ဆက္လက္ရွင္သန္ရန္ ႐ုန္းကန္ေနရေသာ ဂ်ပန္ဘဏ္မ်ား

‘‘ကြၽန္မတုိ႔ဘက္က ႀကိဳဆိုပါ တယ္’’
Sumitomo Mitsui Banking's Tokyo ႐ံုခ်ဳပ္တြင္ ဝန္ထမ္းသစ္မ်ားအား တစုတစည္းတည္း ေတြ႕ရစဥ္ Yuichiro Takagi

တိုက်ိဳၿမိဳ႕ တာနာရွိရပ္ကြက္ ရွိ မီဇူဟိုဘဏ္ခြဲသို႔ ေဖာက္သည္ မ်ား ေရာက္ရွိလာခ်ိန္တြင္ ယူနီ ေဖာင္းဆင္တူဝတ္ဆင္ထားေသာ စာေရးမေလးသံုးဦးက သံၿပိဳင္ႀကိဳ ဆိုခဲ့သည္။ ေဖာ္ေရြၿပီး အေတြ႕အႀကံဳရင့္က်က္ေသာ စာေရးမေလး မ်ားသည္ ဘဏ္စာရင္းဖြင့္ရန္ လိုအပ္ေသာေဖာင္မ်ားျဖည့္ေရး၊ ေငြေၾကးအေျမာက္အျမား ထုတ္ယူမည့္သူမ်ား၊ ဘဏ္မွ ေခ်းေငြရယူလိုသူမ်ား၊ ေငြလႊဲေျပာင္းေပးပို႔ လိုသူမ်ားအား ကူညီရန္ အသင့္ ရွိေနသည္။ ယခုကဲ့သို႔ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္မွာပင္ ထိုကဲ့သို႔ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအတြက္ အခ်ိန္ယူေသာ စာရြက္စာတမ္း ကိစၥအမ်ားအျပား လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္သည္။ ထို႔အျပင္ ဘဏ္ေဖာက္သည္မ်ား အေနျဖင့္ မွတ္ပံုတင္ကဲ့သို႔ စာရြက္ စာတမ္းကိုလည္း ျပသရန္ လိုအပ္သည္။ လုိအပ္ေသာ ေဖာင္မ်ား ျဖည့္ၿပီးခ်ိန္တြင္ ေဖာက္သည္မ်ားအေနျဖင့္ တိုကင္နံပါတ္ျပား ေလးတစ္ခုကိုကိုင္ကာ ေကာင္တာတစ္ခုမွ ေခၚယူသည္အထိ ေစာင့္ဆုိင္းရသည္။ ေကာင္တာမွ ကြၽမ္းက်င္ဝန္ထမ္းက ႐ိုးရွင္းေသာကိစၥ မ်ားကို ၎ကိုယ္တိုင္ ေဆာင္ရြက္ေပးတတ္ၿပီး ပိုမို႐ႈပ္ထြးေသာ ကိစၥမ်ားအတြက္ ၎တို႔၏ေနာက္တြင္ ထိုင္ေနေသာ စာေရးမေလးမ်ားမွ တစ္ဆင့္ အရာရွိမ်ား ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ တင္ျပသည္။


ယေန႔ခ်ိန္ခါတြင္ ဘဏ္ ေဖာက္သည္အမ်ားစုသည္ အ ေပါက္ဝမွ စာေရးမေလးသံုးဦးကို ျဖတ္သန္းသြားကာ ဘဏ္၏ ေငြ ထုတ္စက္ (ATM) မ်ားရွိရာသို႔ သြားၾကသလို ဘဏ္စာအုပ္၏ ေနာက္ဆံုးစာရင္းစစ္ေဆးရန္ ထားရွိေသာ စက္မ်ားရွိရာသို႔ တန္းသြား ၾကသည္။ ေဖာက္သည္အမ်ားစု ဆိုလွ်င္ ဘဏ္သို႔ပင္ မလာေတာ့ ဘဲ အြန္လိုင္းမွေန၍ ဘဏ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အလုပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ၾကသည္။

အင္တာနက္မွတစ္ဆင့္ ေငြ သြင္းေငြထုတ္ ဘဏ္လုပ္ငန္းလုပ္ ျခင္းမ်ားကို လူႀကိဳက္မ်ားလာခဲ့ ေသာ္လည္း ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ လက္ လီဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ားသည္ လြန္ခဲ့ ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ က အေျခအ ေနႏွင့္ မကြာျခားသေလာက္ပင္ ျဖစ္သည္။ ေဖာက္သည္တစ္ဦး ခ်င္းကို ဂ႐ုစိုက္ျခင္းႏွင့္ ထူထဲခုိင္ ခံ့ေသာ ဘဏ္စာအုပ္မ်ားသည္ ဂ်ပန္ဘဏ္မ်ား၏ အရည္အေသြး အမွတ္လကၡဏာမ်ားျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ယခုအခါ ထိုအရာ မ်ား စတင္ေျပာင္းလဲလာၿပီဆုိ ေသာ လကၡဏာမ်ား ေပၚထြက္ လာသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ အႀကီး ဆံုးဘဏ္ႀကီးသံုးခုက ဘဏ္ခြဲမ်ား ပိတ္မည့္ အစီအစဥ္ႏွင့္ အလုပ္ေန ရာေပါင္း အမ်ားအျပားဖယ္ရွား မည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ေၾကညာခဲ့ သည္။ အလိုအေလ်ာက္စက္စနစ္ မ်ား ပိုမိုတပ္ဆင္မည္ျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ တစ္သက္လံုး အလုပ္ခန္႔ ထားရန္ အလုပ္သမားမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ထားေသာ လုပ္ငန္း၌ ႀကီး မားေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ားျဖစ္ လာသည္။

သို႔ေသာ္ ဘဏ္မ်ားသည္ ၎တို႔လမ္းေၾကာင္းဆီ ဦးတည္လာ ေနေသာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေႏွာင့္ယွက္မႈ လိႈင္းလံုးအတြက္ ျပင္ဆင္ရန္ အ လ်င္ျမန္ဆံုး လုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိ ဟု ေဝဖန္ေရးသမားမ်ားက သတိ ေပးသည္။ အမႈေဆာင္အရာရွိႀကီး တစ္ဦးက ဂ်ပန္ဘဏ္မ်ားသည္ အသံတိတ္အက်ပ္အတည္းတစ္ခု ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည္ဟု ေျပာ ၾကားသည္။

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွ Moody’s Investor’s Service ကုမၸဏီ ဒုတိယဥကၠ႒ ေရမြန္စပင္ဆာက လက္လီ ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ားကို ႐ိုးရွင္းေသာ စတိုးဆုိင္မ်ားကဲ့သို႔ လည္ပတ္ရမည္ဟု ေျပာၾကား သည္။ ‘‘ဘဏ္လုပ္ငန္းဟာ ႐ႈပ္ ေထြးတဲ့ အလုပ္မဟုတ္ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ လက္လီဘဏ္လုပ္ ငန္းက မ႐ႈပ္ေထြးပါဘူး။ ယွဥ္ၿပိဳင္ မႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနၿပီး ဒါဟာ ေပါမ်ားတဲ့ ကုန္ပစၥည္းတစ္ခုလို ျဖစ္လာပါတယ္’’ဟု ၎က ဆက္ ေျပာသည္။

ထုိ႔အျပင္ ဘဏ္မ်ား၏ နံနက္ ၉ နာရီမွ မြန္းလြဲ ၃ နာရီအထိ အ လုပ္လုပ္ေသာ စနစ္သည္လည္း ဒစ္ဂ်စ္တယ္ေခတ္တြင္ ေခတ္ႏွင့္ မေလ်ာ္ညီေတာ့ေပ။ ‘‘ဘယ္သူမွ ဘဏ္မသြားႏိုင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဘဏ္ခြဲေတြက ဘာလို႔ဖြင့္ထားတာလဲ’’ ဟု ေရမြန္က ေမးခြန္းထုတ္သည္။

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၏ အႀကီးဆံုး ဘဏ္ႀကီးျဖစ္ေသာ Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ ဘဏ္ ႀကီးတြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္ႏွစ္အ တြင္း ဘဏ္ခြဲမ်ားသို႔ လာေရာက္ ေသာ ေဖာက္သည္ ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းခဲ့ၿပီး အင္တာနက္မွ ဘဏ္လုပ္ငန္းလုပ္ေသာ ေဖာက္သည္ သည္ ငါးႏွစ္အတြင္း ၄၀ ရာခိုင္ ႏႈန္း ပိုမ်ားလာခဲ့သည္။

ထို႔အျပင္ ဂ်ပန္ဘဏ္မ်ား သည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈနည္းပါးျခင္းႏွင့္ အ တိုးႏႈန္းနည္းပါးျခင္း ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ႏွစ္ခုကိုလည္း တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း ႀကံဳေတြ႕ခံစားေနရသည္။ ႏုိင္ငံ၏ လူဦးေရလည္း ေလ်ာ့က်လာခဲ့ရာ ေဖာက္သည္က်ဆင္းမႈ ပိုမိုဆုိးရြား လာမည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံရွိ ဘဏ္ခြဲအ ေရအတြက္သည္ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္ႏွစ္အတြင္း အနည္းငယ္သာ ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီး ဘဏ္ခြဲတစ္ခုလွ်င္ ဝန္ထမ္း ၃၀ ခန္႔ရွိရာ ဘဏ္ခြဲမ်ား ပိတ္ပစ္ျခင္းသည္ အလုပ္ေနရာအ မ်ားအျပား ဖယ္ရွားခံရျခင္းျဖစ္ႏိုင္ သည္။

Sumitomo Mitui Trusk Bank အမႈေဆာင္အရာရွိေဟာင္း တာရွိနာအိုကမူ ျပႆနာကို တုိတိုတုတ္တုတ္သာ ေျပာၾကားသည္။ ‘‘ဂ်ပန္မွာ ဘဏ္ေတြမ်ားလြန္းေန တယ္’’ဟူ၍။

ယင္းအေျခခံအေဆာက္ အအံု သမုိင္းအေမြသည္ ဘဏ္ မ်ား၏ အျမတ္အစြန္းကို ထိခိုက္ ေနသည္။ ၂၀၁၇ ဒီဇင္ဘာအထိ ကိုးလအတြင္း ဂ်ပန္ထိပ္တန္းဘဏ္ႀကီးငါးခု၏ အျမတ္အစြန္း သည္ ၂၀၁၆ အလားတူကာလ ထက္ အျမတ္အစြန္းပ်မ္းမွ် ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်ခဲ့သည္။ ထို အခ်ိန္ကာလမွာပင္ အျခားလုပ္ ငန္းက႑မ်ားမွ ဂ်ပန္ကုမၸဏီမ်ား သည္ တိုးတက္လာေသာ စီးပြား ေရးအက်ိဳးအျမတ္ခံစားခဲ့ရကာ စံခ်ိန္တင္ အျမတ္ေငြမ်ားရရွိခဲ့ သည္။

ဘဏ္မ်ားအတြက္ အျမတ္ နည္းသြားျခင္းသည္ အရင္းအႏွီး နည္း ပါးျခင္းျဖစ္ၿပီး ယင္းမွာ အနာ ဂတ္စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈမ်ားႀကံဳ လွ်င္ ခံႏုိင္ရည္နည္းပါးျခင္းျဖစ္ သည္။ Moody’s ကုမၸဏီ၏ အဆုိ အရ ဂ်ပန္ဘဏ္မ်ား၏ ပိုင္ဆုိင္မႈ (asset) မ်ားအေပၚ အျမတ္ရရွိ ေငြသည္ ၂၀၁၆ တြင္ သုည ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိၿပီး ဩစေၾတး လ်၌ သုည ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ၿဗိတိန္တြင္ သုည ဒသမ ၈ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္။ ဂ်ာမနီတြင္ ဂ်ပန္ထက္ပိုဆိုးၿပီး သုည ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရွိသည္။

၂၀၁၇ ေအာက္တိုဘာတြင္ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕ (IMF) က လံုေလာက္ေသာ အျမတ္ရရွိရန္ ႐ုန္းကန္ရမည့္ ကမၻာ့ဘဏ္ႀကီးကိုးခုကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ရာ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ၏ ထိပ္ သီးဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုမ်ားျဖစ္ ေသာ Mizuho, Mitsubish UFJ ႏွင့္ Sumitomo Mitsui ဘဏ္မ်ား ပါဝင္သည္။

စားသံုးသူ ဘ႑ာေရးလုပ္ ငန္းက မိုဘုိင္းနည္းပညာႏွင့္ ပိုမို တြဲဖက္လာသျဖင့္ ဘဏ္မ်ားသည္ အျမတ္ေငြေလ်ာ့က်မႈအျပင္ နည္းပညာေႏွာင့္ယွက္မႈလိႈင္းလံုးမ်ား ကိုပါ ထပ္မံရင္ဆုိင္ရမည္ဟု အေမရိကန္အတိုင္ပင္ခံကုမၸဏီ KPMG က ေဟာကိန္းထုတ္ထားၿပီး ေနာင္ အနာဂတ္တြင္ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ နည္းပညာကုမၸဏီမ်ားက ဘဏ္ လုပ္ငန္းကို လႊမ္းမိုးမည္ဟု ဆုိထားသည္။ ၂၀၃၀ ခန္႔ဆုိလွ်င္ ဘဏ္မ်ား၏ အခန္းက႑ေနာက္ေရာက္ မည္ဟုဆိုသည္။ အစဥ္အလာ ဘဏ္လုပ္ငန္း၏ အစိတ္အပိုင္း အမ်ားအျပား ေပ်ာက္ကြယ္သြား မည္ျဖစ္ကာ ဘဏ္ခြဲမ်ား၊ အ ေရာင္းဌာန အင္အားစုႏွင့္ ေနာက္ ကြယ္႐ံုးဝန္ထမ္းမ်ားရွိေတာ့မည္ မဟုတ္ဟု KPMG က ေဟာကိန္း ထုတ္ထားသည္။

အႏုတ္လကၡဏာအတိုးႏႈန္း မ်ားသာမက ႏုိင္ငံရပ္ျခားမွ ၿခိမ္း ေျခာက္မႈအသစ္မ်ားကိုလည္း ဂ်ပန္ဘဏ္ႀကီးမ်ား ရင္ဆုိင္ေနရ သည္။ ၁၉ ရာစုက ယင္းၿခိမ္း ေျခာက္မႈမ်ားသည္ အေနာက္ႏုိင္ငံ မ်ားမွ လာေရာက္ျခင္းျဖစ္ေသာ္ လည္း ၂၁ ရာစုတြင္မူ ယင္းၿခိမ္း ေျခာက္မႈမ်ားသည္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ လာျခင္းျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံမွ အီလက္ထရြန္ နစ္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး အုပ္ စုႀကီးျဖစ္သည့္ Alibaba Group Holding ၏ လက္စြဲကုမၸဏီတစ္ခု ျဖစ္ေသာ Ant Financial Service Group သည္ Alipay ဟုေခၚေသာ ဝန္ေဆာင္မႈကို လုပ္ကိုင္ေနၿပီး အသံုးျပဳသူမ်ားအား မိုဘိုင္းဖုန္းမွ တစ္ဆင့္ ေငြေပးေခ်ခြင့္ျပဳထား သည္။ Alipay အလ်င္အျမန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာျခင္းက ဂ်ပန္ ဘဏ္သမားမ်ားကို ထိတ္ထိတ္ ပ်ာပ်ာျဖစ္သြားေစခဲ့သည္။

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွာကဲ့သို႔ ၂၀၁၃ က တ႐ုတ္ႏိုင္ငံတြင္ မိုဘုိင္းေငြ ေပးေခ်မႈဆုိသည္မွာ မရွိခဲ့ေပ။ ၂၀၁၆ တြင္မူ မိုဘိုင္းမွေပးေခ်မႈ ကန္ေဒၚလာ သံုးထရီလီယံအထိ ရွိလာခဲ့ၿပီး Alipay ႏွင့္ ၿပိဳင္ဘက္ We Chat Pay တို႔က ယင္းလုပ္ ငန္းကို လႊမ္းမိုးထားသည္။ 

သို႔ေသာ္ ထိုေနရာတြင္ ပင္ ရပ္မသြားဘဲ Ant Financial အုပ္စုက ယခုဆိုလွ်င္ ေငြစုျခင္း၊ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံျခင္း၊ ေငြေခ်းျခင္း၊ အာမခံ ႏွင့္ အြန္လိုင္းခရက္ဒစ္ကတ္လုပ္ ငန္းမ်ားပါ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ရာ ဘ႑ာေရးလုပ္ငန္းအုပ္စုႀကီးႏွင့္ ပို၍ဆင္တူလာသည္။

ယခုအခါ ထပ္မံ၍ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈႏွင့္ ႀကီးထြားမႈရရွိရန္ Alipay က ႏုိင္ငံရပ္ျခားသုိ႔ ခ်ဲ႕ထြင္ ေနသည္။ လက္ရွိမွာပင္ Ant Financial သည္ အိႏၵိယ၊ ေတာင္ ကိုရီးယား၊ ထိုင္း၊ အင္ဒိုနီးရွားႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္တုိ႔မွ မိုဘိုင္းေငြေပးေခ် ေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ ကိုင္ေနသည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကို ခ်ဲ႕ ထြင္ရန္လည္း ရည္မွန္းေနသည္။ ေနာင္တြင္ Alipay အေကာင့္တစ္ ခုရွိ႐ံုျဖင့္ အသံုးျပဳသူမ်ားအေနျဖင့္ အာရွ၏ မည္သည့္ေနရာတြင္မဆုိ ေဈးဝယ္ထြက္ ေငြေပးေခ်ႏုိင္ရန္ Alipay က ေမွ်ာ္မွန္းထားသည္။ 

ဂ်ပန္ဘဏ္မ်ားအတြက္ Ant Financial အဖြဲ႕သည္ ႀကီးမား ေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈျဖစ္သည္ဟု Mizuho ဘ႑ာေရးအုပ္စုမွ စီနီ ယာအမႈေဆာင္ ဒိုင္ဆူကီယာမာဒါ က ေျပာသည္။ Ant Financial သည္ Black Ships မ်ားႏွင့္ ဆင္ တူသည္ဟု ယာမာဒါက ႏိႈင္းယွဥ္ သည္။ ယင္း Black Ships မ်ားဆုိ သည္မွာ ၁၈၅၃ တြင္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ အား ႏိုင္ငံတကာကုန္သြယ္ေရးအ တြက္ ဖြင့္ေပးရန္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ ေသာ အေမရိကန္ စစ္သေဘၤာ မ်ားကို ရည္ၫႊန္းျခင္းျဖစ္သည္။ 

—Ref: Shrinking to survive: Japan is banks face 

a quiet crisis