္း ေနရာ တိုင္းတြင္ အမႈိက္ပစ္ၿမဲ၊ အမႈိက္ရွိ ဆဲပင္ျဖစ္ေနသည္။

အမႈိက္စြန္႔ပစ္မႈမ်ားျပားလာ ျခင္းသည္ လာေရာက္လည္ပတ္သူ မ်ား၏ စည္းကမ္းမဲ့မႈတစ္ခုတည္း ေၾကာင့္မဟုတ္။ သုံးစြဲၿပီး စြန္႔ပစ္ ပစၥည္းမ်ားစြန္႔ပစ္ရန္ ေနရာမရွိ ျခင္းကလည္း အေၾကာင္းရင္းတစ္ ခုအေနျဖင့္ပါ၀င္ၿပီး ယင္းအတြက္ အမႈိက္ပုံးမ်ားအလုံအေလာက္ ထားရွိေပးရန္လုိအပ္သည့္အျပင္ အခ်ိန္မွန္သိမ္းဆည္းေရး ျပဳလုပ္ ေပးသင့္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ထိန္းသိမ္းေရးေဆာင္ရြက္ေနသူ မ်ားက ေျပာသည္။

‘‘သတိေပး႐ုံနဲ႔မရေတာ့ဘူး။ ေက်းရြာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းကတြဲ အလုပ္လုပ္ရမွာ။ အေရးယူႏုိင္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳးေပါ့။ ပညာေပး ဆိုုင္းဘုတ္ေတြလည္း ေထာင္ထား ဖုိ႔လုိသလုိ ဒဏ္ေငြနဲ႔လည္း လုပ္ ထားရမယ္။ ဒါေတြကုိ ေစာင့္ ၾကည့္ဖုိ႔ ဖြဲ႕ထားတဲ့အဖြဲ႕ေတြက လည္း ေစာင့္ၾကည့္ရမယ္’’ ဟု ျမန္ မာအစိမ္းေရာင္ကြန္ရက္ဥကၠ႒ ေဒၚေဒ၀ီသန္႔စင္က ေျပာသည္။


ေတာင္ဇလပ္ပန္းပင္ကို ဂ်စ္ကားေပၚ တင္ေဆာင္ထားစဥ္ (ဓာတ္ပံု − Ni Min Oo)

ဟုိတယ္ႏွင့္ခရီးသြားလာေရး ၀န္ႀကီးဌာန စာရင္းမ်ားအရ ၂၀၁၆ တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔လာ ေရာက္လည္ပတ္ေသာ ႏုိင္ငံျခား သားခရီးသြားဧည့္သည္ ၂ ဒသမ ၉ သန္းခန္႔သာရွိခဲ့ၿပီး ျပည္တြင္း၌ ႏုိင္ငံတစ္၀န္းရွိ ခရီးစဥ္ေဒသမ်ား သုိ႔  သြားေရာက္လည္ပတ္ေသာ ျပည္တြင္းခရီးသြားဦးေရသည္ ခုနစ္သန္းအထိရွိသျဖင့္ ႏုိင္ငံ တကာမွ လာေရာက္လည္ပတ္ ေသာ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ား ထက္ ႏွစ္ဆေက်ာ္ပုိမ်ားေနသည္။

ခရီးသြားလည္ပတ္မႈမ်ား လာသည္ႏွင့္အမွ် စနစ္တက်မရွိ သည့္ေစ်းဆိုင္ခန္းမ်ားလည္းအ လွ်ိဳအလွ်ိဳေပၚေပါက္လာကာ လာ ေရာက္လည္ပတ္သူမ်ား၏ စြန္႔ပစ္ အမႈိက္၊ ေစ်းဆိုင္မ်ား၏ စြန္႔ပစ္အ မိႈက္မ်ားကလည္း ပတ္၀န္းက်င္ ထိခုိက္လာေစသည္။

လူအသြားမ်ားသည့္ေနရာ မ်ားတြင္ အမႈိက္မ်ားျဖင့္ညစ္ညမ္း လာခ်ိန္ ေဒသခံပတ္၀န္းက်င္ထိန္း သိမ္းေရးအဖြဲ႕မ်ား ေပၚေပါက္လာ ၿပီး ေဒသခံမ်ားစုေပါင္းအမိႈက္ ေကာက္ရေတာ့သည္။

ဟုိတယ္ႏွင့္ခရီးသြားလာေရး ၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ ခရီးသြားေဒ သမ်ားတြင္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းျခင္းႏွင့္ စြန္႔ပစ္အမႈိက္ မ်ား ျပန္လည္ေကာက္ယူျခင္း တို႔အတြက္ သက္ဆိုင္ရာေဒသအ လုိက္ ဟုိတယ္ဇုန္အသင္းမ်ားျဖင့္ ပူးေပါင္းကာ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ ရာကမ္ပိန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း ဟုိတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလာေရး၀န္ႀကီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးေဒၚခင္သန္း၀င္းက ေျပာသည္။

‘‘အမႈိက္ပုံးေတြလည္း ထား တယ္။ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ လည္းလုပ္ေနတယ္။ ဒီၾကားထဲပဲ အမႈိက္ေတြပစ္ေနေသးတယ္ဆုိ ရင္ေတာ့ ကုိယ့္ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြ ရဲ႕ စည္းကမ္းမဲ့ေနတဲ့အေနအထား ေလးေတြက ဘယ္တတ္ႏိုင္မလဲ အတတ္ႏုိင္ဆုံးေတာ့ လုပ္ရမွာပဲ ေလ။ တစ္ဦးခ်င္းကေန တာ၀န္သိ စိတ္နဲ႔ အသိစိတ္ဓာတ္ေလးေတြ ရွိသင့္တာေပါ့။ ေတြ႕တဲ့ေနရာ ပစ္ေနမယ္ဆုိရင္လည္း အမႈိက္ ေတြလိုက္ေကာက္ေနတာပဲရွိမွာ ေပ်ာက္မွာမဟုတ္ဘူးေလ’’ ဟု ေဒၚခင္သန္း၀င္းက ေျပာသည္။

သုိ႔ရာတြင္ ေနရာေဒသအခ်ိဳ႕ ၌ ပန္းမခူးရ၊ အမႈိက္မပစ္ရ ဆုိင္း ဘုတ္မ်ား စိုက္ထူထားေသာ္လည္း ထိေရာက္သည့္ စည္းကမ္းႏွင့္အ ေရးယူမႈအားနည္းေၾကာင္း ၎ တို႔ကဆုိသည္။

‘‘ဒီေနရာမွာ အမႈိက္မပစ္ရ ဆုိတာေတြ႕ေတာ့ေတြ႕ရတယ္။ ပန္းမခူးရဆုိင္းဘုတ္ပဲရွိတယ္။ ထိ ေရာက္တဲ့ျပစ္ဒဏ္ေပးမႈနဲ႔ တင္း က်ပ္တဲ့စည္းကမ္းထုတ္တယ္ဆုိ တာမၾကားဖူးေသးဘူး။ အဲဒါက် ေတာ့ သဘာ၀ကုိဖ်က္ဆီးတဲ့သူဆို တာကလည္း ဖ်က္ဆီးခ်င္လုိ႔ ဖ်က္ ဆီးတာမဟုတ္ဘူး။ ဒါကုိမလုပ္ရ ဘူးဆုိတာမသိလုိ႔။ ဒါလုပ္ရင္ ဒါ ပ်က္စီးတယ္ဆုိတဲ့ အေတြးသူတို႔ ဆီမွာမရွိလုိ႔လုပ္တာ’’ ဟု Travel Blogger မေနာ္ထုိက္ထုိက္ထြန္း က ေျပာသည္။

‘‘တကယ္ေတာ့ အားလုံးကုိ အေရးယူရမယ္။ ဒဏ္႐ုိက္တာမ်ိဳး ေတြလုပ္ရမွာ။ အဲဒါမ်ိဳးလည္း လုပ္ထားေပမယ့္ ထိထိေရာက္ ေရာက္မလုပ္တဲ့အတြက္ လူေတြ လည္း အေၾကာက္တရားမရွိဘူး ျဖစ္ေနၾကတာေပါ့။ အဲဒါက စည္ ပင္တို႔၊ ေထြအုပ္တို႔နဲ႔လည္း ပတ္ သက္တာေပါ့။ အမႈိက္ပစ္တာ ေတြ႕ရင္ ဒဏ္ေငြဘယ္ေလာက္ဆုိ တာ သတ္မွတ္လုိက္ေပါ့။ ဟုိ တယ္ဇုန္အဖြဲ႕ေတြကုိေရာ ႐ုံးခြဲ ေတြကုိလည္း ၫႊန္ၾကားသြားပါ တယ္။ ဒါက သက္ဆုိင္ရာေထြအုပ္ နဲ႔ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့မွ လုပ္ေဆာင္ မွရမွာျဖစ္ပါတယ္’’ ဟု ေဒၚခင္ သန္း၀င္းက ဆုိသည္။

 စြန္႔ပစ္အမႈိက္ ျပႆနာ ေၾကာင့္ ညစ္ညမ္းေနသည့္ေဒသ မ်ားထဲမွ ငပလီတြင္စြန္႔ပစ္ ပလတ္ စတစ္မ်ားကုိ သင့္ေလ်ာ္သည့္ေငြ ေၾကးေပးကာ ရီဆိုက္ကယ္ျပန္ လည္ျပဳလုပ္မည့္ စက္႐ုံတစ္ခု တည္ေထာင္၍ ကမ္းေျခအနီးရပ္ ကြက္မ်ား၌ အမႈိက္ပုံးမ်ားတိုးျမႇင့္ ခ်ထားျခင္းျဖင့္ အမႈိက္ျပႆနာ ကိုေျဖရွင္းမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ငပလီ ဟုိတယ္ဇုန္ဥကၠ႒ဦးသိန္းဦးက ေျပာသည္။

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံရွိ ဖူဂ်ီေရခဲေတာင္ သည္ တက္ေရာက္သူမ်ား၏ စြန္႔ပစ္အမႈိက္မ်ားေၾကာင့္ ပတ္ ၀န္းက်င္ထိခုိက္သည့္ျပႆနာႀကံဳ ေတြ႕ခဲ့ရၿပီး SEED ဆုိသည့္လူငယ္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုေပၚေပါက္လာ ကာ ဖူဂ်ီေတာင္တြင္ အမႈိက္ ေကာက္ျခင္း၊ အမႈိက္ပုံးမ်ားထား ရွိသိမ္းဆည္းျခင္း၊ တက္ေရာက္ သူမ်ားကုိ သတ္မွတ္ေနရာ၌ အမႈိက္ပစ္ရန္ စည္း႐ုံးျခင္းျဖင့္ စြန္႔ပစ္အမႈိက္ျပႆနာ ေျဖရွင္းခဲ့သည္။

အမႈိက္ျပႆနာ၊ ပတ္၀န္း က်င္အလွပ်က္စီးသည့္ျပႆနာ မ်ားႀကံဳေတြ႕ရသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ တြင္ ရပ္ရြာေဒသခံမ်ား စုေပါင္း အဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္း၍ စံနမူနာအျဖစ္အ မႈိက္ေကာက္ျခင္းအျပင္ လာ ေရာက္သူမ်ားကုိ စည္းကမ္းတက် အမႈိက္စြန္႔ပစ္ရန္၊ ပတ္၀န္းက်င္ ကို ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးရန္ စည္း႐ုံးသည့္ SEED ကဲ့သုိ႔အဖြဲ႕ငယ္မ်ားလည္း လုိအပ္ေၾကာင္း ေဒၚေဒ၀ီသန္႔စင္ က ေျပာသည္။

 ‘‘ဒီလုိအေလ့အထမ်ိဳးကုိ က်ိဳက္ထီး႐ုိးလုိမ်ိဳး ေဒသေတာ္ ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လုပ္လုိ႔ရတယ္။ ေဒသေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လူ ငယ္ေတြက အမႈိက္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စိတ္၀င္စားၿပီး ေကာက္သလုိ ကုိယ့္ရဲ႕ေဒသရပ္ရြာမွာ ရက္သတ္ မွတ္ၿပီးေကာက္ရင္ေတာ့ တျဖည္း ျဖည္းပူးေပါင္းပါ၀င္လာလိမ့္မယ္။ အေလ့အက်င့္ပဲလုိတယ္’’ ဟု ေဒၚ ေဒ၀ီသန္႔စင္က ေျပာသည္။  ။