ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္သံုးသူမ်ားကို တပ္လွန္႔လိုက္ေသာ ဆုိရွယ္မီဒီယာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသည့္ ကိုးႏွစ္အတြင္း ကြန္ပ်ဴတာေမာက္စ္ ကလစ္ကို ကိုေရႊထြန္းတစ္ေယာက္ လြယ္လြယ္ကူကူပင္ႏွိပ္ခဲ့သည္။ ၎က လူငယ္ပီပီ ဆုိရွယ္မီဒီယာ ကို ေပါ့ေပါ့ပါးပါး အသံုးျပဳေနခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

‘ဆုိရွယ္မီဒီယာေစာင့္ၾကည့္ ေရးအဖြဲ႕’ ဖြဲ႕စည္းထားေၾကာင္း ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးသန္႔စင္ေမာင္က မတ္လ ၁၉ ရက္တြင္ ေျပာဆုိၿပီးေနာက္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကို ယခင္အတိုင္း လြတ္ လပ္စြာ အသံုးျပဳရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ ေၾကာင္း ကိုေရႊထြန္း သေဘာ ေပါက္ခဲ့သည္။

‘‘ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လို႔ သိ လိုက္ရေတာ့ လြတ္လပ္မႈမရွိေတာ့ ဘူး’’ဟု ၎က ေျပာသည္။

ကိုေရႊထြန္းကဲ့သို႔ ျမန္မာ ႏုိင္ငံရွိ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူ ၁၆ သန္းလည္း ကိုယ္ပိုင္လြတ္ လပ္ခြင့္ ဆံုး႐ႈံးမည့္ အေျခအေန ျဖစ္လာသည္။

ႏုိင္ငံ့လူဦးေရ၏ ၃၀ ရာခိုင္ ႏႈန္းေက်ာ္ရွိသည့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အ သံုးျပဳသူမ်ားကုိ ေစာင့္ၾကည့္ရန္ အစိုးရက ေဆာ့ဖ္ဝဲႏွင့္ စက္ပစၥည္း မ်ား က်ပ္သန္း ၆,၄၀၀ ေက်ာ္ဖိုး ဝယ္ယူခဲ့သည္။ အဆုိပါ ေငြပမာ ဏကို ႏုိင္ငံ၏ အေရးေပၚရန္ပံုေငြ မွ ရယူသံုးစြဲခဲ့သည္။ (ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူ တစ္ဦးခ်င္းစီတုိင္းအ တြက္ အစိုးရက က်ပ္ ၄၀၀ သံုးစြဲ ျခင္းျဖစ္သည္။)

အစိုးရသစ္ လက္ထက္၌ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရန္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚယဥ္မင္းလိႈင္က လႊတ္ေတာ္ တြင္ အဆိုတင္ခဲ့သည္။

ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး ပဋိ ပကၡမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ လူမႈ ကြန္ရက္၌ အမုန္းစကားလႈံ႔ေဆာ္ မႈ မ်ားျပားလာသျဖင့္ အုိင္တီနည္း ပညာအသံုးျပဳမႈ လိုအပ္သလို ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဆိုကို ေဒၚယဥ္ မင္းလိႈင္က ၂၀၁၇ ေအာက္တိုဘာ ၌ တင္သြင္းခဲ့သည္။

၎၏ အဆိုကို အေကာင္အ ထည္ေဖာ္သည့္အေနျဖင့္ ‘ဆုိရွယ္ မီဒီယာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕’ ကို ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္ဟု ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီး ဦးသန္႔စင္ေမာင္က ေျပာ သည္။ အဆုိပါအဖြဲ႕သည္ ႏိုင္ငံ ေတာ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ထိခိုက္နစ္နာေအာင္ ျပဳလုပ္ေန သည္မ်ားကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ သည့္လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္မည္ဟု ၎က ေျပာသည္။

ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕ကို ၂၀၁၈ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၇ ရက္စြဲျဖင့္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ႐ံုးက ဖြဲ႕စည္း ေပးခဲ့ေသာ္လည္း ရက္ ၄၀ ၾကာမွ ျပည္သူလူထု သိခြင့္ရခဲ့သည္။

‘‘အဆင့္ျမင့္နည္းပညာေတြ အသံုးျပဳၿပီး စနစ္တက် ေစာင့္ ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေရး ေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္’’ဟု ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးသန္႔စင္ ေမာင္က ေျပာသည္။

အစိုးရသစ္သည္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ အသံုးျပဳသူမ်ားကို ယခုမွ ေစာင့္ ၾကည့္သည္မဟုတ္။ ၂၀၁၇ က တည္းက ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့သည္။

၂၀၁၇ ဩဂုတ္အတြင္း အာ ဆာအၾကမ္းဖက္သမားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေရးသားေဖာ္ျပမႈ မ်ားကို ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုမၸဏီႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ လူမႈကြန္ရက္ေပၚမွ ျဖဳတ္ခ်ခဲ့သည္။ သမၼတ႐ံုး၏ ေျပာ ေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးကိုယ္ တိုင္ အာဆာအၾကမ္းဖက္သမား မ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ေရးသား ေဖာ္ျပမႈမ်ား ေပးပို႔ပါက အစိုးရအ ေနျဖင့္ Report ျပဳလုပ္ေပးမည္ ဟု ေျပာဆုိခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္က ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕ကို တရားဝင္ဖြဲ႕စည္းထား ျခင္းမဟုတ္။ ယခုကဲ့သို႔ တရားဝင္ ဖြဲ႕စည္းသည့္အခါ ျပည္သူလူထု အေနျဖင့္ အစိုးရအေပၚ ေမးခြန္း မ်ားစြာ ရွိလာသည္။

‘‘ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိတဲ့အ ေပၚမွာ ေမးခြန္းထုတ္ခ်င္ပါတယ္’’ ဟု နည္းပညာဆုိင္ရာ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႕အစည္း MIDO မွ မရတနာ က ေျပာသည္။

အစိုးရအေနျဖင့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ အသံုးျပဳသူမ်ားအား ေစာင့္ၾကည့္ ေနျခင္းကို ျပည္သူမ်ား မသိရွိေၾကာင္း၊ ေငြေၾကးအသံုးျပဳမႈလည္း အဆမတန္ မ်ားျပားေနေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

အေရးေပၚရန္ပံုေငြဆုိသည္ မွာ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ားကဲ့ သို႔ အေျခအေနမ်ားတြင္ အသံုးျပဳ ရန္ ရည္ရြယ္ထားသည့္ ေငြေၾကး ျဖစ္ေသာ္လည္း အစိုးရအေနျဖင့္ လူမႈကြန္ရက္ေပၚရွိ အေျခအေနကို အေရးေပၚဟု ခံယူထားေၾကာင္း ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္း ဦးရဲ ထြဋ္က ေဝဖန္သည္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ လက္တြင္ သတင္းအမွားမ်ား၊ အ မုန္းစကားမ်ားကို ရင္ဆုိင္ရေသာ္လည္း ယခုကဲ့သို႔ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းမရွိေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူမ်ား ကို ေစာင့္ၾကည့္ေနျခင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရးကို အနည္းႏွင့္အမ်ား ထိခိုက္ေနသည္ဟု အမ်ိဳးသားလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ဝင္ ဦးယုလြင္ေအာင္က ေျပာသည္။

‘‘ေစာင့္ၾကည့္တယ္ဆုိတာ သိပ္မေကာင္းလွဘူး။ လူတစ္ဦး ခ်င္းစီရဲ႕ ပုဂၢိဳလ္ေရးေတြကို ေစာင့္ ၾကည့္မွာလား။ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္မွာ လူ တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ ကိုယ္ေရးအခ်က္အ လက္ေတြကို ေစာင့္ၾကည့္တယ္။ ေပါက္ၾကားတယ္။ ဒါက လူ႔အခြင့္ အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္တာေပါ့ေနာ္။ မိသားစုခ်င္းေျပာမယ္။ သူငယ္ ခ်င္းေတြနဲ႔ေျပာမယ္။ အလကား ေန အပုပ္ခ်တာေတြ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႈလုပ္တာေတြ အဲဒါဆုိရင္ ေတာ့ တစ္မ်ိဳးေပါ့’’ဟု ၎က ေျပာသည္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူမ်ား ကို ေစာင့္ၾကည့္ရန္ အသံုးျပဳသည့္ ေငြေၾကးပမာဏသည္ အလြန္မ်ား ျပားေနေၾကာင္း၊ ေစာင့္ၾကည့္မႈ ရလဒ္ကို အေျခခံ၍ အစိုးရအေန ျဖင့္ မည္သည့္ေဆာင္ရြက္ခ်က္ မ်ား လုပ္ေဆာင္မည္ကို စိတ္ဝင္ စားေၾကာင္း လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕ျဖစ္ေသာ အသံအဖြဲ႕မွ ကိုရဲေဝၿဖိဳး ေအာင္က ေျပာသည္။

‘‘ႏုိင္ငံေရးအရ ေဝဖန္တိုက္ ခိုက္ေနသူေတြ၊ ကိုယ္နဲ႔အျမင္မတူ သူေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေထာင္ခ်ဖို႔ အတြက္လားဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္ ခ်င္တယ္’’ဟု ၎က ေျပာသည္။

အဆုိပါအဖြဲ႕ကို ဖြဲ႕စည္းထား ေၾကာင္း အစိုးရက တရားဝင္ေၾကညာေသာ္လည္း ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ ေနာက္ပိုင္း ထူးထူးျခားျခား ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အေရးယူမႈမ်ား မရွိခဲ့ေပ။ ထို႔အျပင္ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္၍ ဆက္သြယ္ေရး ဥပေဒပုဒ္မ ၆၆ (ဃ) ျဖင့္ အေရးယူမႈ လည္းမရွိခဲ့ေပ။

သို႔ေသာ္ မတ္လ ၈ ရက္အ ထိ အသံအဖြဲ႕က စုစည္းခဲသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ၆၆ (ဃ) ျဖင့္ အေရးယူမႈသည္ ယခင္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ၁၁ မႈရွိခဲ့ၿပီး လက္ရွိ အစိုးရလက္ထက္၌ ၁၀၇ မႈ အထိရွိခဲ့သည္။

‘‘အေတာ္ေလး ထိန္းထိန္း သိမ္းသိိမ္းလုပ္ရေတာ့မယ္။ ႏုိင္ငံ ေရးပို႔စ္တစ္ခုကို မွ်ေဝလိုက္တာ မ်ိဳးေတြ၊ ေထာက္ခံတဲ့ မွတ္ခ်က္ ေပးလိုက္တာမ်ိဳးေတြကို က်ပ္ သန္းေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္နဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ေနသူေတြျမင္သြားရင္ အ ေရးယူတဲ့အထဲ ပါသြားႏိုင္တယ္’’ ဟု ကိုေရႊထြန္းက ေျပာသည္။

ဆိုက္ဘာေပၚရွိ ပဋိပကၡမ်ား၊ အမုန္းစကားမ်ား၊ ရာဇဝတ္မႈမ်ား ကို ဥပေဒျဖင့္ စနစ္တက် ထိန္း ေက်ာင္းႏိုင္ျခင္းမရွိခ်ိန္ အေကာင္းဆံုး ေျဖရွင္းသင့္ေသာ နည္းလမ္းသည္ အသိပညာျဖန္႔ေဝျခင္းျဖစ္ သည္ဟု ဆုိရွယ္မီဒီယာေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္သူမ်ားက အႀကံျပဳ သည္။

အမုန္းစကား ျဖန္႔ေဝမႈမ်ား ပေပ်ာက္ရန္ လူထုအသိပညာ ေပးလုပ္ငန္းမ်ား အဓိကထား ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း၊ ေစာင့္ၾကည့္မႈတြင္ စနစ္တက်ျပဳလုပ္ႏိုင္ ျခင္းမရွိပါက ကုန္က်မည့္ေငြေၾကး ပမာဏ ႏွေျမာဖြယ္ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္ အသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးမင္းဦး က ေျပာသည္။

၂၀၁၅ က စတင္ေရးဆြဲသည့္ ဆုိက္ဘာဥပေဒသည္လည္း ယေန႔အထိ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၌ အတည္ျပဳႏုိင္ျခင္းမရွိဘဲ မူၾကမ္း အဆင့္သာ ရွိေနသည္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကို ေစာင့္ၾကည့္ မႈသည္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုမၸဏီ၏ တာဝန္သာျဖစ္ၿပီး ေဆာ့ဖ္ဝဲနည္း ပညာ အသံုးျပဳ၍ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ေပၚ ေရးသားခ်က္မ်ားကို ေစာင့္ ၾကည့္ျခင္းသည္ အသံုးျပဳသူမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးကို ထိခုိက္သည္ဟု မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ကြန္ပ်ဴ တာလုပ္ငန္းရွင္အသင္း နာယက ဦးရဲျမတ္သူက ေျပာသည္။

‘ဆုိရွယ္မီဒီယာေစာင့္ၾကည့္ ေရးအဖြဲ႕’ ဖြဲ႕စည္းျခင္းႏွင့္ပတ္ သက္၍ ေငြေၾကးသံုးစြဲမႈမ်ား၊ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည့္အေျခအေန မ်ားကို သက္ဆုိင္ရာဝန္ႀကီးဌာန သို႔ 7Day News ဂ်ာနယ္က ဆက္ သြယ္ေမးျမန္းေသာ္လည္း လက္ခံ ေျဖၾကားမည့္သူမရွိခဲ့ေပ။

သတင္းအမွားမ်ား၊ အမုန္း စကားမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနျခင္းကုိ တား ဆီးႏုိင္ေရး အိုင္တီနည္းပညာအ လြဲသံုးမႈ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္း ရန္ အစိုးရအား ေဒၚယဥ္မင္းလိႈင္ တိုက္တြန္းစဥ္က ပုဂၢလိကအခြင့္ အေရး ကာကြယ္သည့္ဥပေဒကို မထိခိုက္ေစဘဲ အေျခခံဥပေဒပါ အတိုင္း ေဆာင္ရြက္ထားေၾကာင္း ဦးသန္႔စင္ေမာင္က ျပည္သူ႔လႊတ္ ေတာ္တြင္ ေျပာဆုိခဲ့သည္။

အိုင္တီနည္းပညာအလြဲသံုး မႈကို ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္းရာ တြင္ ျပည္သူမ်ားအား ေနာက္ ေယာင္ခံလိုက္ျခင္း၊ ဖုန္းေျပာဆိုမႈ ကို ၾကားျဖတ္နားေထာင္ျခင္း၊ စာ အိတ္ ေဖာက္ဖတ္ျခင္းတုိ႔ကဲ့သို႔ လုပ္ရပ္မ်ား မလုပ္သင့္ေၾကာင္းႏွင့္ လုပ္ေဆာင္ပါက ဒီမိုကေရစီ စံခ်ိန္စံၫႊန္းႏွင့္ ေဝးကြာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုုယ္စားလွယ္ ဦးမ်ိဳးေဇာ္ေအာင္က ေဒၚယဥ္မင္းလိႈင္အဆုိတင္သြင္းစဥ္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳမႈကို ေစာင့္ၾကည့္သင့္၊ မၾကည့္သင့္ကိစၥ သည္ ေျပာဆုိရန္ခက္ခဲေၾကာင္း၊ တစ္ဖက္တြင္ လူပုဂၢိဳလ္ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိၿပီး တစ္ဖက္တြင္ အမုန္းစကားႏွင့္ ဆူပူလႈံ႔ေဆာ္မႈမ်ားရွိေၾကာင္း လူငယ္နည္းပညာရွင္ ဦးေဇာ္သူ ရိန္ထြန္းက ေျပာသည္။

‘‘ဒီေလာက္ေငြေတြ အမ်ား ႀကီးကို လႊတ္ေတာ္ကေန ခြင့္ျပဳမွ သံုးရတဲ့ ဌာနရဲ႕ အသံုးစရိတ္ထဲက ေန မသံုးဘဲ လႊတ္ေတာ္ခြင့္ျပဳခ်က္ မလိုတဲ့ သမၼတရန္ပံုေငြထဲကေန သံုးတဲ့ကိစၥက လႊတ္ေတာ္ကို နား ရြက္တံေတြးဆြတ္လိုက္တာပါ။ ဒီ ေငြေတြနဲ႔ ဘယ္လုိပစၥည္းေတြ ဝယ္ယူတပ္ဆင္ခဲ့လဲ။ ဘယ္လိုနည္း ပညာေတြ ဝယ္ယူခဲ့လဲ။ တင္ဒါ ေအာင္တဲ့ကုမၸဏီက ဘယ္ကုမၸဏီလဲ စတဲ့ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ တစ္ခု မွ မေတြ႕ရဘူး’’ဟု ၎က ေျပာ သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံကဲ့သို႔ မိုဘုိင္းဖုန္း ႏွင့္ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈ လ်င္ျမန္ စြာ တိုးတက္လာသည့္ႏုိင္ငံတြင္ လူမႈကြန္ရက္သည္ အေရးပါေသာ အသံုးအေဆာင္တစ္ခုျဖစ္လာ သည္။

ကြန္ပ်ဴတာေမာက္စ္ကလစ္ ကို လြတ္လပ္စြာ ဖိႏွိပ္ရန္ ဝန္ေလး ေနသည့္ ကိုေရႊထြန္းက ‘‘ေစာင့္ ၾကည့္ခံၿပီး သံုးေနရမယ့္အစား တ႐ုတ္လို ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ပိတ္လိုက္ ရင္လည္း ၿပီးတာပဲ’’ဟု မွတ္ခ်က္ ျပဳခဲ့သည္။