ရပ္ကြက္ထဲက အစိမ္းေရာင္ဆိုင္ေလး

အစိမ္းေရာင္ဆုိင္ေလးအခ်ဳိ႕ကို ေတြ႕ရစဥ္ ဓာတ္ပံု − Green Memo

ပိုးေပါက္ေလးမ်ားပါေနသည့္ မုန္လာဖူးေလးမ်ား၊ အရြယ္အစားအေတာ္ေလးေသးသည့္ မုန္လာဥနီေလးမ်ား၊ ေသးညႇက္ညႇက္ ဘူးသီးလံုးေလးမ်ားႏွင့္ ဟင္းရြက္ စည္းေလးမ်ားသည္ ျပင္ပေစ်းမ်ား တြင္ ျမင္ေတြ႕ေနက် အျမင္လွလွ ဖြံ႕ဖြံ႕ထြားထြား ဟင္းသီးဟင္းရြက္ မ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္ပံုစံျဖစ္ေနေသာ္ လည္း တခုတ္တရ၀ယ္သူေတြရွိ သည္။


အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ ဟိုက္ပတ္ မြန္ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္ေက်ာင္း အနီး ေနအိမ္တစ္ခုေရွ႕ရွိ အုတ္ခံုတန္းေလးတြင္ ေရာင္းခ်ေနျခင္း ျဖစ္ၿပီး မုန္လာဖူးတစ္စည္းလွ်င္ ၁၀၀ က်ပ္ခန္႔၊ မုန္လာဥနီ ၅၀ သားတစ္ထုပ္လွ်င္ ၁,၀၀၀ က်ပ္၊ ဘူးသီးေလးမ်ားမွာလည္း တစ္လံုးလွ်င္ ၅၀၀ က်ပ္စသည္ျဖင့္ က်သင့္ သည့္ တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္စိုက္ပ်ဳိး ေရာင္းခ်သည့္ ဓာတုေဆးလႊတ္ သီးႏွံမ်ား ျဖစ္သည္။

ဟင္းသီးဟင္းရြက္အသီးအ ႏွံမ်ားႏွင့္ သဘာ၀ထုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ားေရာင္းခ်သည့္ အစိမ္းေရာင္ ဆိုင္ေလး (Mobile Green Shop) ကို ဂိုင္ယာ (Gaia Green Networking) အဖြဲ႕မွ ဓာတုေဆး ၀ါးမသံုးစြဲဘဲ မိ႐ိုးဖလာနည္း အ တိုင္း တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္စိုက္ပ်ဳိး သည့္ ေတာင္သူမ်ားကို စုစည္း၍ အေျခခံလူတန္းစားမ်ားကို ဦး တည္ကာ ေရာင္းခ်ေနျခင္း ျဖစ္ သည္။
‘‘ကုန္သည္ျခယ္လွယ္မႈမခံရ ေအာင္၊ စားသံုးသူနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးသူ ကို တိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ခ်င္တဲ့အခါ က်ေတာ့ ဒါကိုအေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္။ စိုက္တဲ့ေတာင္သူ ကိုယ္တိုင္လာေရာင္း’’ဟု ၎က ဆို သည္။

အစိမ္းေရာင္ဆိုင္တြင္ေရာင္း ခ်သည့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္သီးႏွံ မ်ား စိုက္ပ်ဳိးရာတြင္လည္း ဓာတုေဆး၀ါးမ်ားလံုး၀မသံုးစြဲဘဲ ႏြား ေခ်း၊ ပဲဖတ္၊ ႏွမ္းဖတ္၊ သစ္ေဆြး၊ ဘို ကာရွီစသည့္ သဘာ၀ပစၥည္းမ်ား သံုးစြဲၿပီး ပိုးမႊားမ်ားကို ေသေစ႐ုံ မဟုတ္ဘဲ ေျပးေစရန္ ေဆးရြက္ ႀကီး၊ ကန္႔၊ ဒုတၳာစသည့္ သဘာ၀ နည္းျဖင့္သာ အသံုးျပဳေစျခင္း ျဖစ္ သည္။

‘‘ဘာအာခမံခ်က္နဲ႔ လုပ္လည္းဆိုယံုၾကည္မႈကို တည္ေဆာက္ၿပီး လုပ္တယ္။ စားတဲ့သူက ဘာေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္နဲ႔ ဒီဟင္းသီးဟင္းရြက္ကို စားေနလဲဆိုတာ ထုတ္လုပ္သူေတြ သိေစခ်င္တယ္။ ထုတ္လုပ္သူေတြ အေနနဲ႔ကလည္း ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ခက္ခက္ခဲခဲသဘာ၀နည္းလမ္းအ တိုင္း စိုက္ေနတယ္ဆိုတာကို စား သံုးသူေတြနားလည္ေစခ်င္တယ္’’ ဟု မလင္း၀ါက ေျပာသည္။

အစိမ္းေရာင္ဆိုင္မွ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ားကို ရပ္ကြက္အတြင္း မွ ေစ်း၀ယ္သူမ်ားအျပင္ က်န္းမာ ေရးအသိရွိသူမ်ားႏွင့္ ကင္ဆာေ၀ဒနာရွင္မ်ားက ပံုမွန္၀ယ္သံုးစြဲမႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု တုိက္ႀကီးၿမိဳ႕ေန စိုက္ပ်ဳိးေရာင္းခ်သူ မဆာခီးလာက ေျပာသည္။

‘‘ဒီက ေဂၚဖီဆို ကင္ဆာသ မားေတြဆို ျပဳတ္ေသာက္တယ္။ လံုး၀ဓာတုလြတ္တဲ့အတြက္ ဥနီ ဆိုလည္း ႀကိတ္ေသာက္ၾကတယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း သိတယ္။ အရသာက စားရတာမတူဘူးဆို တာကို’’ဟု မဆာခီးလာက ေျပာ သည္။

‘‘အပတ္တိုင္း ၀ယ္ေနက်ပါ။ စေနေန႔တိုင္း၀ယ္တာ။ ဒီကသဘာ ၀အတုိင္း စိုက္ထားတာေၾကာင့္၊ ေဆးမဖ်န္းတာေၾကာင့္ သူ႕အရ သာက တကယ့္သဘာ၀ အခ်ဳိ ဓာတ္ပဲ’’ဟု အစိမ္းေရာင္ဆိုင္တြင္ ပံုမွန္၀ယ္ယူသည့္ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ မွ အမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးက ေျပာပါ သည္။။
အပတ္စဥ္စေနေန႔ နံနက္ ၆ နာရီမွ ၉ နာရီအထိ ေရာင္းခ်သည့္ အစိမ္းေရာင္ဆိုင္ေလးတြင္ တိုက္ ႀကီး၊ ေမွာ္ဘီရွိ တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္္စိုက္ခင္းမ်ားမွ ကန္စြန္း၊ ခ်ဥ္ေပါင္၊ မုန္ လာစသည့္ ရာသီေပၚ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္အသီးအႏွံမ်ားလည္း ပါ၀င္သလို ပင္းတယ၊ေအာင္ပန္း တို႔မွ ေဂၚဖီထုပ္၊ လက္ဖက္ေျခာက္ႏွင့္ ျပင္ဦးလြင္မွ မုန္လာဥနီတို႔လည္း ပါ၀င္သည္။ ထို႔အျပင္ ဧရာ၀တီတိုင္းမွ ငါးပိ၊ ငံျပာရည္မ်ား လည္းရွိသလို ကခ်င္ျပည္နယ္မွ သဘာ၀ခ်ဥ္ေစာ္ခါးသီးႏွင့္ မက္ မန္း၀ိုင္မ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။

‘‘လူခ်မ္းသာေတြကိုပဲ ေကြၽး တာမဟုတ္ဘူး။ Organic For all ျဖစ္ရမယ္။ Organic For ေရေပၚ ဆီမဟုတ္ဘူး။ အားလံုးအတြက္ က်န္းမာတဲ့ အစားအေသာက္စား ႏုိင္ရမယ္’’ဟု ဓာတုေဆးမသံုးစြဲဘဲ သဘာ၀အတိုင္း တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္စိုက္ပ်ဳိးသူမ်ားကို စုစည္းသည့္ ဂိုင္ ယာအဖြဲ႕မွ ကိုသက္ႏုိင္က ေျပာသည္။

အစိမ္းေရာင္အေရာင္းဆိုင္ သည္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ခ၀ဲၿခံဦး ဘအိုလမ္းကြင္းပိုင္းႏွင့္ အင္းစိန္ ၿမိဳ႕နယ္ မြန္ႏွစ္ျခင္းဘုရားေက်ာင္း အနီးတြင္ ေရာင္းခ်လာသည္မွာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာျမင့္ၿပီျဖစ္သည္။

အင္းစိန္ႏွင့္ မရမ္းကုန္းတို႔ တြင္ ေရာင္းခ်လ်က္ရွိသည့္ အစိမ္းေရာင္အေရာင္းဆိုင္ေလးအျပင္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ NGO အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္၍လည္း သြား ေရာက္ေရာင္းခ် ေပးသည့္အျပင္ ျပင္ပေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ KBC ေဆး႐ုံတို႔တြင္လည္း ရံဖန္ရံခါ ေရာင္းခ်သည္ဟု ဆိုသည္။

ျပည္တြင္းတြင္ ဓာတုေဆး၀ါးမသံုးဘဲ ေအာ္ဂဲနစ္နည္းစနစ္သံုး စိုက္ပ်ဳိးသည့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ မ်ားႏွင့္ သီးႏွံမ်ားသည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္မ်ားမွစတင္ေခတ္စားလာေသာ္လည္း ၀ယ္ယူသံုးစြဲသူနည္းပါးေန ေသးၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ေစ်း ကြက္တြင္က်ယ္မႈမရွိေသးေပ။

ျပည္တြင္းစားေသာက္ကုန္ ေစ်းကြက္တြင္ က်န္းမာေရးအသိအရစားသံုးလိုေသာ္လည္း အျခားသီးႏွံမ်ားထက္ ေစ်းႏႈန္းအနည္းငယ္ျမင့္မားျခင္း၊ အလြယ္တကူမရရွိျခင္း၊ ေအာ္ဂဲနစ္အသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ရ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ႏွင့္ ထုတ္ကုန္မ်ားကို စိုက္ပ်ဳိး ေရာင္းခ်သူအခ်ဳိ႕က ဟိုတယ္ႀကီး မ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္ႀကီးမ်ားႏွင့္ စူပါမားကက္မ်ားသို႔ အဓိကေစ်း ကြက္ထားေရာင္းခ်ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ သာမန္လူတန္းစားမ်ားလက္လွမ္း မမီျခင္းမ်ားလည္း ရွိသည္။

က်န္းမာေသာဘ၀အတြက္ က်န္းမာေစမည့္ အစားအစာႏွင့္ လူသံုးကုန္မ်ားထုတ္လုပ္ေရာင္း ခ်ေပးရန္ ရည္ရြယ္သည့္ အစိမ္း ေရာင္ဆိုင္ေလးတြင္ေတာ့ ရပ္ ကြက္အတြင္းရွိ သာမန္လူတန္းစားမ်ားကို ဦးတည္ကာေရာင္းခ်ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အလင္းအိမ္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး စင္တာမွ မလင္း၀ါက ေျပာသည္။

‘‘ရပ္ကြက္ထဲဖြင့္ျဖစ္တာက အေျခခံလူတန္းစားကို ဦးစားေပး တဲ့အေနနဲ႔ ေကာင္းတဲ့အစားအစာကို စားေစခ်င္တဲ့တြက္ ဖြင့္ျဖစ္တာ’’ဟု မလင္း၀ါက ေျပာသည္။

အစိမ္းေရာင္ဆိုင္၏ ထူးျခား ခ်က္သည္ ဓာတုေဆး၀ါးသံုးစြဲျခင္းမရွိဘဲ ဧကအနည္းငယ္သာ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္စိုက္ပ်ဳိးသည့္ ေတာင္သူငယ္ေလးမ်ားႏွင့္ လက္တြဲကာ က်န္းမာေသာ အစားအစာကို လူထုထံ တိုက္႐ိုက္ေရာင္းေပးျခင္း ျဖစ္သည္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ထုတ္ကုန္မ်ားသည္ ေအာ္ဂဲနစ္အသိအမွတ္ျပဳ လက္မွတ္မ်ားမရွိေသာ္လည္း မိ႐ိုးဖလာနည္း အတိုင္း စိုက္ပ်ဳိးသည့္နည္းစနစ္ကို က်င့္သံုးသည္ဟု ကိုသက္ႏိုင္က ေျပာသည္။

‘‘ေအာ္ဂဲနစ္ဆာတီဖီကိတ္ရွိ လားေမးရင္ေတာ့မရွိဘူး။ ယံုၾကည္မႈနဲ႔လုပ္တယ္။ ဒါေနာက္ဆံုးေပၚစ တိုင္လို႔ ေျပာေကာင္းေျပာေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ မိ႐ိုးဖလာနည္းပဲ။ ဒီရြာထဲမွာပဲ ဒီလိုစိုက္တယ္၊ ဒီလူ ေတြသံုးတယ္။ တို႔ကိုယ္တိုင္စား မယ္။ တို႔ကိုယ္တိုင္ေအာ္ဂဲနစ္ၿခံနဲ႔ ေနမယ္။ တို႔ပိုတာကို ေရာင္းမယ္။ ငါတို႔ခ်စ္ရတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ေရာင္းေပးမယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိးနဲ႔ အစ ျပဳတယ္’’ဟု ကိုသက္ႏုိင္က ေျပာ ၾကားသည္။

ဂိုင္ယာ သည္ စားသံုးသူအသိ ပညာေပးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသျဖင့္ အစိမ္းေရာင္အေရာင္းဆိုင္ကို စားသံုးသူနဲ႔ စိုက္ပ်ဳိးသူၾကား အျပန္အလွန္ ဂ႐ုစိုက္မႈ (Care) ၊ က်န္းမာေရး (Health) ၊ သင့္တင့္မွ်တသည့္ ႏႈန္းထား (Fair) ႏွင့္ ေဂဟေဗဒကို ေစာင့္ေရွာက္မႈ (Ecology) စသည့္ စည္းမ်ဥ္းေလးခုကို အေျခခံကာလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎က ဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ဓာတုေဆး၀ါးမသံုး ဘဲ မိ႐ိုးဖလာနည္း သဘာ၀အ တိုင္းစိုက္ပ်ဳိးသျဖင့္ ထုတ္ကုန္မ်ားသည္ အနံ႔ႏွင့္ အျမင္မလွျခင္းရွိေန၍ စားသံုးသူအခ်ဳိ႕ကို ရွင္းျပရျခင္းမ်ားလည္းရွိသည္။

‘‘ေအာ္ဂဲနစ္နဲ႔ မရင္းႏွီးတာ ေတြလည္း ေတြ႕ရတယ္။ ဆန္ဆို ေအာ္ဂဲနစ္ျပန္စားေတာ့ ဖြဲနံ႔ႀကီး၊ တကယ္တမ္းဖြဲနံ႔တို႔၊ အခြံနီေနတာ တို႔က ဗီတာမင္ေတြပါတယ္။ ဒါကို မသိတာေလးေတာ့ရွိတယ္’’ဟု ကိုသက္ႏုိင္က ေျပာသည္။

အစိမ္းေရာင္ဆိုင္မွ ေရာင္း ခ်လ်က္ရွိသည့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သီးႏွံမ်ားကို ေအာ္ဂဲနစ္အသိအ မွတ္ျပဳလက္မွတ္ရရွိရန္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ နည္းစနစ္မ်ားျပားၿပီး ကုန္က်စရိတ္လည္း မ်ားစြာရွိရာဧကအမ်ားအျပားစိုက္ပ်ဳိးသူမ်ား အတြက္သာ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းႏိုင္ကာ ဧကအနည္းငယ္ရွိသည့္ ေတာင္သူငယ္မ်ားအတြက္ အဆင္ေျပႏိုင္မည္မဟုတ္ဟု မလင္း၀ါက ေျပာသည္။

သဘာ၀နည္းလမ္းျဖင့္ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္စိုက္ပ်ဳိးသူ ေတာင္သူ မ်ားကို ခ်ိတ္ဆက္ကာ ေတာင္သူ မ်ား ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ေရာင္း ခ်သည့္ အစီအစဥ္ကို ယခုႏွစ္အ တြင္း ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ၿပီး စားသံုးသူ ႏွင့္ ေတာင္သူတိုက္႐ိုက္ထိေတြ႕ ေစမည္ဟု မလင္း၀ါကေျပာသည္။


ဓာတ္ပံု − Green Memo