နီေပါဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ခက္ဒဂါပရာဆက္အုိလီ

ခက္ဒဂါပရာဆက္ရွာမားအိုလီ သည္ နီေပါကြန္ျမဴနစ္ ႏိုင္ငံေရး သမားျဖစ္ၿပီး နီေပါႏိုင္ငံ၏ ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ျဖစ္သည္။


နီေပါ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ သမၼတဘစ္ယာဒီဗီဘန္ဒါရီ က ၎အား ၂၀၁၈ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၅ ရက္တြင္ ခန္႔အပ္ခဲ့သည္။

နီေပါ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီအဖြဲ႕ ဝင္တစ္ဦးျဖစ္သူ အိုလီသည္ နီေပါႏုိင္ငံ၏ အသစ္အတည္ျပဳထား ေသာ အေျခခံဥပေဒအရ ခန္႔အပ္ခံရေသာ ဒုတိယေျမာက္ ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ျဖစ္သည္။

အိုလီသည္ ၂၀၁၅ ေအာက္ တိုဘာ ၁၁ ရက္မွ ၂၀၁၆ ဩဂုတ္ ၃ ရက္အထိ နီေပါဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

ရွားမားအိုလီကို ၁၉၅၂ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၂ ရက္က ဘရာမင္း မိသားစုတြင္ နီေပါႏုိင္ငံအေရွ႕ပိုင္း ၌ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ အသက္ (၄)ႏွစ္ အရြယ္တြင္ မိခင္ ကြယ္လြန္ခဲ့ သျဖင့္ အဘြားျဖစ္သူက ျပဳစုပ်ိဳး ေထာင္ေပးခဲ့သည္။

မူလတန္းၿပီးေနာက္ မိသားစု က ႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္း ဂ်ာပါေဒသ သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ၿပီး ရွစ္တန္းျဖင့္ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း အိုင္ေအ ေျဖဆိုၿပီး ဘီေအ ပထမႏွစ္ စာေမးပြဲလည္း ေျဖဆုိခဲ့သည္။

ရွားမားအိုလီသည္ ၁၉၆၆ က ပါတီမ်ား ခြင့္ျပဳထားျခင္းမရွိ ေသာ ပန္ခ်ာရက္စနစ္ကို ဆန္႔က်င္၍ ႏုိင္ငံေရးသမားဘဝစတင္ခဲ့သည္။

၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ နီေပါ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီသို႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အဖ်က္အေမွာင့္ႏုိင္ငံေရး၌ ပါဝင္ ကာ ၁၉၇၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပထမ အႀကိမ္ အဖမ္းခံရသည္။

တစ္ႏွစ္အၾကာတြင္ ခ႐ိုင္ ေကာ္မတီဝင္ျဖစ္လာၿပီး ၁၉၇၂ ဂ်ာပါလႈပ္ရွားမႈ စည္း႐ံုးေရးေကာ္ မတီ အႀကီးအကဲျဖစ္လာသည္။

၁၉၇၄ မွ ၁၉၈၇ အထိ (၁၄) ႏွစ္ ဆက္တိုက္ေထာင္က်ခဲ့သည္။

ေထာင္မွ လြတ္လာေသာ ၁၉၈၇ တြင္ နီေပါကြန္ျမဴနစ္ပါတီ (UML) ၏ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ ျဖစ္လာၿပီး ဥယ်ာဥ္ဇုန္တစ္ခုကို ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ တာဝန္ယူခဲ့သည္။

၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ျဖစ္ေပၚ ေသာ ျပည္သူ႔လႈပ္ရွားမႈေနာက္ ပိုင္း ရွားမားအိုလီသည္ UML ပါတီ၏ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနကို ၂ ႏွစ္ၾကာကိုင္တြယ္ခဲ့ၿပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုက ရက္တစ္ လူငယ္ဖက္ဒေရး ဥကၠ႒ႏွင့္ တည္ေထာင္သူျဖစ္လာသည္။

၁၉၉၁ တြင္ အိုလီသည္ ဂ်ာပါခ႐ိုင္ကေန၍ နီေပါ ေအာက္ လႊတ္ေတာ္၌ ပါဝင္လာၿပီး ၁၉၉၄-၁၉၉၅ တြင္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးအ ျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၉၉ တြင္ ေအာက္လႊတ္ ေတာ္တြင္ ထပ္မံေရြးေကာက္ခံရ သည္။

၂၀၀၆ ၾကားျဖတ္အစိုးရတြင္ ရွားမားအိုလီသည္ ဒုတိယဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၇ တြင္ ႏုိင္ငံျခား ေရးဝန္ႀကီးအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့ သည္။

အိုလီသည္ ၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒေရးဆြဲေရး ညီလာခံအဖြဲ႕ ဝင္ျဖစ္ရန္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ေသာ္လည္း မေအာင္ျမင္ခဲ့ေပ။ ၂၀၁၃ တြင္မူ အေျခခံဥပေဒညီလာခံ၌ ပါဝင္ခဲ့ သည္။

၂၀၁၄ ဇူလုိင္တြင္ ကြန္ျမဴ နစ္ပါတီဥကၠ႒အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရ သည္။ ၂၀၁၅ တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့ေသာ္လည္း မဟာမိတ္အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ ႏုတ္ ထြက္မႈေၾကာင့္ အစိုးရၿပိဳကြဲကာ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္ခဲ့သည္။

၂၀၁၈ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၅ ရက္ တြင္ နီေပါဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ဒုတိယအႀကိမ္ တာဝန္ယူမည့္ အိုလီသည္ အိမ္ေထာင္သည္ျဖစ္ ၿပီး ဇနီးသည္မွာ ရာဒီခါရွက္ယာ ျဖစ္သည္။

—Ref:Wikipedia