ေရဒီယိုအာ႐ံုခံကိရိယာတပ္ထားေသာ ၾကယ္လိပ္ အေကာင္ေရ ၉၀၀ ကို ေနရင္းေဒသသို႔ျပန္လႊတ္

ၾကယ္လိပ္မ်ားကို ေနရင္းေဒသသို႔ ျပန္လႊတ္ရန္ ျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ ဓာတ္ပံု − WCS

ေဘးမဲ့ေတာမ်ားတြင္ ၿခံ ေလွာင္ေမြးျမဴထားသည့္ ရွားပါး စာရင္းဝင္ ၾကယ္လိပ္အေကာင္ေရ ၉၀၀ ကို ေရဒီယိုအာ႐ံုခံကိရိယာ တပ္ဆင္ကာ ေရႊစက္ေတာ္ ေတာ ႐ိုင္းတိရစၧာန္ ေဘးမဲ့ေတာအတြင္း ျပန္လည္လႊတ္ေပးခဲ့ေၾကာင္းသားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (WCS) က သတင္းထုတ္ျပန္သည္။


မင္းစံုေတာင္ ေတာ႐ိုင္း တိရ စၧာန္ေဘးမဲ့ေတာတြင္ ၿခံေလွာင္ေမြးျမဴထားသည့္ ၾကယ္လိပ္ ၁၅၀၊ ေလာကနႏၵာေဘးမဲ့ ေတာဥယ်ာဥ္မွ ၾကယ္လိပ္ ၆၅၀ ႏွင့္ ေရႊစက္ေတာ္ ေတာ႐ိုင္း တိရစၧာန္ ေဘးမဲ့ေတာမွ ၾကယ္လိပ္ ၁၀၀ စုစုေပါင္းအေကာင္ေရ ၉၀၀ ကို အထီး၊ အမ မွ်တစြာ ေရာစပ္၍ ယင္းတို႔၏ သဘာဝေနရင္းေဒသမ်ားသို႔ ဇန္နဝါရီ ၁၉ ရက္တြင္ လႊတ္ေပးခဲ့သည္။

ၾကယ္လိပ္မ်ားကို အရြယ္ အစားႏွင့္ အေလးခ်ိန္တိုင္းတာ၍ ဗက္တီးရီးယားပိုး ရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆး ျခင္း၊ လိပ္ ေက်ာခြံေပၚတြင္ေနာက္ ေယာင္ခံလိုက္ႏုိင္ေသာ ေရဒီယို အာ႐ံုခံကိရိယာ တပ္ဆင္ေပးျခင္း၊ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ကိုယ္ပိုင္ အမွတ္ပါ ရွိသည့္ (micro chip)ကို ကိုယ္ တြင္းသို႔ ထိုးသြင္းေပးျခင္း၊ ကိုယ္ ပိုင္နံပါတ္စဥ္ သတ္မွတ္ေပးျခင္း၊ ေက်ာခြံေပၚ၌ စ.ထ.ဗ.ဝ စာလံုး ေရးထုိးေပးျခင္း တို႔ကိုပါ ျပဳလုပ္ခဲ့ သည္။ ‘‘ဒီၿခံေလွာင္ေမြးျမဴျခင္းေတြကို လုပ္ရတဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ က တရားမဝင္ ကုန္သြယ္မႈကေန ဖမ္းဆီးရမိတဲ့ လိပ္ေတြကို ၿခံ ေလွာင္ေမြးျမဴျခင္းမွာ သားေဖာက္ ၿပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္ျဖစ္ထြန္းလာတဲ့ လိပ္ေတြကို ငါးႏွစ္၊ ေလးႏွစ္အရြယ္ေရာက္တဲ့အခါသဘာဝေနရင္းေဒသေတြကို ျပန္လည္လႊတ္ေပးဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လိပ္ေတြဟာ သဘာဝေနရင္းေဒသေတြ အတြက္ တကယ့္ကို အေရးႀကီးတဲ့ မ်ဳိးစိတ္ေတြျဖစ္ပါတယ္’’ ဟု လိပ္မ်ဳိးဆက္ရွင္သန္ေရးအဖြဲ႕ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာကလ်ာက ေျပာသည္။ ၾကယ္လိပ္မ်ားကို ထိုင္းႏွင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တရားမဝင္ ေရာင္းခ်ေနသျဖင့္ ေကာင္ေရ ေလ်ာ့နည္းလာၿပီး မ်ဳိးသုဥ္းမည့္ အႏၲရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရ၍ ထိန္း သိမ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ ေနရသည္။

ထို႔အျပင္ ၂၀၁၅ က မင္းစံု ေတာင္၌ ေရဒီယိုအာ႐ံုခံ ကိရိယာ တပ္ဆင္ၿပီး သဘာဝအတိုင္း လႊတ္ထားသည့္ ၾကယ္လိပ္ေကာင္ ေရ ၃၀၀ အနက္ ေကာင္ေရ ၁၈၀ ခန္႔ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ကုန္းလိပ္ ႏွင့္ ေရခ်ဳိလိပ္မ်ဳိးစိတ္ ၂၆ မ်ဳိးရွိၿပီး ယင္းအနက္ ၾကယ္လိပ္အပါအဝင္ မ်ဳိးစိတ္ေျခာက္မ်ဳိးသည္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၌သာ ေတြ႕ရွိရသည့္ လိပ္မ်ဳိး မ်ားျဖစ္သည္။

ရွားပါးစာရင္းဝင္ ၾကယ္လိပ္ မ်ားသည္ မ်ဳိးသုဥ္းရန္ နီးကပ္ေန၍ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕ (IUCN)၏ မွတ္တမ္းစာအုပ္ တြင္ မွတ္တမ္းတင္ထားသည္။ ၾကယ္လိပ္ကို မႏၲေလး၊ မေကြးႏွင့္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးတို႔တြင္ ေတြ႕ႏိုင္သည္။