ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားရွိေနဆဲဟု အေမရိကန္အစီရင္ခံစာေဖာ္ျပ

 ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားအပါအဝင္ လူ႔ အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈအမ်ား အျပားျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း အေမ ရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက ထုတ္ ျပန္သည့္ ၂၀၁၇ ႏုိင္ငံတကာလူ႔ အခြင့္အေရး အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။


တရားစီရင္ေရးက႑အ တြင္း အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ား၊ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာ ေဒသတြင္းရွိ အရပ္သားမ်ားအေပၚ ဥပေဒမဲ့ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား၊ လြတ္လပ္စြာ သေဘာထားထုတ္ေဖာ္ခြင့္ႏွင့္ စုေဝးခြင့္မ်ားအေပၚ ကန္႔သတ္ တားျမစ္မႈမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေပၚ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိပါးေစာ္ကားျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းအၾကမ္း ဖက္မႈမ်ားကို တရားဥပေဒအရ အကာအကြယ္ မေပးႏိုင္ေသး ေၾကာင္း စသည္တို႔ကို ေဖာ္ျပထား သည္။

လူ႔အခြင့္အေရးအစီရင္ခံစာ ၌ တရားေရးက႑တြင္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ က ဖမ္းဆီးထားေသာ သူကို ေတြ႕ ဆံုခြင့္ရေရးမွ စ၍ အမႈဆံုးျဖတ္ ခ်က္ကို ေျပာင္းလဲေစႏုိင္သည္အ ထိ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈမ်ားရွိ ေနေၾကာင္း၊ ရွာေဖြဖမ္းဆီးမႈမ်ား အတြက္ ဖမ္းဝရမ္းလိုအပ္ေသာ္ လည္း ဆႏၵရွိသလို ဖမ္းဆီး ေၾကာင္း၊ တရားသူႀကီးမ်ား အ က်င့္ပ်က္ျခစားေသာ္လည္း အ ေရးမယူဘဲ သတိေပးမႈသာရွိ ေၾကာင္း၊ ၿမိဳ႕နယ္တရားသူႀကီး ၂၅ ဦးႏွင့္ ခ႐ိုင္တရားသူႀကီး ၂၃ ဦးကို သတိေပးခဲ့ျခင္းသာရွိေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထား သည္။

ထုိ႔အျပင္ အက်ဥ္းေထာင္ႏွင့္ ထိန္းသိမ္းေရးစင္တာမ်ားတြင္ ေနရာႏွင့္ အက်ဥ္းသားဦးေရမမွ် တသည့္ အေျခအေနမ်ား၊ အက်ဥ္းသားမ်ားအေပၚ ႏွိမ့္ခ်ဆက္ဆံျခင္း အျပင္ ေဆးဝါး၊ အမိုးအကာႏွင့္ အစားအေသာက္မ်ား မသန္႔ရွင္း ျခင္း စသည့္အေၾကာင္းလည္း ပါ ဝင္သည္။

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ား ျဖစ္သည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊  ရွမ္း ျပည္နယ္ရွိ အရပ္သားမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဘဂၤါလီမ်ား (မူရင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု သံုးႏႈန္း)အေပၚ လံုၿခံဳေရးရဲတပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္သည့္ အုပ္စုမ်ားက ဥပေဒမဲ့ သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ အဓမၼက်င့္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး အရပ္သားမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးရန္ ပ်က္ကြက္ ေနေၾကာင္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

အဆိုပါ အစီရင္ခံစာႏွင့္ပတ္သက္၍သမၼတ႐ံုး ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူကို ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းရာတြင္ ယင္းအစီရင္ခံစာကို မဖတ္ရေသးေၾကာင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနကိုသာ ေမးျမန္းရန္ ေျဖၾကားသည္။ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရိွသူမ်ားထံဆက္သြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း အဆက္အသြယ္မရရွိခဲ့ေပ။

ထို႔အျပင္ လိင္တူဆက္ဆံမႈ ကို ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ တားျမစ္ျခင္းမ်ား ရွိေနေၾကာင္း ေရးသားထား သည္။

ယင္းအစီရင္ခံစာသည္ ႏုိင္ငံ ၂၀၀ ခန္႔၏ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခ အေနကို ထုတ္ျပန္ျခင္းျဖစ္ၿပီး တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ အီရန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏုိင္ငံမ်ားသည္  စိုးရိမ္ရသည့္ ခ်ိဳးေဖာက္မႈ အေျခအေနတြင္ ရွိေနေၾကာင္း ယာယီႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဂၽြန္ဆူလီဗန္က မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

မၾကာမီက ေရြးခ်ယ္ခံရ သည့္ သမၼတဦးဝင္းျမင့္က အစိုးရ အေနျဖင့္ ႏုိင္ငံသားမ်ား၏မူလ အခြင့္အေရးမ်ား၊ အေျခခံရပိုင္ ခြင့္မ်ားကို လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္ မရွင္အေနျဖင့္ ေနရာေဒသမေရြး ကာကြယ္ေပးႏုိင္ေရးေဆာင္ရြက္ မည္ဟု ၎၏ႏွစ္သစ္ကူးမိန္႔ခြန္း တြင္ ကတိျပဳေျပာဆိုထားသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသားလူ႔အ ခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ကလည္း သမၼတ၏လမ္းၫႊန္ခ်က္ႏွင့္အညီ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရျခင္း မ်ားကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ရန္ ပိုမိုအရွိန္တင္ေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဧၿပီ ၁၉ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။