၅၂ လမ္းေစ်းက အန္က်လာေသာ တီးတိုးသံမ်ား

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အခ်က္ အခ်ာက်  ပုဇြန္ ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၅၂ လမ္းေစ်းေလး ေပၚေပါက္ လာသည္မွာ တစ္လျပည့္ေတာ့ မည္ျဖစ္သည္။

ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ရွိ လမ္းေဘးေစ်းသည္မ်ားအား လံုး တစုတစည္းတည္း ေစ်း ေရာင္းခ်ႏုိင္ေရး ယင္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္ စားလွယ္မ်ား၏ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ ၅၂ လမ္းေစ်းကို ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။

အဆိုပါ ၅၂ လမ္းေစ်း သည္ ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ ၃ ရက္က စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သျဖင့္ ေစ်းဖြင့္ သည့္ တစ္လခန္႔တြင္ ေစ်း သည္အခ်ဳိ႕၌ အခက္အခဲအခ်ဳိ႕ ရွိလာၿပီး ဝယ္ယူသည့္ ေဖာက္ သည္ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္းေၾကာင့္ အဆင္မေျပသံမ်ား ထြက္ေပၚလာ ေနသည္။

၅၂ လမ္းေစ်းသည္ အေနာ္ ရထာလမ္းႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္း ၾကားတြင္ တည္ရွိၿပီး နံနက္ေစ်း ႏွင့္ ညေစ်းဟူ၍ ႏွစ္ပိုင္းခြဲျခား သတ္မွတ္ထားသည္။ နံနက္ပိုင္း ေစ်းဖြင့္ခ်ိန္သည္ နံနက္ ၆ နာရီမွ ၁၂ နာရီအထိျဖစ္ၿပီး ညေနပိုင္း ေစ်းဖြင့္ခ်ိန္သည္ မြန္းလြဲ၃ နာရီမွ ည ၁၁ နာရီအထိျဖစ္သည္။

ေစ်းတည္ေဆာက္ထား သည့္ အတြင္းပိုင္းပံုစံသည္ရွစ္ေပ ပတ္လည္အက်ယ္ရွိ ဆိုင္ခန္းမ်ား ျဖစ္ၿပီး အမိုးအကာရွိသည္။ သံုး ေရအတြက္ အျပာေရာင္ဖိုက္ဘာ ပံုးႀကီးျဖင့္ သိုေလွာင္ေပးထားၿပီး ဆိုင္ခန္းအားလံုး မီးသြယ္တန္း ေပးထားသည္။ ေစ်းအတြင္း အေပါ့အပါးသြားႏိုင္ရန္ အမ်ား သံုးအိမ္သာမ်ား ေဆာက္လုပ္ေပး ထားသည္။

သို႔ေသာ္ ေစ်းဆိုင္ခန္းအေန အထားႏွင့္ ေရ၊ မီး အဆင္ေျပ ေသာ္လည္း ေစ်းသည္အခ်ဳိ႕ အတြက္ ၎တို႔၏ ေဖာက္သည္ ေလ်ာ့နည္းသျဖင့္ ဝင္ေငြရမႈ နည္းသြားသည္က ျပႆနာျဖစ္ လာခဲ့သည္။

‘‘အရင္တုန္းက ထမင္းဆိုင္ က တစ္ေန႔ကုန္နီးပါး ဖြင့္ေရာင္း ေတာ့ တစ္ရက္ကို က်ပ္တစ္သိန္း ေလာက္ အျမတ္က်န္တယ္။ အခု ကေတာ့ အျမတ္က်န္လည္း တစ္ ေသာင္း၊ ႏွစ္ေသာင္းေလာက္ပဲ။ တစ္ေနကုန္လည္း မေရာင္းရဘူး။ ေန႔တစ္ပိုင္းပဲ ေရာင္းရေတာ့ လာ စားတဲ့ေဖာက္သည္လည္း နည္း သြားၿပီး အျမတ္လည္း နည္းသြား တာေပါ့’’ဟု ၄၉ လမ္းတြင္ ယခင္ ထမင္းဆိုင္ဖြင့္ ေရာင္းခ်သည့္ ပိုင္ရွင္က ၎အေတြ႕အႀကံဳကို ေျပာသည္။

နံနက္ေစ်းတြင္မူ လာ ေရာက္ေရာင္းခ်သည့္ သား၊ ငါး ႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ကုန္စိမ္း သည္ နည္းပါးေနေသးၿပီး ဝယ္သူ ပါးသျဖင့္ အခ်ဳိ႕ေစ်းသည္မ်ား သည္ ယခင္ေရာင္းေနက် လမ္း ေဘး ေနရာမ်ား၌ ျပန္လည္ေရာင္း ခ်ေနသည္။

‘‘အဲဒီေနရာမွာ ဖြင့္ရမယ္ဆို ေတာ့ သြားဖြင့္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ဝယ္သူလာတာနည္းတယ္။ ဒါနဲ႔ အရင္ေနရာမွာ ျပန္ေရာင္းရေတာ့ တာပဲ။ ညေနပိုင္းေစ်းကေတာ့ ေန႔ေစ်းထက္စာရင္ နည္းနည္း စည္တယ္’’ဟု သား၊ ငါးေရာင္းခ် သည့္ ေစ်းသည္တစ္ဦးကေျပာ သည္။

ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း လမ္းေဘးေစ်းသည္မ်ားေၾကာင့္ ရပ္ကြက္ေနျပည္သူမ်ားသည္ ကားရပ္ရန္ေနရာ ခက္ခဲျခင္း၊ အမိႈက္စြန္႔ပစ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ပတ္ ဝန္းက်င္ ညစ္ပတ္ျခင္း၊ ယာဥ္ ေၾကာပိတ္ဆို႔ မႈမ်ားေၾကာင့္ လမ္းေဘး ေစ်းသည္မ်ား ေျဖရွင္း ေရးအတြက္ ယခုကဲ့သို႔ ၅၂ လမ္း ေန႔ ညေစ်းကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ေၾကာင္း ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕ နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္ (၂) ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးတင့္ လြင္က ေျပာသည္။

‘‘လမ္းေဘးေစ်းသည္ ကင္း ရွင္းေရးအတြက္ လုပ္တဲ့အခါ စည္ပင္က အေရးယူတဲ့ေန႔ဆိုရင္ ေစ်းမေရာင္းရဘူး။ ေနာက္ေန႔က် ဒီေနရာမွာပဲ လာေရာင္းၾကျပန္ တယ္။ ရပ္ကြက္ကလည္း ဒီလမ္း ေဘးေစ်းသည္ေတြေၾကာင့္ သူတို႔ မွာ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ေစ်းသည္အတြက္ က်ေတာ့လည္း ေစ်းေရာင္းမွ စား ဝတ္ေနေရးက အဆင္ေျပမွာ။ ေနာက္ေတာ့ ဒီေနရာေလးေတြ႕ တဲ့အခါ ေစ်းတစ္ခု ဖန္တီးလိုက္ ရင္ မဆိုးဘူးဆိုၿပီး အားလံုးတိုင္ ပင္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာတာ’’ဟု ၎ က ရွင္းျပသည္။

အဆိုပါ ေစ်းဖြင့္လွစ္ႏုိင္ေရး ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ ရန္ ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ထံသို႔ တင္ျပခဲ့ၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္၏ အားေပးမႈျဖင့္ စည္ပင္ႏွင့္ ညႇိႏိႈင္းကာ ေစ်းဖြင့္ ရန္ စီစဥ္ခဲ့သည္။ ေစ်းဖြင့္ႏိုင္ေရး လမ္းခင္းျခင္း၊ ေျမာင္းဖံုးမ်ား ျပဳျပင္ျခင္း၊ ေရ၊ မီး သြယ္တန္း ျခင္း၊ ေစ်းဆိုင္ခန္း အမိုးအကာ မ်ား တပ္ဆင္ျခင္းတို႔ကို တစ္ႏွစ္ ခန္႔ အခ်ိန္ယူ၍ ျပင္ဆင္ခဲ့သည္။

‘‘လမ္းေဘးေစ်းမေရာင္းရ စီမံခ်က္ရွိေတာ့ ေနာက္ပိုင္း ေရာင္းရင္ စီမံခ်က္ေၾကာင့္ ဖယ္ ေပးရမွာပဲဆိုတာ လမ္းေဘးေစ်း သည္ေတြကို ရွင္းျပတယ္။ သူတို႔ ကို ဆိုင္ခန္းေနရာ ခ်ေပးမယ္။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေနရာမွာပဲ ေရာင္းရမယ္ဆိုေတာ့ အမ်ားစုက သေဘာတူတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္စည္ ပင္႐ံုးမွာ ဆိုင္ခန္းကို နာမည္နဲ႔ မဲေဖာက္ေပးတယ္။ ေနာက္ထပ္ လက္လႊဲေရာင္းခ်မႈေတြ မျဖစ္ ေအာင္ စမတ္ကတ္ထုတ္ေပး တယ္။ အဲဒီကတ္ကို ဆြဲၿပီး ေရာင္း ရမယ္လို႔ ေျပာျပထားတယ္’’ဟု ဦးတင့္လြင္က ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ နံနက္ပိုင္း ေရာင္းသည့္ေစ်းသည္ကို က်ပ္ တစ္ေသာင္းခြဲ၊ ညပိုင္းေရာင္း သည့္ေစ်းသည္ကို မီးအသံုးျပဳခ ပါ၍ က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းေကာက္ခံ ထားၿပီး ယင္းသည္ ေစ်းပ်က္စီးမႈ မ်ားျပဳျပင္ျခင္း၊ ေစ်းအတြင္း သန္႔ရွင္းေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးဝန္ထမ္း မ်ား ခန္႔ထားျခင္းအတြက္ စရိတ္ ကာမိေစရန္ ေကာက္ခံျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း ဆိုသည္။

၅၂ လမ္းေစ်းတြင္ ဆိုင္ခန္း ၁၂၀ ေက်ာ္ရွိေသာ္လည္း အမွန္ တကယ္ ဖြင့္လွစ္ေရာင္းခ်သည့္ ဆုိင္ခန္း ညေစ်းအခ်ိန္တြင္ ၆၀ ခန္႔ရွိသည္။ ညေစ်း၌ ရွမ္း အစားအစာႏွင့္ တ႐ုတ္စာ ေရာင္းခ်သည့္ စားေသာက္ဆိုင္ မ်ား၊ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္၊အေၾကာ္ ဆိုင္၊ အေအးဆိုင္၊ မုန္႔ဟင္းခါး ဆိုင္ႏွင့္ ကုန္ေျခာက္ဆိုင္၊သစ္သီး ဆိုင္ႏွင့္ ျမန္မာထမင္းဟင္း ေရာင္းခ်သည့္ ဆိုင္အခ်ဳိ႕ကို ေတြ႕ရသည္။

ညေစ်းတြင္ တ႐ုတ္အစား အစာမ်ဳိးစံု ေၾကာ္ေလွာ္ေရာင္းခ် သူတစ္ဦးက ‘‘ဒီလ သံုးရက္ေန႔ ကတည္းက ေျပာင္းၿပီးဖြင့္တာ။ စေရာင္းခါစထက္စာရင္ေတာ့ ကိုယ့္ေဖာက္သည္ေတြက ဒီေစ်း ထဲကို လိုက္လာၿပီး စားၾကေတာ့ အခု အဆင္ေျပလာပါတယ္’’ဟု ဆိုသည္။

ေန႔ေစ်းတြင္မူ သားငါးႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ကုန္စိမ္းသည္ မ်ားရွိေသာ္လည္း ကုန္ေျခာက္ ဆိုင္မ်ား မဖြင့္ေသးေသာေၾကာင့္ ေစ်းဝယ္သူမ်ားအတြက္ တစ္ေန ရာတည္း၌ ကုန္ပစၥည္းအကုန္ ရႏိုင္ရန္ အခက္အခဲရွိေနေသး သည္။

‘‘စဖြင့္ခါစဆိုေတာ့ အဆင္ မေျပမႈကေတာ့ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ ေစ်းသည္က်ေတာ့ နဂို ေနရာမွာ ေဖာက္သည္ကရွိေတာ့ အခုလို မေရာင္းရတဲ့အခါ မေက် နပ္မႈေတြ ရွိႏိုင္တယ္။ ဒီလိုလုပ္ တာကို ႀကိဳက္သူ၊ မႀကိဳက္သူက ေတာ့ ရွိႏိုင္ပါတယ္’’ဦးတင့္လြင္ က ေျပာသည္။

လမ္းေဘးေစ်းသည္ ကင္း ရွင္းေရးႏွင့္ ယာဥ္ေၾကာက်ပ္တည္း မႈေျဖရွင္းေရး ရည္ရြယ္ဖြင့္လွစ္ ထားသည့္ ၅၂ လမ္းေစ်းသည္ အဂၤါရပ္ႏွင့္အညီ မဖြင့္ႏုိင္ေသး ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ စနစ္က်ေစမည့္ အစီအစဥ္မ်ား ျဖင့္ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ရန္ရွိ ေၾကာင္း တစ္ေနရာတည္း၌ ကုန္ပစၥည္းစံု ရႏိုင္မည့္ စည္ ကားသည့္ေစ်းမ်ဳိး ျဖစ္လာေစရန္ ေဆာင္ရြက္မည္ဟု ၎ကဆို သည္။

လက္ရွိတြင္ ၅၂ လမ္းေန႔ ေစ်းထက္ ညေစ်းတြင္ စား ေသာက္ဆိုင္စံုလင္ၿပီး စားသံုးသူ မ်ားျဖင့္ စည္ကားသည့္ပံုစံရွိ သည္။ အထူးသျဖင့္ စေနႏွင့္ တနဂၤေႏြရက္မ်ားတြင္ ညေစ်း ေလွ်ာက္သူ  ပိုမ်ားၿပီး ၾကားရက္ မ်ား၌ ေစ်းလည္ပတ္သူနည္းပါး ေနေသးသည္။

‘‘မနက္ေစ်းဝယ္ရင္ေတာ့ ပံုမွန္ဝယ္ေနက်ေနရာမွာပဲ ဝယ္ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေစ်းထဲကို မေရာက္ဘူး။ ညဘက္ေတာ့ မိသားစုနဲ႔ ညေစ်းမွာသြားစားျဖစ္ တယ္။ တစ္ေနရာတည္းမွာ ကိုယ္ စားခ်င္တာေတြ ေရြးခ်ယ္စားႏိုင္ ေတာ့ အခုလို လုပ္ေပးတာကို သေဘာက်တယ္’’ဟု ၄၉ လမ္း ေန ကုမၸဏီဝန္ထမ္း မဇာဇာက ေျပာသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းရွိ ေက်ာက္ တံတား၊ ပန္းဘဲတန္း၊ လသာႏွင့္ လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္တို႔ရွိ လမ္း ေဘးေစ်းသည္မ်ားကို ၂၀၁၆ က ကမ္းနားလမ္းတြင္ စနစ္တက် ေရာင္းခ်ရန္ အစိုးရက ေဆာင္ ရြက္ေပးခဲ့သည္။ ယခု ပုဇြန္ ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ လမ္းေဘးေစ်း သည္မ်ားအတြက္ ဖန္တီးေပး ထားသည့္ ၅၂ လမ္း ေစ်းလည္း ေအာင္ျမင္စြာ လည္ပတ္ႏိုင္မႈရွိ၊ မရွိ အခ်ိန္ယူ၍ ေစာင့္ၾကည့္ရ ေပဦးမည္။

n