ပညာေရးက႑ နိမ့္ျမင့္တက္က်မ်ား

၂၀၁၇ ဒီဇင္ဘာက ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ပညာေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲတြင္ ေတြ႕ရသည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေက်ာင္းသားအခ်ိဳ႕ (ဓာတ္ပံု − ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံး)

ဒီခ်ဳပ္အစိုးရသက္တမ္း ၂ႏွစ္ အတြင္း ပညာေရးက႑ အလႊာ တိုင္းတြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း မွန္း ခ်က္ႏွင့္ႏွမ္းထြက္ မကိုက္သည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ကမၻာ့အဆင့္မီ ျမန္မာ့ပညာေရးသည္ အလွမ္းေဝးဆဲျဖစ္သည္ဟု ပညာေရးကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

အေျခခံက်က် ေျပာင္းလဲမႈ ႀကီးႏွစ္ရပ္ျဖစ္သည့္ သင္ၾကား နည္းစနစ္ႏွင့္ စာေမးပြဲစစ္ေဆး သည့္စနစ္ကိုပင္ မေျပာင္းလဲႏိုင္ ေသးေၾကာင္း ပညာေရးအသိုင္း အဝိုင္းမွ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားက ဆိုသည္။

‘‘အားမရဘူး။ အစိုးရသစ္ တက္လာရင္ အမ်ားႀကီးျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေပးမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာ။ ဒါေပမဲ့ အခု ၂ ႏွစ္အတြင္းမွာ လုပ္ေနတာေတြ က အရင္အစိုးရလက္ထက္က စခဲ့ တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ဆက္လုပ္ေနတာကလြဲလို႔ သိသိ သာသာ ေျပာင္းလဲလာတာက ေမွ်ာ္လင့္ထားသေလာက္ ျဖစ္ မလာေသးဘူး’’ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံလံုး ဆိုင္ရာ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္ အတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာ ေဇာ္မ်ဳိးလိႈင္က ဆိုသည္။

အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္၏ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾက ညာစာတမ္းတြင္ ပညာေရးက႑ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ ေဆာင္ရြက္ မည့္အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ သိသာ ထင္ရွားသည့္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ေတြ႕ျမင္ရမည္ဟု ျပည္သူမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ ထားၾကေသာ္လည္း လက္ေတြ႕တြင္ မေျပာင္းလဲေသး သည့္ အေျခအေနျဖင့္သာ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။

‘‘ေရြးေကာက္ပြဲေၾကညာစာ တမ္းမွာ ေျပာခဲ့တာေတြရွိေပမယ့္ ျပည္သူက ဒါေတြ မခံစားရေသး ဘူး’’ဟု ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးမွ ကိုယ္ပိုင္ေက်ာင္းဆရာတစ္ဦးက ဆိုသည္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ က ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ဘက္စံု လႊမ္းၿခံဳႏိုင္ေသာ ပညာေရးက႑ ေလ့လာသံုးသပ္ေရး (CESR) အစီရင္ခံစာမ်ား၊ ပညာေရးဆိုင္ ရာ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕မ်ား၏ အစီရင္ ခံစာမ်ား၊ ပညာေရးဆိုင္ရာ လုပ္ ငန္းအဖြဲ႕မ်ား၏ အစီရင္ခံစာမ်ား၊ အမ်ဳိးသားပညာေရး ဥပေဒႏွင့္ ယင္းဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒ၊ က႑အလိုက္ လုပ္ငန္း စီမံကိန္းကိုးေစာင္ႏွင့္ အစိုးရ၏ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ဦး စားေပးလုပ္ငန္းမ်ားအေပၚ အေျခ ခံ၍ အမ်ဳိးသားပညာေရး မဟာ ဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း (၅ႏွစ္စီမံကိန္း)ကို ဒီခ်ဳပ္အစိုးရသက္တမ္း ပထမ ႏွစ္အတြင္း ေရးဆဲြခ်ျပခဲ့သည္။

အမ်ဳိးသားပညာေရး မဟာ ဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းသည္ အမ်ဳိးသား ပညာေရးစနစ္တစ္ခုကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေပးမည့္ အစီအစဥ္ျဖစ္ ၿပီး ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ပညာသင္ယူ ရာဌာနမ်ား၏ သင္ၾကားသင္ယူမႈ မ်ားကို တိုးတက္ျမင့္မားေစရန္ အေထာက္အကူျပဳမည့္ စီမံကိန္း ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ကလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ အဆိုပါစီမံကိန္း စာအုပ္ကို မဖတ္ဖူးသည့္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားရွိေနၿပီး အစိုးရအေန ျဖင့္ ေအာက္ေျခမွ အသံမ်ားကို နားေထာင္ေပးရန္ လိုသည္ဟု ေဒါက္တာ ေဇာ္မ်ဳိးလိႈင္ကေထာက္ ျပသည္။ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရလက္ထက္ တြင္ ျမင္သာသည့္ ေျပာင္းလဲမႈ တစ္ခုသည္ ပညာေရးအသံုးစရိတ္ တိုးျမႇင့္လာျခင္းျဖစ္သည္။

 ဒီခ်ဳပ္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ပညာ ေရးအသံုးစရိတ္အျဖစ္ က်ပ္ ၁,၇၂၆ ဘီလီယံခ်ထားေပးခဲ့ၿပီး ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္ ၂၀၁၅-၁၆ ဘ႑ာႏွစ္ကထက္ က်ပ္ဘီလီယံ ၃၀၀ ေက်ာ္ တိုးျမႇင့္ သံုးစြဲခဲ့သည္။ ၂၀၁၇-၁၈ ဘ႑ာ ႏွစ္တြင္လည္း ပညာေရးအသံုး စရိတ္ကို ထပ္မံတုိးျမႇင့္ခဲ့ၿပီး က်ပ္ ၁,၇၅၆ ဘီလီယံ ခြဲေဝေပးခဲ့ကာ ပညာေရးတြင္ အသံုးစရိတ္ တိုး ျမႇင့္မႈကို သိသိသာသာ ေဆာင္ ရြက္ခဲ့သည္။

၂၀၁၇-၁၈ ပညာသင္ႏွစ္ တြင္ အေျခခံပညာေက်ာင္း ၅,၀၀၀ ေက်ာ္ကို အဆင့္တိုးျမႇင့္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။

ထို႔အျပင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္အၾကာ စစ္အစိုးရလက္ ထက္ကတည္းက ပိတ္ထားေသာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္(လႈိင္နယ္ေျမ) ႏွင့္ အင္းစိန္ဂ်ီတီအိုင္တို႔ ျပန္လည္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ျခင္းက ဒီခ်ဳပ္အစိုးရ၏ ပံုရိပ္ကို ျမင့္တက္ေစသည့္ ေဆာင္ရြက္မႈတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။

ထပ္မံေျပာင္းလဲမႈမ်ားအျဖစ္ အစိုးရဌာန သီးသန္႔ရပ္တည္ခဲ့ ေသာ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနသည္ ၂၀၁၇ အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံလံုး ဆိုင္ရာ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားအဖြဲ႕ ခ်ဳပ္အပါအဝင္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလာျခင္း၊ ပညာေရးတကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္ ဝင္ခြင့္မ်ား ေခၚယူသည့္ သတ္မွတ္ ခ်က္တြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားကို ခြဲျခားရာေရာက္သည့္ အခ်က္မ်ား ကို ပယ္ဖ်က္ျခင္း၊ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္ ေက်ာင္းစည္းကမ္းမ်ား တြင္ ႏိုင္ငံေရးဆူပူမႈဆိုင္ရာ ျပစ္မႈ၊ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ပယ္ဖ်က္ခဲ့ျခင္းက အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း၊ ေက်ာင္း သားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ အခန္း က႑ကို အစိုးရက အေလးေပး လာသည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရသက္ တမ္း ဒုတိယႏွစ္တြင္ ဆရာ၊ ေက်ာင္းသားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ဆႏၵျပမႈျဖစ္စဥ္မ်ားကို ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္ကထက္ ႀကံဳ ေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ပညာေရးေကာ လိပ္ဆင္း ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားကို အခ်ိန္မီ အလုပ္ခန္႔အပ္ေပးျခင္း မရွိသျဖင့္ ဖဲႀကိဳးစိမ္းလႈပ္ရွားမႈ အေနျဖင့္ ဇြန္လအတြင္း ပညာေရး ေကာလိပ္ဆင္း ဆရာ၊ ဆရာမ မ်ားက ရန္ကုန္ႏွင့္ မႏၲေလးတြင္ လမ္းေလွ်ာက္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့ သည္။ နည္းပညာႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာ တကၠသိုလ္မ်ားမွ ဆရာ၊ ဆရာမ မ်ားကို ရာထူးတိုး မေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းေၾကာင့္ ဖဲႀကိဳးျပာ ကမ္ ပိန္းျဖင့္ ေတာင္းဆို အေရးဆုိမႈမ်ား ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။

 ဒီခ်ဳပ္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၇ တကၠသိုလ္ဝင္စာေမးပြဲ တြင္ သခၤ်ာေမးခြန္းမွားယြင္းမႈ၊ ၂၀၁၈ တကၠသိုလ္ဝင္စာေမးပြဲ တြင္ ဓာတုေဗဒေမးခြန္း၌ သင္႐ိုးမွ ပယ္ထားၿပီးသား ေမးခြန္းမ်ား ေမး ျမန္းခဲ့ျခင္းတို႔က ပညာေရးဝန္ႀကီး ဌာန၏ လုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္ခ်က္ မ်ားအေပၚ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္ခဲ့သည္။ လက္ရွိ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရသက္ တမ္း ၂ႏွစ္အတြင္း ပညာေရးက႑ ျပဳျပင္မႈမ်ား၌ ပညာေရးစနစ္ အတြက္ အဓိကက်သည့္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား မလုပ္ႏိုင္ေသး ေၾကာင္း ပညာေရးအသိုင္းအဝိုင္း က ဆိုသည္။

‘‘တကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္စနစ္ေတြ ျပဳျပင္ေစခ်င္တယ္။ အေျခခံပညာ မွာေရာ၊ အဆင့္ျမင့္ပညာမွာေရာ သင္ၾကားမႈပံုစံေတြ၊ စစ္ေဆးမႈပံုစံ ေတြ ေျပာင္းေပးေစခ်င္တယ္။ သင္ေထာက္ကူပစၥည္းေတြ တိုး ေပးေစခ်င္တယ္။ ေက်ာင္းသားနဲ႔ ဆရာအခ်ဳိး မမွ်တာေတြ လုပ္ေပး ေစခ်င္တယ္။ အဲဒါေတြက ထိ ေရာက္စြာလုပ္ဖို႔ လုိေနတာ’’ဟု ေဒါက္တာေဇာ္မ်ဳိးလိႈင္က အႀကံ ျပဳသည္။

အျမစ္တြယ္ေနသည့္ အ လြတ္က်က္မွတ္ရေသာ ပညာေရး စနစ္မွ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈကို အေျခခံေသာ ပညာေရးစနစ္ဆီသို႔ ေျပာင္းလဲရာတြင္ ဆရာႏွင့္ ေက်ာင္းသားအမ်ားစု အ႐ိုးစြဲေန ေသာ ျပ႒ာန္းစာအုပ္မ်ားကိုသာ သင္ၾကားေပးျခင္း၊ သင္႐ိုးမာတိ ကာအတုိင္း အျမန္ကုန္ရန္ သင္ ၾကားေပးျခင္း၊ အတန္းေအာင္ ခ်က္ျမင့္မားျခင္းကိုသာ အာ႐ံုစူး စိုက္ျခင္း၊ စာေမးပြဲေအာင္ရန္ အတြက္သာ သင္ၾကားေပးျခင္း မ်ား မျဖစ္မေန ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ရမည္ဟု ၂၀၁၇ ဒီဇင္ဘာ ၈ ရက္ က ေနျပည္ေတာ္ရွိ MICC II တြင္ က်င္းပေသာ ပညာေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္မႈ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ (အေျခခံပညာ က႑)၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပညာေရး စနစ္ ေျပာင္းလဲရာတြင္ အဓိကက် က် ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမည့္ အခ်က္ မ်ားကိုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္က အဆိုပါေဆြးေႏြးပြဲတြင္ လမ္းၫႊန္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

၁။ KG+12 ပညာေရးစနစ္ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲရန္။

၂။ ေက်ာင္းထြက္ႏႈန္းျမင့္မား ေနရသည့္ အေျခခံအေၾကာင္းရင္း မ်ားကို ေျဖရွင္းႏိုင္ေအာင္ ပံ့ပိုးေပး ႏိုင္ရန္။

(၃)။ အလြတ္က်က္မွတ္ရ သည့္ စနစ္မွ စဥ္းစားေတြးေခၚမႈကို အေျခခံသည့္ ပညာေရးစနစ္ဆီသို႔ ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား၏ အရည္အေသြး ျပည့္ဝလာေစရန္။

၄။ သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္းႏွင့္ ေက်ာင္းသံုးဖတ္စာအုပ္မ်ား အရည္အေသြးျမႇင့္တင္ရန္။

၅။ ပညာေရးဆုိင္ရာ အုပ္ ခ်ဳပ္မႈစြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား တိုး တက္ေစရန္တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရ မည္ဟုဆိုသည္။

ထိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကို ဒီခ်ဳပ္အစိုးရ သက္တမ္းအတြင္း ျပည္သူမ်ား ျမင္ေတြ႕ရမည္လားဆို သည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ သည္။