ေနာက္က်ေျခေထာက္၏ အေရွ႕ေျမာက္ သင္ခန္းစာ

(၁)

 ေနာက္က်သူအတြက္ အားသာခ်က္ (Late-Comer's Advantages) ဆုိတဲ့ စကားလုံး က အေတာ္ေလးေရပန္းစားပါ တယ္။ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူ မႈေရးစသည္ျဖင့္ ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္ က်က်န္ေနခဲ့တဲ့ တုိင္းျပည္ (Late -Comer) ေတြအေနနဲ႔ ဖံြ႕ၿဖိဳးၿပီး ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္လုိက္ရင္ အ ကြာႀကီးကြာျခားသြားၿပီ၊ လုိက္လို႔ မမီႏုိင္ေလာက္ေအာင္ ျပတ္က်န္ ေနခဲ့ၿပီဆုိသည့္တုိင္ေအာင္ ေသ ေသခ်ာခ်ာ ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္မယ္ ဆုိရင္အားသာခ်က္ေတြ အမ်ား ႀကီးရွိေနေသးတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္က် တဲ့ Late -Comer ေတြအတြက္ ဘယ္လိုအားသာခ်က္ေတြရွိမလဲ ဆိုတာကေတာ့ ေလ့လာတဲ့က႑ တစ္ခုခ်င္းစီအလုိက္ ကြာျခားမႈ ရွိ ႏုိင္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္က႑၊ ဘယ္ အေျခအေနမွာမဆို ေနာက္က် က်န္ရစ္ခဲ့သူ Late -Comer ေတြ အတြက္ ေသခ်ာတဲ့ အားသာခ်က္ ကေတာ့ သူမ်ားေတြမွားၿပီးသား အမွားေတြကို ေရွာင္ရွားႏုိင္တာ ရယ္၊ သူမ်ားေတြ မွန္ၿပီးသားအ မွန္ေတြကို ကူးယူႏုိင္တာ၊ ကိုယ္ နဲ႔ကိုက္ညီေအာင္ ျပဳျပင္ယူႏုိင္ တာရယ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈအရာမွာ က႑စုံ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ Late -Comer ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဘယ္ သူမွ မျငင္းႏုိင္ပါဘူး။ ဒါျဖင့္ရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ဘယ္လုိအား သာခ်က္ (Advantages) ေတြ ရွိ ေနေသးလဲဆုိတာ စိတ္၀င္စားစ ရာ ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီထဲကမွ အက်ဳိးအရွိဆုံးအားသာခ်က္က ေတာ့ ေရွ႕ကသြားႏွင့္သူေတြဆီက သင္ခန္းစာေတြကို တတ္ႏုိင္သမွ် ယူဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရွ႕ကေန အ လွမ္းက်ယ္က်ယ္နဲ႔သြားၿပီး ခရီး အေတာ္ေပါက္ေနသူေတြ အမ်ား ႀကီးရွိတဲ့အထဲကမွ တစ္ကမၻာ လုံး မ်က္စိေဒါက္ေထာက္ၾကည့္ ေနရတဲ့ တ႐ုတ္ျပည္ႀကီးက ျမန္ မာျပည္ရဲ႕ အေရွ႕ေျမာက္တစ္ လႊားမွာ နယ္ေျမခ်င္းရွည္ရွည္ လ်ားလ်ား ဆက္စပ္တည္ရွိေနပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အရိွန္ အဟုန္နဲ႔ အဲဒီစီးပြားေရးကို အေျခ ခံၿပီး တည္ေဆာက္လာေနတဲ့ ၾသဇာဆုိတဲ့ အေၾကာင္းရာကလည္း ဒီကေန႔ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးမူ၀ါဒေတြကို စဥ္းစားရာမွာ ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမယ့္ က႑တစ္ခုျဖစ္လာေနပါတယ္။

(၂)

တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ပတ္သက္ရင္  ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ အေျခခံအ ခ်က္ႏွစ္ခ်က္ စဥ္းစားသင့္တယ္ လို႔ ပုဂၢလိကအျမင္အရ ယူဆမိပါ တယ္။ ပထမအခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တရိပ္ရိပ္ တက္လာေနတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ႏုိင္ငံ ေရး၊ စီးပြားေရးၾသဇာ(Power) နဲ႔ ဘယ္လိုသဟဇာတျဖစ္ေအာင္  ေနမလဲဆိုတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္ကလို ႏုိင္ငံတကာ မ်က္ ႏွာစာမွာ သံတမန္ေရးအကာအ ကြယ္ရဖို႔ တ႐ုတ္အေပၚ မွီခိုရလြန္းတဲ့ အေနအထားက ဘယ္လိုမွ လက္ခံႏုိင္ဖြယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ အ ေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမႈရ ယူၿပီး တ႐ုတ္ရဲ႕ၾသဇာကို ထိန္းညႇိ သြားဖုိ႔ ဆိုတာလည္း အလုပ္မျဖစ္ လွေၾကာင္း ယခင္အစိုးရသက္ တမ္းမွာ သင္ခန္းစာယူႏုိင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ပိုဆုိးတာက လက္ ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာ ရခိုင္အ ေရးေၾကာင့္ အေနာက္အုပ္စုနဲ႔ ျမန္ မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဆက္ဆံေရးဟာ ေမွ်ာ္ လင့္ထားသလို မေႏြးေထြးတဲ့ အ ေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအ ေနမွာ အေနာက္အုပ္စုကိုလည္း အားမကိုး၊ တ႐ုတ္ကိုလည္း မမွီ ခိုဘဲ ေနႏုိင္ဖို႔ဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအင္းအာ ေတာင့္တင္းခိုင္ မာဖုိ႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဆုိလုိ တာက ျမန္မာျပည္မွာ တ႐ုတ္က ေလးစားရတဲ့ အစိုးရတစ္ရပ္ရွိေန ဖို႔ လိုအပ္ၿပီး တ႐ုတ္၀င္ၿပီး လႊမ္း မိုးမရတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအခင္းအက်င္း မ်ဳိး ရွိေနဖုိ႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ေလးစားတဲ့ အစိုးရ ဆုိတာကေတာ့ ေနာက္ကြယ္မွာ ျပည္သူက မားမားမတ္မတ္ရပ္ တည္ေပးတဲ့ အစိုးရမ်ဳိးျဖစ္ပါလိမ့္ မယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ အစိုးရလက္ထက္မွာ တ႐ုတ္က ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကို ရပ္ေပးလုိက္တာဟာ အစိုးရရဲ႕ သံခင္းတမန္ခင္းေဆာင္ရြက္ခ်က္ ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူ လူထုရဲ႕ အသံက်ယ္က်ယ္ ေလာင္ေလာင္ ထြက္ေပၚလာလို႔ပါ။ ေနာင္မွာ ျပည္သူေထာက္ခံတဲ့ အစိုးရတက္လာခဲ့ရင္ ျပန္မ်ား စႏုိင္မ လားဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေရးေရး ေလးနဲ႔ တ႐ုတ္ကေလွ်ာ့ေပးခဲ့ တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္၀င္ၿပီး လႊမ္းမိုးလို႔မရတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းဆိုတာကေတာ့ အစိုးရ၊တပ္မေတာ္၊ တုိင္းရင္းသားလက္ နက္ကိုင္ အဖဲြ႕အစည္းေတြနဲ႔ ျပည္သူလူထုတစ္စိတ္တည္း၊ တစ္၀မ္းတည္းရွိေနတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအခင္း အက်င္းမ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ မတူကဲြျပားတဲ့ လိုလားခ်က္ေတြ ရွိလင့္ကစား အဲဒီလိုလားခ်က္ေတြကို ေတာင္းဆုိေန႐ုံမဟုတ္ဘဲ ေဆြးေႏြးပဲြ စကား၀ုိင္းမွာ အေက်အလည္ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းယူမယ္ဆို တဲ့ အျမင္တစ္ခုကို သက္ဆုိင္ရာ အဖဲြ႕အစည္းအားလုံးက ထားရွိႏုိင္မယ္ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ ငန္းစဥ္နဲ႔ အျခားေသာ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈက ေလ်ာ့က်လာ မွာပါပဲ။ ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္း မေဆြးေႏြးႏုိင္သမွ်၊ အေလွ်ာ့မေပးႏုိင္ သမွ် တ႐ုတ္ရဲ႕ အကူအညီဆိုတာ တစ္စုံတစ္ရာ ပါ၀င္ေနဦးမွာပါပဲ။

(၃)

Late -Comer ျဖစ္တဲ့ ျမန္ မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒုတိယအခ်က္စဥ္း စားသင့္တာကေတာ့ တ႐ုတ္ျပည္ ရဲ႕ ေခတ္မီဖံြ႕ၿဖိဳးတုိးတက္လာမႈက ေန ဘာေတြကို သင္ခန္းစာယူႏုိင္ မလဲဆိုတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံၾကား ႏုိင္ငံေရးအရ အဓိကကြာျခားခ်က္ က ႏုိင္ငံကိုဘယ္လုိ ႏုိင္ငံေရးအ ယူအဆနဲ႔ တည္ေဆာက္သလဲဆုိ တဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ ျပည္အေနနဲ႔ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒကို အေျခခံၿပီး ႏုိင္ငံကိုတည္ေဆာက္ ထားပါတယ္။ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ ေကာင္းတယ္၊ ဆုိးတယ္ ဆုိတာ ေတြကို ခဏထားၿပီး တုိင္းျပည္ကို ႏုိင္ငံေရးအယူအဆတစ္ရပ္နဲ႔ ထိန္းေက်ာင္းေမာင္းႏွင္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို သတိျပဳေစခ်င္ တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴ နစ္ပါတီကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ပါတီ၀င္ ေတြကိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ သားေတြကိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံေရး အယူ၀ါဒက ဦးေဆာင္မႈေပးေန ပါတယ္။ ေမာ္စီတုံး၊ တိန္႔ေရွာင္ ဖိန္၊ စီက်င္းပင္ စသည္စသည္ျဖင့္  လူပုဂၢိဳလ္ေတြက တုိင္းျပည္ကိုတည္ေဆာက္ခဲ့၊ ဦးေဆာင္ခဲ့လင့္ကစား အဲဒီလူပုဂၢိဳလ္ေခါင္းေဆာင္ ေတြကို ေမြးထုတ္ေပးတာကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအယူအဆ၊ ႏုိင္ငံေရး သေဘာတရားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးအယူ၀ါဒက မူ၀ါဒ  အေပၚ လႊမ္းမိုးပါတယ္။ မူ၀ါဒ ေတြက အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ ကို လႊမ္းမိုးပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကို ဘယ္လိုႏုိင္ငံေရးအယူ၀ါဒနဲ႔ တည္ေဆာက္မလဲဆိုတာ အစိုးရ ကေရာ ျပည္သူကပါ ရွင္းရွင္း လင္းလင္း သိထားဖုိ႔လိုပါတယ္။ တ႐ုတ္ျပည္လို ကြန္ျမဴနစ္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ရမယ္၊ အေမရိကန္လို လစ္ ဘရယ္ျဖစ္ရမယ္လို႔ မဆိုလုိပါ။ ခုိင္မာတဲ့ အေတြးအေခၚတစ္ရပ္ ကို အေျခခံဖုိ႔ ဆုိလိုရင္းျဖစ္ပါ တယ္။ ႏုိင္ငံေရးအယူ၀ါဒမရွိတဲ့ အခါ ေက်ာ႐ုိးမပါတဲ့ သတၱ၀ါလို ပဲ တုိင္းျပည္ကိုဘယ္လို တည္ ေဆာက္ေနသလဲ မျမင္ရဘူး ျဖစ္ ေနတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ျပည္ကေန ေလ့လာ သင့္တဲ့ ေနာက္ထပ္တစ္ခ်က္က ေတာ့ အမွားကိုသတၱိရွိရွိ ေဖာ္ ထုတ္ရဲတာ၊ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရဲ တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ‘ကြန္ျမဴနစ္’ နဲ႔ ‘ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရး’ ဆိုတဲ့ စကားဟာ ခြတီးခြက်ႏုိင္လွေပ မယ့္ တ႐ုတ္ျပည္ကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ေက်ာ႐ုိးျဖစ္တဲ့ ကြန္ျမဴနစ္အေတြး အေခၚေအာက္မွာပဲ တုိးတက္ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ကမၻာ့အေျခအ ေန၊ လူေတြရဲ႕ အေတြးအျမင္၊ သိပၸံနဲ႔ နည္းပညာစတာေတြနဲ႔ လုိက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၆၀ ေက်ာ္က ‘ယဥ္ေက်းမႈေတာ္လွန္ ေရး’ ဟာ မွန္တယ္လို႔ တ႐ုတ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အပါအ၀င္ ဘယ္တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားကမွ မျမင္ ၾကေတာ့ပါဘူး။ ၁၉၇၈ မွာ တိန္႔ေရွာင္ဖိန္က တ႐ုတ္ျပည္စီးပြား ေရးကို နာလန္ထူေအာင္ လုပ္တဲ့ အခါ တ႐ုတ္ဟာအရင္းရွင္ႏုိင္ငံ ျဖစ္ သြားၿပီလို႔ စြပ္စဲြၾကပါတယ္။ သုိ႔ ေပမယ့္ ဒီေန႔အခ်ိန္အထိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးမွာ ႏုိင္ငံပိုင္ ကုမၸဏီႀကီးေတြက ႀကီးႀကီးမား မား ေနရာယူထားဆဲပါ။ အခုဆုိ ရင္ တ႐ုတ္သမၼတစီက်င္းပင္က ‘တ႐ုတ္စ႐ုိက္ လကၡဏာပါတဲ့ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ’ ဆုိတာကိုပါတင္ ျပလာပါၿပီ။ ဒါကျပဳျပင္ရဲ၊ ေျပာင္းလဲရဲတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။

တတိယအခ်က္ ေလ့လာ သင့္တာကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအယူ ၀ါဒရဲ႕ေအာက္မွာ ေခါင္းေဆာင္ မ်ဳိးဆက္ေတြကိုတစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ ဆင့္ ေမြးထုတ္ေပးျခင္းပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ေတြ ေတာထဲမွာေနၿပီး ေတာ္လွန္ေရး ဆင္ႏဲႊေနရခ်ိန္ ၁၉၃၃ ကတည္း က ဗဟိုပါတီေက်ာင္းကိုတည္ ေထာင္ၿပီး ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ေလ့က်င့္ေမြးထုတ္ေပးေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ သမၼတ စီ က်င္းပင္ကိုယ္တုိင္ အဲဒီေက်ာင္းရဲ႕ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။အဲဒီေက်ာင္းက ေခါင္းေဆာင္ေတြ ကိုသာ ေမြးထုတ္တာမဟုတ္ပါ ဘူး။ အေတြးအေခၚေကာင္းေတြ၊ အေတြးအေခၚသစ္ေတြကိုပါ ေမြး ထုတ္ေပးတာပါ။ မွတ္သားဖူးတဲ့ ဥပမာ တစ္ခုကိုေျပာရရင္ ယဥ္ ေက်းမႈ ေတာ္လွန္ေရးအၿပီးမွာ အဲဒီေက်ာင္းမွာ ေရပန္းစားတဲ့ ေဆြးေႏြးမႈတစ္ခုျဖစ္တဲ့ ‘အမွန္ တရားကို စမ္းသပ္ျခင္း’ဆိုတဲ့ ေဆြးေႏြးမႈပါပဲ။ အဲဒီေဆြးေႏြးမႈ ေတြကေန ဘာရလုိက္သလဲဆုိ  ရင္ ဥကၠ႒ေမာ္စီတုံးေျပာတာ မွန္သမွ် အမွန္ေတြခ်ည္း၊ မူေတြ ခ်ည္းပဲဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚအ ေဟာင္းကို စြန္႔လႊတ္ႏုိင္လုိက္ၾက ၿပီး‘လက္ေတြ႕ကသာ အမွန္တရား ကို စမ္းသပ္ႏုိင္တဲ့ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္တယ္’ ဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚ တစ္ရပ္ကိုေမြးဖြားေပးပါတယ္။ရလဒ္ကေတာ့ ဗဟိုဦးစီးစနစ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွာ ပုဂၢိဳလ္ ေရးကိုးကြယ္မႈကေန လြတ္ ေျမာက္ႏုိင္သြားၾကတာပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ တစ္ဖက္မွာေတာ့ ပိုမိုတုိး တက္ပြင့္လင္းတဲ့ အျမင္ေတြနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္သစ္ေတြကို စဥ္ ဆက္မျပတ္ ေမြးထုတ္ေပးႏုိင္ခဲ့ ျခင္းပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အာဏာ ရွင္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို မ်ဳိးဆက္ တစ္ဆက္ခ်င္းအလုိက္ ေမြးထုတ္ သြားၾကေပမယ့္ ျပည္သူ႔ဘက္ ေတာ္သား ဒီမုိကေရစီျမတ္ႏုိးသူ အ၀န္းအ၀ိုင္းထဲမွာေတာ့ မ်ဳိး ဆက္သစ္ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ေမြးထုတ္ေပးႏုိင္မႈ အားနည္း တယ္ဆိုတာ လက္ေတြ႕က ေျပာ ျပေနပါတယ္။

(၄)

ၿဗိတိန္လူမ်ဳိး ႏုိင္ငံေရးေလ့ လာသုံးသပ္သူ Martin Jacques က ၂၀၀၉ မွာ ထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ သူ႔ရဲ႕ When China Rules the World စာအုပ္ထဲမွာ ‘တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ တုိး တက္ေျပာင္းလဲမႈဟာ အေနာက္ ကမၻာနဲ႔ အေရွ႕အာရွက အိမ္နီး ခ်င္းႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳ ေတြကို တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ သမုိင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈေတြနဲ႔ ေပါင္းစပ္ေပး ၿပီး ကိုယ္ပုိင္စြမ္းရည္အရင္းအ ျမစ္ေတြအျဖစ္ ထုတ္လုပ္ေပးႏုိင္ ခဲ့လို႔ ျဖစ္တယ္’လို႔ သုံးသပ္ပါ တယ္။ ေခတ္သစ္ျမန္မာႏုိင္ငံကို တည္ေဆာက္ရာမွာလည္း အေရွ႕ ေျမာက္အရပ္က တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳေတြကို ေလ့လာ သုံးသပ္ျခင္းဆိုတဲ့ ေနာက္က်သူ ရဲ႕ အားသာခ်က္ (Late -Comer'sAdvantages) ကုိ အရယူဖို႔ႀကိဳး စားသင့္ပါေၾကာင္း တင္ျပလုိက္ ရပါတယ္။   ။

(ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးသည္ စာေရးသူ၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္)

Top News