ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ မေလးရွားေရြးေကာက္ပြဲ

မေလးရွားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း မဟာသီယာမိုဟာမက္ မေလးရွားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဂ်စ္ရာဇက္ EPA

မေလးရွားေရြးေကာက္ပြဲကို ေမလ ၉ ရက္တြင္ က်င္းပမည္ျဖစ္ရာ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုမ်ား စြန္းထင္ေန ေသာ လက္ရွိဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဂ်စ္ ရာဇက္က ၎အား တစ္ခ်ိန္က ထုဆစ္ပံုသြင္းခဲ့သူ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဟာင္း မဟာသီယာမိုဟာမက္၏ စိန္ေခၚမႈကို ဖယ္ရွားပစ္ႏုိင္မည္ လားဆိုသည္ကို အနီးကပ္ေစာင့္ ၾကည့္ေနမည္ျဖစ္သည္။


မဟာသီယာဦးေဆာင္ေသာ အတိုက္အခံအဖြဲ႕သည္ ေရြး ေကာက္ပြဲယႏၲရားႏွင့္ ညီၫြတ္မႈ လိုအပ္ခ်က္ရွိေနၿပီး အာဏာရ မဟာမိတ္အဖြဲ႕ကို စိန္ေခၚရန္ ခိုင္ မာေသာ မူဝါဒပလက္ေဖာင္းမရွိ ေသာေၾကာင့္ လက္ရွိအာဏာရ မဟာမိတ္အဖြဲ႕က အႏိုင္ရရွိမည္ ဟု ဆန္းစစ္ေလ့လာသူ အမ်ား အျပားက ယံုၾကည္သည္။

မဟာသီယာ မိုဟာမက္ (၉၂) ႏွစ္သည္ ေနာက္လိုက္ ေနာက္ပါအမ်ားစုကို ဆြဲေဆာင္ ႏိုင္ဆဲျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ အစဥ္ အလာအားျဖင့္ အစိုးရကို လိုလား ေသာ မေလးလူမ်ိဳးမ်ားၾကား ေထာက္ခံမႈ က်ယ္ျပန္႔စြာ ရရွိထား သည္။ မေလးလူမ်ိဳးမ်ားသည္ အ ႀကီးဆံုးလူမ်ိဳးအုပ္စုျဖစ္ၿပီး မေလး ရွားႏိုင္ငံ၏ (၁၄) ႀကိမ္ေျမာက္ေရြး ေကာက္ပြဲတြင္ ၎တို႔၏ဆႏၵမဲ မ်ားက အဓိကက်မည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မဟာသီယာ၏ပါတီသည္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား အျပည့္အစံု မတင္ျပခဲ့ေသာေၾကာင့္ အာဏာ ပိုင္မ်ားက ယာယီဖ်က္သိမ္းေရး အယူခံဝင္ခဲ့ရသည္။ ေနာက္ပိုင္း တြင္ တရား႐ံုးအမိန္႔ျဖင့္ ဖ်က္သိမ္း ေရးကို ဆိုင္းငံ့ထားခဲ့သည္။

ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ

နာဂ်စ္၏ အာဏာရမဟာ မိတ္အဖြဲ႕ အမ်ိဳးသားတပ္ဦး (BN) သည္ ပါတီ ၁၄ ခုျဖင့္ ဖြဲ႕စည္း ထားၿပီး မဟာသီယာ၏ ေလးပါတီ  စုစည္းထားေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မဟာမိတ္ဟု အဓိပၸာယ္ရသည့္ Pakatan Harapan အဖြဲ႕ကို ရင္ ဆိုင္ရမည္ျဖစ္သည္။ မေလးရွား ႏိုင္ငံမွ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားသည္ လူ မ်ိဳးအလိုက္ အေျခခံထားတတ္ သျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အေၾကာင္း အရာမ်ားႏွင့္ အစိုးရမူဝါဒအေပၚ အေခ်အတင္ ျငင္းခံုမႈမ်ားတြင္ လူမ်ိဳးေရးႏွင့္ ဂိုဏ္းဂဏစိုးရိမ္မႈ မ်ားအေပၚ အေျခခံတတ္သည္။

နာဂ်စ္၏ ပါတီျဖစ္ေသာ ညီ ၫြတ္ေသာ မေလးအမ်ိဳးသား အ စည္းအ႐ံုး (UMNO) သည္ အႀကီး ဆံုးပါတီျဖစ္ၿပီး ပါလီမန္အမတ္ ေနရာ သံုးပံုတစ္ပံု ရရွိထားသည္။ မဟာသီယာ၏ PH အဖြဲ႕တြင္ တ႐ုတ္မ်ိဳးႏြယ္မ်ား လႊမ္းမိုးထား ေသာ DAP ပါတီက အႀကီးဆံုးျဖစ္ ကာ Pavfi Keadilan Rakyat (သို႔မဟုတ္) ျပည္သူ႔တရားမွ်တမႈ ပါတီက ဒုတိယအႀကီးဆံုးျဖစ္ သည္။ PKR ကို အက်ဥ္းက်ေန သည့္ ဒုတိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း အန္နဝါအီဘရာဟင္က ထိန္းခ်ဳပ္ ထားသည္။

PAS ဟု လူသိမ်ားေသာ အစၥလာမ္မစ္ပါတီသည္ ယခင္က အတိုက္အခံအုပ္စုတြင္ ပါဝင္ ေသာ္လည္း လစ္ဘရယ္စိတ္ဓာတ္  ရွိေသာ အမတ္မ်ားက ခြဲထြက္ၿပီး မဟာသီယာ၏ PH အဖြဲ႕ႏွင့္ ပူး ေပါင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ အာဏာရမဟာ မိတ္အဖြဲ႕ဘက္ ယိမ္းခဲ့သည္။ သို႔ ေသာ္ PAS က ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ သီးျခား ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္သည္။ သံုးပြင့္ဆိုင္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေၾကာင့္ အတိုက္အခံအခြင့္အေရး ထိ ခိုက္မည္ျဖစ္သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲဘာေၾကာင့္အေရးႀကီး

နာဂ်စ္က ၎အေပၚ မဲဆႏၵ ရွင္မ်ား၏ တာဝန္အပ္ႏွင္းမႈ ပိုမို ခိုင္မာေစရန္ ေရြးေကာက္ပြဲကို အ သံုးျပဳမည္ျဖစ္သည္။  တစ္ခ်ိန္က ၎ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕ (IMDB) တြင္ ျဖစ္ ေပၚခဲ့ေသာ ဘ႑ာေရးအ႐ႈပ္ေတာ္ပံုေၾကာင့္ ၎၏နာမည္ ေကာင္း ထိခိုက္ခဲ့ရျခင္းကို ေၾကာက္ေနပါက ယခုေရြး ေကာက္ပြဲသည္ ၎အတြက္ အ ေရးႀကီးသည္။ ၎တို႔လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္မ်ား အျခားႏိုင္ငံမ်ားတြင္ လိမ္လည္မႈ စံုစမ္းစစ္ေဆးျခင္း ပစ္မွတ္မ်ား ျဖစ္ေနေသာ္လည္း နာဂ်စ္က IMDB တြင္ ရန္ပံုေငြ မ်ား မွားယြင္းစြာ စီမံခန္႔ခြဲမႈ၌ပါဝင္ ပတ္သက္မႈမရွိဟု ေျပာၾကားထား သည္။

၂၀၁၅ ဇူလိုင္တြင္ ထြက္ေပၚ လာခဲ့ေသာ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုေၾကာင့္ မဟာသီယာႏွင့္ အတိုက္အခံအဖြဲ႕ မွ ၎၏မဟာမိတ္မ်ား၏ ႏိုင္ငံ ေရးအရ ထိုးႏွက္မႈမ်ားကို အား ေကာင္းလာေစခဲ့သည္။ ထိုကိစၥ ေၾကာင့္ပင္ မဟာသီယာာက အ နားယူမႈကို အဆံုးသတ္ၿပီး ၎အ တြက္ ေျခာက္ႀကိမ္ေျမာက္ ျဖစ္ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲကို ယွဥ္ ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ကာ အတိုက္အခံ အဖြဲ႕၏ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရာ လ်ာ ထားခံရသူလည္းျဖစ္သည္။

၁၉၅၇ တြင္ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးခ်ိန္ကစ၍ မေလးရွားႏိုင္ငံကို  Barison Nasional (BN) မဟာ မိတ္အဖြဲ႕က အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၿပီး အာ ဏာရပါတီအဖြဲ႕ အေျပာင္းအလဲ မရွိခဲ့ေပ။ အတိုက္အခံေအာင္ပြဲ ခံခဲ့ပါက သမိုင္းဝင္ျဖစ္ႏိုင္ေသာ္ လည္း အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္မႈတြင္ ျပတ္ ေတာက္မႈမ်ားထံ ဦးတည္ႏိုင္ သည္။

အဓိကအေၾကာင္းအရာမ်ား

၂၀၁၃ က ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္း မ်ား က်ဆင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚခဲ့ ေသာ စီးပြားေရးေႏွးေကြးမႈမွ ျပန္ လည္နာလန္ထလာၿပီျဖစ္ေသာ္ လည္း ေနထုိင္စားေသာက္စရိတ္ မ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းကို မေလး ရွားႏုိင္ငံသား အမ်ားအျပားမေပ်ာ္ မရႊင္ျဖစ္ေနသည္။ မရွိမျဖစ္ ကုန္ ပစၥည္းမ်ားအတြက္ ေထာက္ပံ့ေပး မႈကို အစိုးရကေလွ်ာ့ခ်သျဖင့္ ေစ်း ႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာၿပီး ကုန္ စည္ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈအခြန္ကို အစိုးရက စတင္ျခင္းသည္လည္း ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းက်၍ အစိုးရဝင္ ေငြ ေလ်ာ့က်လာျခင္းကို ကာမိေစ ရန္ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔ကုန္စည္ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈ အခြန္ေကာက္ခံျခင္း ကို မဟာသီယာတို႔ အတိုက္အခံ အဖြဲ႕က ျပစ္တင္ေဝဖန္ခဲ့ၿပီး မဲဆႏၵ ရွင္မ်ား၏ ခံစားခ်က္ကရလဒ္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးမည္ျဖစ္သည္။

အစိုးရကို ေထာက္ခံေသာ ေက်းလက္ေန ျပည္သူမ်ားက ႏိုင္ငံပိုင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားျဖစ္ ေသာ IMDB ႏွင့္ Felda အဖြဲ႕၏ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ဘ႑ာေရးဆိုင္ ရာ အ႐ႈပ္ေတာ္ပံုမ်ားအေပၚ စိုးရိမ္ ပူပန္ၾကသည္။ စိုက္ပ်ိဳးေရးၿခံႀကီး မ်ားတြင္ လုပ္ကိုုင္ရန္ ေက်းလက္ ေဒသမွ လူမ်ားကို အလုပ္ေပးထား ေသာ 

Felda ကုမၸဏီတြင္ ဘုတ္အဖြဲ႕ လြန္ဆြဲမႈမ်ားျဖစ္ခဲ့ၿပီး ဘုတ္အဖြဲ႕ ၏ အတည္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ အဖြဲ႕၏ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားၾကား ေျမ ယာပိုင္ဆိုင္မႈ လႊဲေျပာင္းေပးမႈ မ်ား ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ ေပၚၿပီးေနာက္ ယင္းအဖြဲ႕ႀကီးအ ေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈ ထိခိုက္ခဲ့ သည္။

အဓိကတိုက္ပြဲနယ္ေျမမ်ား

အတိုက္အခံအဖြဲ႕သည္ ၎ တို႔အေပၚ ေထာက္ခံမႈကို အဓိက အားျဖင့္ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားႏွင့္ စက္မႈ လုပ္ငန္းပိုမိုထြန္းကားေသာ ဆီ လန္ေဂါႏွင့္ ပီနန္ျပည္နယ္တို႔တြင္ ရရွိသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေျမပံုကို ျပင္ဆင္ေရးဆြဲၿပီးေနာက္ ယင္း ျပည္နယ္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပအမတ္ေနရာ မ်ားကို အႀကိတ္အနယ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ ရမည္ျဖစ္သည္။ မေလးရွားျပည္ မႀကီးမွ အမတ္ေနရာ ၆၀ ရာခိုင္ ႏႈန္းကို ထိခိုက္သည့္ အဆိုပါျပင္ ဆင္မႈသည္ အာဏာရမဟာမိတ္ အဖြဲ႕ မ်က္ႏွာသာရေစမည္ဟု အ တိုက္အခံအဖြဲ႕က ေျပာၾကား သည္။

စင္ကာပူႏိုင္ငံႏွင့္ နယ္စပ္ တြင္ ရွိေသာ ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းမွ UMNO အမာခံဂ်ိဳဟိုးျပည္နယ္ကို  မဟာသီယာ၏ ညီၫြတ္ေသာ မေလးရွားဌာေနမ်ား ပါတီ (PPBM) က ပစ္မွတ္ထားမည္ျဖစ္ သည္။ PPBM ပါတီသည္ UNMO  အဖြဲ႕မွ ေခၚထုတ္လာခဲ့ေသာ အ မ်ားအားျဖင့္ မဟာသီသစၥာခံမ်ား ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ပါတီတစ္ခု ျဖစ္သည္။ မေလးလူမ်ားစုသည္ ျပည္နယ္ကို UMNO ထံမွရယူႏိုင္ ပါက  အတိုက္အခံအတြက္ အ လြန္လိုအပ္ေနေသာ ေရြးေကာက္ ပြဲေျခကုပ္ရရွိမည္ျဖစ္သည္။

အာဏာရမဟာမိတ္အဖြဲ႕ ႏွင့္ အတိုက္အခံ ပါတီမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားပါလီမန္ အမတ္ေနရာ ၂၂၂ ေနရာကို ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ျဖစ္ ကာ ျပည္နယ္အစိုးရလႊတ္ေတာ္ မ်ားမွ ၅၀၅ ေနရာကိုလည္း ယွဥ္ ၿပိဳင္မည္ျဖစ္သည္။ ၅၀ ရာခိုင္ ႏႈန္းေက်ာ္ အသာစီးရရွိခဲ့လွ်င္ မဟာမိတ္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕က ေနာက္ ငါးႏွစ္အတြက္ အစိုးရဖြဲ႕ကာအုပ္ ခ်ဳပ္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ သံုးပံုႏွစ္ပံု အႏိုင္ရလွ်င္ ႀကီးမားေသာ ဆု လာဘ္ျဖစ္ကာ အာဏာရအဖြဲ႕က ႏိုင္ငံ၏ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ ေရးဆြဲႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

၂၀၁၃ က က်င္းပေသာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လူထုေထာက္ ခံမႈ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသာရရွိိေသာ္ လည္း အာဏာရ BN မဟာမိတ္ အဖြဲ႕သည္ ပါလီမန္အမတ္ေနရာ ၂၂၂ ေနရာအနက္ ၁၃၃ ေနရာ တြင္ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။ ယင္းသည္ ေက်းလက္ႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပမဲဆႏၵနယ္ေျမ မ်ားတြင္ မညီမွ်မႈေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး အာဏာရအဖြဲ႕အေပၚ ေထာက္ခံ မႈပိုမ်ားေသာ ေက်းလက္ေဒသမ်ား တြင္ ပါတီအမတ္ေနရာ အမ်ားအ ျပားပါဝင္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။

လူထုတင္ျပခ်က္မ်ားတြင္ မဟာသီယာႏွင့္ အန္နဝါေပါင္း စည္းထားေသာ Pakatan Itarapan  မဟာမိတ္အဖြဲ႕အေပၚ လူ ထုေထာက္ခံမႈ ပိုမ်ားလာသည္ဆို ေသာ္လည္း ေလ့လာသူ အမ်ားစု ကမူ လက္ရွိအာဏာရအဖြဲ႕က ထပ္မံေအာင္ပြဲခံမည္ဟု ေဟာ ကိန္းထုတ္ေနသည္။ ေရြးေကာက္ ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္တြင္ပင္ ဆင္း ရဲသား မဲဆႏၵရွင္မ်ားအတြက္ ဘ႑ာေရး ကူညီေထာက္ပံ့မည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို နာဂ်စ္က တင္ ျပခဲ့သည္။ အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ားက လည္း အာဏာရမဟာမိတ္ကို လို လားၾကသည္။

ေဒါက္တာမဟာသီယာကမူ မဲေပးေသာေန႔တြင္ လူအေျမာက္ အျမား မဲထြက္ေပးခဲ့ပါက ၎တို႔ အတိုက္အခံအဖြဲ႕ မ်က္ႏွာသာရ ႏိုင္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

မဟာသီယာ မိုဟာမက္ (၉၂) ႏွစ္က အတိုက္အခံအဖြဲ႕ အႏိုင္ရရွိခဲ့လွ်င္ပင္ ၎အေနျဖင့္ ေခတၱသာဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေနရာ ရယူ မည္ျဖစ္ကာ တစ္ခ်ိန္က ၎၏ လက္ေထာက္ ဒုတိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ရန္သူ ျဖစ္လာေသာ အန္နဝါအီဘရာ ဟင္အတြက္ ေနရာဝယ္ေပးမည္ ျဖစ္သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲပါဝင္ ယွဥ္ ၿပိဳင္ျခင္းသည္ မိမိလုပ္ရမည့္ အ လုပ္ဟု မဟာသီယာက ဇန္နဝါရီ တြင္ စီအင္န္အင္န္သတင္းဌာနႏွင့္ ျပဳလုပ္ေသာ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းမႈ၌ ေျပာၾကားၿပီး ‘‘သူတို႔အတြက္ပဲ သူ တို႔စဥ္းစားၿပီး ပိုက္ဆံခိုးေနတဲ့ တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္သူေတြက ဒီႏိုင္ငံကို ဖ်က္ဆီးေနတာကို လက္မခံႏိုင္ဘူး’’ ဟု မေလးရွားဝန္ ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္ ၁၉၈၁ မွ ၂၀၀၃ အထိ တာဝန္ယူခဲ့သူ ေဒါက္တာ မဟာသီယာမိုဟာမက္က ေျပာ ၾကားသည္။ 

—Ref: Five Things to know ahead of Malaysia’s Parliamentary vote