ျမန္မာကို႐ိုက္ခတ္လာေသာ တ႐ုတ္၏ ဆင္စြယ္အဝယ္ ပိတ္ပင္မႈ ဂယက္

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ဆင္စြယ္၀ယ္ယူမႈ မပိတ္သိမ္းမီ တစ္ႏွစ္တာကာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အစြယ္ႏွင့္ အေရခံြလို၍ ဆင္မ်ား သတ္ျဖတ္ခံရမႈ ပိုမ်ားခဲ့သည္။ Taylor Weidman/Getty Images

တိရစာၦန္မ်ား၏ သခ်ႋဳင္းဟုတင္စားေခၚေဝၚခံရသည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ က ဆင္စြယ္ဝယ္ယူမႈကို ၂၀၁၇ ႏွစ္ ကုန္၌ အၿပီးသတ္ပိတ္ပင္တားျမစ္ ခဲ့ျခင္းက ေတာဆင္႐ိုင္းေကာင္ ေရ သံုးေထာင္ေအာက္သာ က်န္ရွိ ေတာ့သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ဝမ္းသာရမည္လား၊ ဝမ္းနည္းရ မည္လား ေဝခြဲရခက္ေနသည္။


 အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ပိတ္ပင္တားျမစ္မႈ အသက္မဝင္မီ ၂၀၁၇ အတြင္း အသတ္ခံရသည့္ ေတာဆင္႐ိုင္း ၄၆ ေကာင္ရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၁ မွ ၂၀၁၆ အတြင္း ေတာဆင္ ႐ိုင္း အသတ္ခံရမႈ ၄၂ ေကာင္သာ ရွိခဲ့ရာ ယင္းပမာဏႏွင့္ႏႈိင္းယွဥ္ပါ က တစ္ႏွစ္အတြင္း ေတာဆင္႐ိုင္း သတ္ျဖတ္ခံရမႈ တစ္ဟုန္ထိုးတက္ လာေသာေၾကာင့္ပင္။

၂၀၁၇ အတြင္း ေတာဆင္ ႐ိုင္းေသဆံုးမႈ ၅၉ ေကာင္ရွိခဲ့ၿပီး သတ္ျဖတ္ခံရသည့္ ဆင္အ ေကာင္ေရ ၄၆ ေကာင္ရွိခဲ့သည္။ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ ေသဆံုးသည္ဟု မွတ္ခ်က္ေပးမရသည့္ ေသဆံုးမႈမွာ ၁၃ ေကာင္ရွိခဲ့သည္။

‘‘ဒါက ဌာနကေကာက္ထား တဲ့ စာရင္းေတြပါ။ အျပင္မွာ ဒီ ထက္လည္းမ်ားႏုိင္တယ္။ သဘာ ဝအေလ်ာက္ေသတာဟုတ္၊ မ ဟုတ္ အတည္မျပဳႏိုင္ေသးတဲ့အ တြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ဒါကိုေသ ဆံုးမႈလို႔ပဲ သတ္မွတ္ထားပါ တယ္’’ ဟု သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕မွ ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္မ်ား ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားျခင္း တား ဆီးေရးဆိုင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေရးမွဴး ဦး ေအာင္ေက်ာ္က ေျပာသည္။

 ေတာဆင္႐ိုင္းမ်ားသည္ ဧရာဝတီ၊ ရန္ကုန္၊ ပဲခူး၊ မႏၲေလး တိုင္းေဒသႀကီး၊ ရခိုင္ႏွင့္ ကရင္ ျပည္နယ္တို႔တြင္ သတ္ျဖတ္ခံရ သည့္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း ဧရာ ဝတီတိုင္းေဒသႀကီးတြင္  အမ်ား ဆံုးသတ္ျဖတ္ခံရကာ ရန္ကုန္ တိုင္းက ဒုတိယ၊ ပဲခူးတိုင္းက တတိယအမ်ားဆံုး ျဖစ္ခဲ့သည္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ တားျမစ္ပိတ္ ပင္မႈ မထုတ္ျပန္မီ ၂၀၁၆ က ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ေတာဆင္႐ိုင္း သတ္ျဖတ္ခံရမႈ ၁၈ ေကာင္သာ ရွိခဲ့ရာ ၂၀၁၇ တြင္ အေကာင္ေရ  ၃၀ ခန္႔ပိုတိုးလာခဲ့သည္။

ဆင္စြယ္ဝယ္ယူမႈ တိုးပြား လာျခင္းေၾကာင့္ ကမၻာ့ေနရာအႏွံ႔ အျပားတြင္ ၁၅ မိနစ္လွ်င္တစ္ ေကာင္ႏႈန္း ေန႔စဥ္ေသဆံုးေန ေၾကာင္း Convention on International Trade in Endangered Species of Wild (CITES) က ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ယင္းသို႔ ေသဆံုးမႈ မ်ားလာ ျခင္းေၾကာင့္ ဆင္အပါအဝင္ အျခားရွားပါး ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ မ်ား ကုန္သြယ္မႈတားျမစ္ျခင္းကို တစ္ကမၻာလံုးအႏွံ႔ ေဆာင္ရြက္ရန္ ၂၀၁၆ ႏွစ္ကုန္ခါနီးတြင္ ခ်မွတ္ခဲ့ သည္။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ နယ္နိမိတ္ ခ်င္း ထိစပ္ေနသည့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ သည္ ဆင္စြယ္ေစ်းကြက္ကို ခ်ဳပ္ ကိုင္ထားၿပီး ဆင္စြယ္ေရာင္းဝယ္မႈ အႀကီးဆံုး ေနရာျဖစ္ကာ တစ္ ကမၻာလံုးက ေရာင္းခ်သည့္ ဆင္ စြယ္ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို တ႐ုတ္က ႏွစ္စဥ္ဝယ္ယူေနၿပီး ဆင္စြယ္ တစ္ကီလိုဂရမ္လွ်င္ လက္ရွိေပါက္ ေစ်း ကန္ေဒၚလာ ၁,၁၀၀ ခန္႔ ေစ်းရွိသည္။

နယ္စပ္ေဒသရွိ တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္မ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ ရာ ေဒသမ်ားတြင္ ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္မ်ားကို အခြန္ေဆာင္ ေရာင္းခ်ျခင္းမ်ား ရွိေနၿပီး ျပည္ တြင္းက ေတာ႐ိုင္းတိရစာၦန္ေမွာင္ ခို ေရာင္းဝယ္သူမ်ားလည္း ယင္း ေဒသမွတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ေနသည္။

ေတာ႐ိုင္း တိရစာၦန္ေရာင္း ဝယ္ေဖာက္ကားေရး ေစ်းကြက္ ရွိေနသျဖင့္ အလြယ္တကူ ကူး သန္းေရာင္းဝယ္ႏိုင္သည့္ လမ္း ေၾကာင္းမ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ရွိေနသည္။ ယင္းေစ်းကြက္သည္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ မိုင္းလားေဒသျဖစ္ သည္။

‘‘အရင္ကဆင္စြယ္ပဲ။ အခုက အေရခြံေတြပါ ေစ်းကြက္ျဖစ္လာတယ္’’ ဟု ေစ်းကြက္ေျပာင္းလဲ လာပံုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးေအာင္ ေက်ာ္က ေျပာသည္။

ယခင္က ဆင္စြယ္ကိုသာ အ ဓိကထား ေရာင္းဝယ္ရာမွ ယခု လွ်င္ ဆင္စြယ္သာမက ဆင္အေရ ခြံ၊ ဆင္ႏွာေမာင္းႏွင့္ ဆင္အသား မ်ားကိုလည္း ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ ကားလာသည္။ ဆင္အစိတ္အ ပိုင္းမ်ား ေစ်းကြက္ေကာင္းလာမႈ သည္ ၁၉၉၀-၂၀၀၀ အတြင္းျဖစ္ ေပၚခဲ့သည့္ ေစ်းကြက္ႏွင့္ ႏႈိင္း ယွဥ္၍ မရေအာင္ပင္ကြာျခားေန သည္ဟု သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး ေလ့လာေစာင့္ ၾကည့္သူမ်ားက ေျပာသည္။

‘‘အရင္ကဆင္စြယ္လိုခ်င္လို႔ ဆင္ထီး (စြယ္စံု) ဆင္ေတြပဲအ သတ္ခံရတာပါ။ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ ဆင္တစ္ကိုယ္လံုးရဲ႕ အစိတ္အ ပိုင္းအားလံုး ေစ်းကြက္လိုအပ္ ခ်က္ ျဖစ္လာလို႔ ဆင္ထီးသာမက ဆင္မေရာ၊ ဆင္ကေလးေတြပါ အသတ္ခံရတာပါ’’ ဟု သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဦးစီး ဌာန လက္ေထာက္ၫႊန္ၾကားေရး မွဴး ဦးျမင့္ေဆြက ေျပာသည္။

ဆင္စြယ္ ေရာင္းခ်ျခင္းကို ျမန္မာအစိုးရက တရားဝင္ပိတ္ပင္ တားျမစ္ထားေသာ္လည္း တရားမ ဝင္နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ တ႐ုတ္ေစ်း ကြက္သို႔ ဆင္စြယ္အပါအဝင္ အ စိတ္အပိုင္းမ်ား ဝင္ေရာက္ေနၿပီး ေတာဆင္႐ိုင္းမ်ား ေန႔စဥ္အသက္ အႏၲရာယ္ ၿခိမ္းေျခာက္ခံေနရသည္။

‘‘ဝန္ႀကီးဌာနက အဓိကတာ ဝန္ရွိတာ မွန္ေပမယ့္ ဆင္ခိုးၾက တာဂိုဏ္းဖြဲ႕ခိုးတယ္။ လက္နက္ ေတြပါပါေတာ့ တျခားဌာနအျပင္ တပ္မေတာ္၊ ရဲ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက အစ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုေနပါ တယ္’’ ဟု စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ရွိ သစ္ေတာဝန္ထမ္းတစ္ဦးက ေျပာသည္။

ဆင္ခိုးဂိုဏ္းအဖြဲ႕မ်ား ျပန္ လည္ ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ ၂၀၁၇  ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ ဧရာဝတီတိုင္းအ တြင္း တိုင္းအစိုးရ၊ သစ္ေတာဦးစီး ဌာန၊ သစ္ေတာရဲႏွင့္ ကာကြယ္ ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္႐ံုးတို႔ ပူးေပါင္း၍ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းျဖင့္ ဆင္မုဆိုး မ်ားကို ပိုက္စိပ္တိုက္ဖမ္းဆီး ခဲ့သည္။

‘‘ဧရာဝတီမွာ စစ္ေၾကာင္းဝင္ လိုက္လို႔ အခုလက္ရွိေတာ္ေတာ္ ေလ်ာ့သြားေပမယ့္ ေစ်းကြက္ကရွိ ေနေတာ့ အျမစ္မျပတ္ေသးဘူး။ ရွိေနေသးတယ္’’ ဟု ဦးေအာင္ ေက်ာ္က ေျပာသည္။

တ႐ုတ္အစိုးရက မည္သို႔ပင္ ပိတ္ပင္တားျမစ္ေစကာမူ ေမွာင္ခို ေရာင္းဝယ္ေနသည့္ လက္နက္ ကိုင္ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္း အခ်ိဳ႕ႏွင့္ ေဆြးေႏြးႏိုင္မွသာ ထိ ေရာက္ႏိုင္မည္ဟု ျပည္တြင္း သ ဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး သမားမ်ားက သံုးသပ္ေျပာသည္။

၂၀၁၇ အတြင္း ဆင္စြယ္အ ျပင္ အျခားအစိတ္အပိုင္းမ်ား ေမွာင္ခိုေရာင္းဝယ္မႈ မ်ားလာႏိုင္ ေသာေၾကာင့္ ဥပေဒေၾကာင္း အရ အေရးယူရန္ ျပင္ဆင္မည္ဟု ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ သယံဇာတႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္း သိိမ္းေရးေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ျပည္ သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးစိုးသူရထြန္းက ၂၀၁၇ ႏွစ္ ဆန္းပိုင္းက ေျဖၾကားခဲ့သည္။

ေတာဆင္႐ိုင္းမ်ား သတ္ျဖတ္ ခံရမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ဌာနက အ ေရးယူမႈသည္ ၂၀၁၀ မွ ၂၀၁၇ အထိ ၅၅ မႈ ဖြင့္ခဲ့ၿပီး သတ္ျဖတ္ သည့္ ၁၁၄ ဦးကို တရားစြဲဆို အေရးယူခဲ့သည္။ ေတာ႐ိုင္းဆင္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားကို ဝန္ႀကီးဌာနက ပိုက္စိပ္တိုက္ ဖမ္းဆီးေသာ္လည္း ဆင္မ်ား သတ္ျဖတ္ခံရမႈ ေလ်ာ့က် ျခင္းမရွိေပ။

တ႐ုတ္၏ ဆင္စြယ္ဝယ္ယူမႈ တရားဝင္ပိတ္ပင္ျခင္းသည္ တရား ဥပေဒအရ အေရးယူရန္ တြန္း အားတစ္ခု ျဖစ္ေသာ္လည္း ဝယ္လိုအားကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ေမွာင္ခိုေစ်းကြက္ပါ တားဆီးႏိုင္ေရး အေျဖရွာရမည္ျဖစ္သည္။