မူပိုင္ခြင့္ဥပေဒ ထြက္ရွိလာပါက စိန္တလံုးသရက္ကို ျမန္မာ့မ်ဳိးရင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္မည္

ေရာင္းခ်ရန္ခင္းက်င္းေနေသာ စိန္တလုံး သရက္သီးမ်ား (ဓာတ္ပံု − ေဂ်ေမာင္ေမာင္(အမရပူရ))

 စိန္တလံုးသရက္ကို ျမန္မာ့မ်ဳိးရင္း (Geographical Indications (GI) - ပထ၀ီေဒသ ဆိုင္ရာၫြန္းကိန္း)အျဖစ္ သတ္ မွတ္ႏိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး လက္ရွိတြင္ မူပိုင္ခြင့္ဥပေဒထြက္ ရွိရန္ ေစာင့္ဆိုင္းေနသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ သစ္သီး၀လံပန္းမန္ႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ စိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်သူမ်ားအသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးေက်ာ္သူက ေျပာသည္။

 စိန္တလံုး သရက္သီးကို ျမန္မာ့မ်ဳိးရင္းအျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္ ရန္ ၂၀၁၃ ကစတင္၍ လိုအပ္သည့္ အခ်က္အလက္စုေဆာင္းမႈမ်ားကို စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိတြင္ လိုအပ္သည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားစံုလင္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

‘‘အဆင့္အေတာ္မ်ားမ်ားၿပီး ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ မူပိုင္ခြင့္ဥပေဒ (IP Law) ထြက္မွ ဆက္လုပ္လို႔ရမွာ ပါ။ အခု IP Law က လႊတ္ေတာ္ ထဲပဲရွိေသးတယ္။ အဲဒါထြက္လာ မွ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္လို႔ရမွာ ပါ။ အတည္ျပဳၿပီးသြားရင္ စိန္တလံုးကို သူမ်ားႏိုင္ငံေတြက သူတို႔ ဟာပါလို႔ ေျပာလို႔မရဘူးေပါ့’’ဟု ဦးေက်ာ္သူက ေျပာသည္။

GI တင္ရာတြင္ စိန္တလံုး သရက္သီး ထြက္ရွိသည့္ အရပ္ ေဒသ၊ သြင္ျပင္လကၡဏာ၊ ပံုစံ၊ အတြင္း၊ အျပင္၊ အေရာင္စသည့္ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ား ကို ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနသို႔ တင္ ျပရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ေျပာ သည္။

‘‘GI တင္ထားတာေတာ့ၾကာ ပါၿပီ။ GI တင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္ တာေတြကို ျပည္ပကေန ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးတာလည္း ရွိပါ တယ္’’ဟု သရက္အစုအဖြဲ႕ဥကၠ႒ ေဒၚသန္းသန္းေဆြက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သရက္မ်ဳိး ေပါင္း ၂၀၀ ခန္႔ရွိၿပီး စိန္တလံုး၊ မခ်စ္စု၊ ေရႊဟသၤာ၊ ရင္ခြဲ၊ ပတၱ ျမားငေမာက္စသည္တို႔သည္ လူ ႀကိဳက္မ်ား ေရာင္းအားေကာင္း ေသာ သရက္သီးအမ်ဳိးအစားမ်ား ျဖစ္သည္။

၂၀၁၇ က သရက္သီးအမ်ဳိးအစားႏွင့္ အရည္အေသြးေပၚမူတည္၍ တစ္တန္လွ်င္ ကန္ေဒၚလာ ၆၀၀ မွ ၁,၂၀၀ အထိ ေပါက္ေစ်းရွိခဲ့သည္။