ဖမ္းဆီးခံ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကို PEN America က ဆုခ်ီးျမႇင့္

႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကုိ ႐ံုးထုတ္လာစဥ္ (ဓာတ္ပံု − နစ္ကီ)

ဖမ္းဆီးခံ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေျခစိုက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေဆာင္ရြက္ ေနေသာ PEN America အဖြဲ႕က ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ PEN/Barbey Free-dom to Wirte (လြတ္လပ္စြာေရးသားခြင့္) ဆုခ်ီးျမႇင့္သည္။

အဆိုပါဆုသည္ လြတ္လပ္ စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ တားျမစ္ခံရေသာ ဖမ္းဆီးခံသတင္း ေထာက္မ်ားကို ႏွစ္စဥ္ေပးေလ့ရွိ ၿပီး ၂၀၁၈ ေမလ ၂၂ ရက္တြင္ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ရွိ အေမရိကန္သဘာဝသမိုင္းျပတိုက္တြင္ က်င္းပမည့္အခမ္းအနား၌ ဆုေပးအပ္မည္ ျဖစ္သည္။


ဖမ္းဆီးခံ သတင္းေထာက္ မ်ားျဖစ္သည့္ ကိုဝလံုးႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦး (ခ) ကိုမိုးေအာင္ကို ဆုခ်ီးျမႇင့္ျခင္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အေျခအေန ပိုမိုဆိုးရြားလာသည္ကို မီးေမာင္းထုိးျပရာေရာက္ေၾကာင္း PEN America အဖြဲ႕ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ Mrs. Suzanne Nossel က ဗီအိုေအ(ျမန္မာပိုင္း) သတင္းဌာနအား ေျပာသည္။

 ‘‘သတင္းေထာက္ေတြကို ဖမ္းဆီးတဲ့အတြက္ အစိုးရဟာ အေျခအေနေတြကို ႏႈတ္ပိတ္ေစ ခ်င္ၿပီး အခ်က္အလက္ေတြကို ဖံုး ကြယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနတယ္လို႔ျမင္ရ ပါတယ္။ သူတို႔ကို အခုလိုဆုေပးျခင္းအားျဖင့္ PEN America အေနနဲ႔ အမွန္တရားဘက္က ရပ္တည္ၿပီး အမွန္တရား ေဖာ္ထုတ္သူေတြကို အကာအကြယ္ေပးႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္’’ဟု Mrs. Suzanne Nossel က ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိ ကန္သံ႐ံုးက ‘ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ဖမ္းဆီး ခံထားရေသာ ႐ိုက္တာသတင္း ေထာက္မ်ားကို ဂုဏ္သိကၡာႀကီး မားသည့္ ဆုတစ္ခု ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမႇင့္ မည့္အေၾကာင္း PEN America က ေၾကညာသည့္အတြက္ မိမိတို႔ အားတက္မိပါသည္။ ယင္းဆုကို ဖမ္းဆီးခံရသည့္ သတင္းေထာက္မ်ားအတြက္ ႏွစ္စဥ္ေပးအပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆုိသည္မွာ က်န္းမာႀကံ႕ခိုင္ေသာ ဒီမုိကေရစီစနစ္အတြက္ လြန္စြာ အေရးပါလွပါသည္’ဟု ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၄ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္သည္။

ယမန္ေန႔ကလည္း ဖမ္းဆီးခံ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္ ႐ံုးထုတ္ရာ တြင္ ၎တို႔ႏွစ္ဦးကို အမႈစစ္ေဆး ေသာ ဒုရဲအုပ္မ်ိဳးကိုကိုအား စစ္ ေဆးရာ ရဲလက္စြဲဥပေဒကို မသိ ေၾကာင္း ထြက္ဆိုခဲ့သည္။

‘‘ဒီေန႔ကေတာ့ အမႈစစ္ကို စစ္တယ္။ အၾကမ္းဖ်င္းကေတာ့ အမႈစစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ရဲလက္စြဲ ဥပေဒနဲ႔ ညီလား၊ မညီလား ကြၽန္ ေတာ္ ေမးတဲ့အခ်ိန္မွာ မသိဘူးဆို တာ ေျဖသြားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဖမ္းဆီးတဲ့ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက ရဲ ဥပေဒေတြ၊ ရဲလက္စြဲဥပေဒေတြနဲ႔ မညီဘူးဆိုတာ ေပၚတယ္။ ညီ၊ မညီ ဆိုတာ သူတို႔မေျပာႏိုင္ဘူး ေပါ့။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီရဲေန႔စဥ္မွတ္တမ္းေတြ တရား႐ံုးကို တင္ျပဖို႔ ေလွ်ာက္ထားတယ္။ အဲဒါလည္း မေအာင္ျမင္ခဲ့ပါဘူး’’ဟု စြပ္စြဲခံရ သူမ်ားဘက္က လိုက္ပါေဆာင္ ရြက္သည့္ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ ေန ဦးသန္းေဇာ္ေအာင္က ေျပာ သည္။

ဒုရဲအုပ္မ်ိဳးကိုသည္ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ဦးကို ဖမ္း ဆီးရာတြင္ ပါဝင္သည္ဟု တရား ႐ံုးတြင္ ထြက္ဆိုေသာ္လည္း ဖမ္းဆီးခံ ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္စိုးဦးက ‘‘ဒီေန႔ အမႈစစ္တဲ့ ရဲက ဖမ္းဆီးတဲ့ထဲမွာ မပါပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္ သူပါတယ္လို႔ ေျပာ သြားတာ နားမလည္ဘူး’’ ဟု သတင္းေထာက္မ်ားအား တရား ႐ံုးမွ အထြက္တြင္ ေအာ္ေျပာ သည္။

‘‘ကြၽန္ေတာ္တို႔ သတင္းသ မားတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ လုပ္ခဲ့တဲ့ အခါမွာ အျပည့္အဝ ယံုၾကည္ တယ္။ သတင္းသမားက်င့္ဝတ္ ကိုလည္း ေဖာက္ဖ်က္ခဲ့တာ မရွိ ဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ သတင္းေတြအေပၚ မွာလည္း သတင္းသမားက်င့္ဝတ္ နဲ႔အညီ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါ တယ္။ ဒီသတင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတာ့လည္း ႏိုင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အ ေထာက္အကူ ျဖစ္ေစခ်င္ပါ တယ္’’ဟု ဖမ္းဆီးခံသတင္း ေထာက္ ကိုဝလံုးက တရား႐ံုးမွ ျပန္အထြက္တြင္ ေျပာသည္။

 ႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးကို ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၁ ရက္တြင္႐ံုးခ်ိန္းထပ္မံခ်ိန္းဆုိထားသည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ လံုၿခံဳေရးတာဝန္ ထမ္းေဆာင္ၿပီးေနာက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိ လာသည့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို ခ်ဥ္း ကပ္စည္း႐ံုးဆက္သြယ္ၿပီး အေရး ႀကီး လံုၿခံဳေရးစာရြက္စာတမ္း အ ေထာက္အထားမ်ားကို ျပည္ပ သတင္းဌာနမ်ားသို႔ ေပးပို႔ရန္ ရည္ ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ တရားမဝင္သတင္း ရယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ဆိုကာ ႐ိုက္တာသတင္းဌာနမွ ျမန္မာ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးျဖစ္သည့္ ကိုဝလံုးႏွင့္ ကိုေက်ာ္စိုးဦးတို႔ကို ျမန္မာႏုိင္ငံ အစိုးရလွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ မ်ားအက္ဥပေဒပုဒ္မ ၃ ျဖင့္ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္ညကဖမ္းဆီးခဲ့သည္။