ဦးတင္ဧ (သို႔မဟုတ္) ပင္လံုဗိသုကာတစ္ဦး ဦးေရႊအံုး (ေညာင္ေရႊ)

‘ရန္ကုန္တကၠသိုလ္တြင္ ကိုတင္ဧ နာမည္ကို ၾကားဖူးေနေသာ္လည္း လူခ်င္းအေနျဖင့္ ဂ်ဳိးျဖဴခရီးစဥ္တြင္မွ ဆံုေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ေပ်ာ္ပြဲစားခရီးအျပန္ ရွမ္းေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ တိုက္ႀကီးမွ လူငယ္တစ္အုပ္ စကားမ်ားၾကၿပီး ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားေတာ့မည့္ အေျခအ ေနတြင္ ကိုတင္ဧက ၀င္ေရာက္ဖ်န္ေျဖေပးမႈေၾကာင့္ အဆင္ေျပသြားခဲ့ၿပီး ေခ်ာေမာစြာ ျပန္ခဲ့ေလသည္။ ကိုတင္ဧ၏ ေစ့စပ္ေျဖရွင္းသည့္ အရည္အေသြးကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ျမင္ခဲ့ရပါသည္။


၁၉၄၆ ခုႏွစ္ ေရႊတိဂံုအလယ္ပစၥယံ အစည္း အေ၀းတြင္ ဖဆပလအဖြဲ႕ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုၿပီး ေတာင္တန္းေဒသအက်ဳိးအတြက္ လာေရာက္ညႇိႏိႈင္းၾကသည္။ တရား၀င္တက္ေရာက္ျခင္းမဟုတ္ဘဲ တိတ္တဆိတ္ ခိုးလာရေသာ အေျခအေနျဖစ္သည္။ ဖဆပလႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးရာတြင္ ဦးဘေဆြ (ဆိုရွယ္လစ္)ႏွင့္ ျပႆနာတက္ေတာ့သည္။

‘ခင္ဗ်ားတို႔ ဒီအတိုင္းမေနနဲ႔၊ ျပည္နယ္ေတြဟာ ကုန္းတြင္းပိတ္ Land Lock ျဖစ္ေနလို႔ ျပည္မနဲ႔ လာမ ေပါင္းရင္ မရဘူး’ဟူေသာ စကားေၾကာင့္ ကိုတင္ဧ သည္ ေဒါပြစိတ္တိုၿပီး ျပန္သြားေလသည္။ ေနာက္ မၾကာမီ ကိုေဖခင္(ဗမာ-မြတ္ဆလင္ကြန္ဂရက္)အားဖဆပလအမႈေဆာင္ရာထူးတိုးေပးၿပီး ညႇိႏိႈင္းရန္ တာ ၀န္ေပးေစလႊတ္လိုက္သည္။ ကိုေဖခင္ကို ရာထူးတိုး ေစလႊတ္ျခင္းကို ဦးေက်ာ္ၿငိမ္းက ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါေသး သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္က ပါတီနဲ႔ တာ၀န္၀တၱရားရွိမွသာ ေလးစားမည္ဟုဆိုကာ ဦးေက်ာ္ ၿငိမ္းကန္႔ကြက္ခ်က္ကို ပယ္ခ်ခဲ့သည္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ပင္လံုညီလာခံတြင္ ကိုတင္ဧသည္ ရွမ္းျပည္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႕ (ရပလ) ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္ေနသည္။ ပင္လံုညီလာခံတြင္ ခြဲထြက္ခြင့္ႏွင့္ ပတ္ သက္၍ ဗိုလ္ခ်ဳပ္က ယူဂိုဆလားဗီးယားႏွင့္ ႐ုရွားႏုိင္ငံ တြင္ ခြဲထြက္ခြင့္ေပးထားေသာေၾကာင့္ ေတာင္တန္း သားမ်ား ေတာင္းဆိုေသာ ခြဲထြက္ပိုင္ခြင့္ကို လက္ခံ ေသာေၾကာင့္ အဆင္ေျပခဲ့သည္။ ခြဲထြက္ခြင့္ကို ဦး ေက်ာ္ၿငိမ္း၊ ဦးဘေဆြတို႔က ကန္႔ကြက္ေနေသးသည္။ ေနာက္ဆံုးခြဲထြက္ပိုင္ခြင့္ကို ဆယ္ႏွစ္အၾကာမွဟူ ေသာ မူၾကမ္းသည္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒထဲတြင္ ပါရွိသြားေလသည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္က ေတာင္တန္းသားေတြကို ၁၀ ႏွစ္အ တြင္း မစည္း႐ုံုးႏိုင္လွ်င္ ေသာက္သံုးမက်တဲ့လူေတြ ျဖစ္မွာဟု ဖဆပလကို ရည္ၫႊန္းေျပာဆိုခဲ့သည္။ မွတ္တမ္းမတင္ေသာ ေဆြးေႏြးခ်က္ျဖစ္ေပမယ့္ Gentle-man Agreement ႏႈတ္ကတိအျဖစ္ သမိုင္း၀င္သြားေလသည္’ဟု မြန္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ ႏိုင္ေငြသိမ္း၏ အမွာစကားျဖင့္ ထြက္ရွိလာေသာ ရွမ္းအမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးတင္ဧ (ရွမ္းျပည္)၏အတၳဳပၸတၱိစာအုပ္တြင္ ျပည္ေထာင္စုအေရး၊ ဖက္ ဒရယ္မူအေရးႏွင့္ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား၏ အခက္ အခဲမ်ား၊ အိပ္မက္မ်ားႏွင့္ ဘ၀ရပ္တည္ခ်က္မ်ား ထင္ဟပ္ေနသည္။ ယခုစာအုပ္ျပဳစုသူ ဦးေရႊအုံး (ေညာင္ေရႊ)သည္ ကိုလိုနီေခတ္ရွမ္းျပည္အေျခအေန၊ ဦးတင္ဧ၏ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘ၀၊ ႏိုင္ငံေရးသမားဘ၀၊ ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးတြင္ ဦးေဆာင္ပါ၀င္ခဲ့သူ (ဒု-ပင္လံုညီလာခံကာလ)၊ ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္း၊ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သားဘ၀၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၁၄ ႏွစ္ခရီးႏွင့္ ကိုတင္ဧ၏က႑၊ ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္ႏွင့္ စာေပလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား အစရွိေသာ က႑မ်ားခြဲကာ ေရးထားသည္။ စာအုပ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ အၿငိမ္းစား သမိုင္းေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ေဒါက္တာစိုင္းေအာင္ထြန္းက ‘ဦးေရႊအံုး ေရးသားထားေသာ ဦးတင္ဧ၏ အတၳဳပၸတၱိမွတ္တမ္းသည္ ရွမ္းျပည္ႏုိင္ငံေရးေလာကတြင္ အလြန္ရွိအပ္ေသာ ႏုိင္ငံေရးမွတ္တမ္းစာအုပ္တစ္အုပ္အျဖစ္ မွတ္ယူသင့္ပါသည္။ ဤအတၳဳပၸတၱိမွတ္တမ္းကို ရွမ္းျပည္နယ္သူနယ္သားမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးတြင္ စိတ္၀င္စားသူမ်ားအတြက္ အလြန္တန္ဖိုးရွိေသာ လက္စြဲစာအုပ္တစ္အုပ္အျဖစ္ ထားရွိရန္ လိုအပ္ပါသည္’ဟု ေရးထားသည္။ စာအုပ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအပါအ၀င္ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ အခ်ဳိ႕၏ ရွားပါးဓာတ္ပံုမ်ားပါ၀င္ၿပီး အျပင္အဆင္ေသသပ္စြာ ထုတ္ေ၀ထားကာ နန္းေဒ၀ီစာေပက တန္ဖိုး ၇,၀၀၀ က်ပ္ျဖင့္ ျဖန္႔ခ်ိသည္။