စင္ကာပူမွာသာတဲ့လ

(၁)

လ၏ သေဘာက အေမွာင္ ကိုခြင္းကာ အလင္းေရာက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္း၏ နိမိတ္ ပံုလည္း ျဖစ္သည္။ ေအးျမျခင္း အသေရကိုလည္း ေဆာင္သည္။ စင္ကာပူမွာ လသာခဲ့ပါသည္။


(၂)

 ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာအတြင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ အေမရိ ကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ရာထူးလက္ ရွိ သမၼတႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္တို႔ စင္ကာပူတြင္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကသည့္ သတင္းက ကမၻာတစ္လႊားစိတ္လႈပ္ရွားစရာ အေကာင္းဆံုးသတင္းတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ သည္။ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚ နယ္ထရန္႔ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား ေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအန္တို႔၏ သမိုင္း၀င္ေတြ႕ဆံုမႈက ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္ေပၚက ေတာင္၊ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွစ္ႏိုင္ငံ၏ ပဋိပကၡေတြ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေျပလည္ႏိုင္ေရးသာမက ကမၻာႀကီးတစ္ခုလံုးအတြက္ က်ိန္ စာျဖစ္ေနသည့္ ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ျပႆနာကိုပါ ေျဖရွင္း ဖို႔ လမ္းစျဖစ္သည္ဟု တစ္ကမၻာ လံုးက ႐ႈျမင္ေနသည္။

ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၏ ေတြ႕ ဆံုမႈအေပၚ အခ်ဳိ႕က အေကာင္း ျမင္ၾကသလို အခ်ဳိ႕ကလည္း သံသယျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကဆဲျဖစ္သည္။ သမၼတ ထရန္႔အေပၚ ယံုၾကည္မႈအားနည္းသလို ကင္ဂ်ဳံအန္အေပၚမွာလည္း မယံုၾကည္ရဲ ၾကသူေတြရွိသည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ား စြာအတြင္း ေဆြးေႏြးမႈေတြျဖစ္ လာေတာ့မလို ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ေပးလိုက္၊ ခဏေနလွ်င္ ထိုေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္ေတြကို ႐ိုက္ခ်လိုက္လုပ္ တတ္ေသာ ေျမာက္ကိုရီးယားအ ေရးအတြက္ သံသယေတြထားေန ၾကသည္ကလည္း ထူးေတာ့ မထူးဆန္းေပ။ တစ္ဖက္တြင္လည္း သမၼတ ထရန္႔က ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး ပြဲက်င္းပမယ္ေျပာလိုက္၊ ၿပီးခဏ ေန ေဆြးေႏြးပြဲကို ဖ်က္သိမ္းတယ္ လို႔ စာပို႔၊ ေနာက္သိပ္မၾကာခင္မွာ ပဲ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲကို မူလအစီ အစဥ္အတိုင္း ျပန္လုပ္မယ္ ေျပာ လိုက္နဲ႔ ကမၻာႀကီးကို မ်က္လွည့္ျပ ေနသူႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ေနျပန္သည္ မဟုတ္လား။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ ကာမူ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ "Better than anybody could have expected (လူတိုင္း ေမွ်ာ္လင့္ထားတာထက္ပိုၿပီး အဆင္ေျပခဲ့တယ္)’’ဟူေသာ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးမႈအေပၚ သံုးသပ္ ခ်က္ကို လက္ခံခဲ့ၾကရသလုိ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအန္၏ ‘‘Decided to Leave  the past behind. The World will see the major change. (အတိတ္ကို ခ်န္ထားပစ္ခဲ့ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ထားတယ္။ ကမၻာႀကီးက အေျပာင္းအလဲႀကီးေတြကို ေတြ႕ရမွာပါ)’’ဟူေသာ ကတိစကားကိုလည္း ရင္ဖိုခဲ့ၾကရသည္။

ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၏ ေတြ႕ ဆံုမႈအၿပီးတြင္ သေဘာတူညီမႈ တစ္ခုကို လက္မွတ္ေရးထိုးႏိုင္ခဲ့ သည္။ အေမရိကန္က ေျမာက္ကို ရီးယား၏ လံုၿခံဳေရးကို အာမခံ ခ်က္ေပးသလို ေျမာက္ကိုရီးယား က ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ဖ်က္ သိမ္းဖို႔ ကတိျပဳသည္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ ဖက္စလံုးအတြက္ အေရးအႀကီး ဆံုးလိုလားခ်က္ (Needs) ေတြကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ၾကျခင္းဟု ဆိုႏုိင္ သည္။ အေရာင္းအ၀ယ္ျပဳလုပ္ ရာတြင္ ေရာင္းသူႏွင့္ ၀ယ္သူေစ်း ႏႈန္းတစ္ခုတည္းအေပၚတြင္သာ ညႇိႏိႈင္းေနလွ်င္ အဆင္ေျပခ်င္မွ ေျပမည္။ တစ္ခါတစ္ရံ၀ယ္သူက ေစ်းႏႈန္းကို မေၾကာက္။ ႀကိဳက္ ေစ်းေပးကာ၀ယ္ႏိုင္သည္။ သို႔ ေသာ္ အိမ္အေရာက္ပို႔ေပးဖို႔ လို လားႏိုင္သည္၊ အခ်ိန္မီပို႔ဖို႔ လိုအပ္ႏိုင္သည္။ ေရာင္းသူဘက္ကလည္း ေစ်းႏႈန္းမ်ားမ်ားရဖို႔ ပိုအဓိကက် သည္။ အိမ္အေရာက္လည္း ပို႔ႏိုင္ သည္၊ အခ်ိန္မီဖို႔လည္း တာ၀န္ယူႏုိင္သည္ဆိုလွ်င္ အေရာင္းအ၀ယ္ ျဖစ္ႏိုင္သည္။ သည္လိုမဟုတ္ဘဲ ေရာင္းသူႏွင့္ ၀ယ္သူၾကားေစ်းႏႈန္းတစ္ခုတည္းကို အေျခတည္ေဆြး ေႏြးေနလွ်င္ အေရာင္းအ၀ယ္မ ျဖစ္ႏုိင္။ ႏိုင္ငံေရးမွာလည္း သည္ လိုပင္ ျဖစ္မည္ ထင္သည္။ ေဆြး ေႏြးညႇိႏိႈင္းဖက္မ်ား၏ အဓိကလို အင္ေတြကို တစ္ဖက္ႏွင့္ တစ္ဖက္အျပန္အလွန္သိရွိနားလည္ၾကရ မည္။ တစ္ဖက္အတြက္ အေရးႀကီးသည့္အရာက အျခားတစ္ဖက္အ တြက္ အေရးႀကီးခ်င္မွႀကီးမည္။ လိုက္ေလ်ာႏုိင္သည့္အရာျဖစ္ႏိုင္ သည္။ သည္လိုအေျခအေနကို ရွာေဖြကာ စတင္ေဆြးေႏြးဖို႔ လို သည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ ယံုၾကည္မႈ ေတြ ပိုမိုတည္ေဆာက္လာႏုိင္ကာ ပိုမိုနက္႐ိႈင္းသည့္ သေဘာတူညီ ခ်က္ေတြကို  ရွာေဖြႏိုင္ေပလိမ့္ မည္။  အေမရိကန္အတြက္ အ ေရးအႀကီးဆံုးက ကိုရီးယားကြၽန္း ဆြယ္တြင္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ဖ်က္သိမ္းေရးျဖစ္သည္။ တကယ္ေတာ့ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ အဓိကလိုလားခ်က္က ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ပိုင္ဆိုင္ေရးမဟုတ္။ ကမၻာႀကီးက သူ႕ကိုအေလးထားဖို႔ျဖစ္သည္ဟု ထင္သည္။ ကမၻာႀကီး က သူ႕ကိုအသိအမွတ္ျပဳဖို႔ ျဖစ္သည္။ လံုၿခံဳေရးအာမခံခ်က္ရွိဖို႔ ျဖစ္သည္။ သည့္အတြက္ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ကိုအသံုးျပဳၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထရန္႔ႏွင့္ကင္တို႔၏ သေဘာတူညီခ်က္က ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုး၏ အက်ဳိးစီးပြားဆံုမွတ္ျဖစ္သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး၏ အက်ဳိးစီးပြားဆံုမွတ္လည္း ျဖစ္သည္။ ထရန္႔က ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္တည္ၿငိမ္ေရးစြမ္း ေဆာင္ႏုိင္သူ ျဖစ္သြားသလို ကင္ကလည္း ကမၻာႀကီး၏ အေကာင္းျမင္မႈကို သိမ္းပိုက္ရယူႏိုင္ခဲ့သည္။တစ္ဖက္တြင္လည္း ထရန္႔ ႏွင့္ ကင္တို႔၏ သေဘာတူညီခ်က္  အေပၚ ေ၀ဖန္မႈေတြရွိေနၾကသည္။ သူတို႔၏ သေဘာတူညီခ်က္က အေပၚယံဆန္သည္။ အႏွစ္အ သားမပါ။ ေျမာက္ကိုရီးယားလံုၿခံဳ ေရးကို အေမရိကန္က အာမခံ သည္ဟု ဆိုသည့္တိုင္ မည္သို႔အာ မခံမည္နည္းဆိုသည့္ အခ်က္မ ပါ။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ေတြ ဖ်က္သိမ္းဖို႔ ေျမာက္ကိုရီးယားက သေဘာတူညီေသာ္လည္း ဘယ္ ေတာ့အၿပီးဖ်က္သိမ္းမည္ဟူ၍ အခ်ိန္ကာလသတ္မွတ္ခ်က္မရွိ။ ဆိုလိုသည္က ဒီသေဘာတူညီ ခ်က္သည္ ဘာဆိုဘာမွ မဟုတ္သလို ျဖစ္ေနသည္။ အေမရိကန္က ေျမာက္ကိုရီးယားကို ၿခိမ္းေျခာက္ မႈေတြ လုပ္ႏုိင္သလို ေျမာက္ကိုရီး ယားကလည္း လက္နက္ေတြ ဖ်က္ သိမ္းေရးအခ်ိန္ဆြဲေနႏိုင္သည္။ သည့္တြက္ သတိခ်ပ္သင့္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈရွိခဲ့ျခင္းက မထိမေတြ႕ဘဲအေ၀းမွ ရန္ေစာင္ေနျခင္းထက္ ပိုေကာင္းသည္။ အျငင္းပြားေနျခင္းထက္ သေဘာတူညီမႈ တစ္စံုတစ္ရာရွိျခင္းက ပို၍ေကာင္းသည္ခ်ည္းပင္။

စိတ္၀င္စားစရာေနာက္တစ္ ခ်က္မွာ ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္း ေဆာင္ႏွင့္ အေမရိကန္သမၼတတို႔  ထိပ္သီးေတြ႕ဆံုမႈအေပၚ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွားတို႔က ဘာမွ်မွတ္ခ်က္မေပး ျခင္း ျဖစ္သည္။ တကယ္ဆိုလွ်င္ ေျမာက္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားႏွစ္ ႏုိင္ငံကြဲရျခင္းမွာ ဒုတိယကမၻာစစ္ အၿပီး အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွားတို႔ ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္ကို၀ိုင္းၿပီး အမဲဖ်က္ၾကျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားကို တစ္ ခ်ိန္လံုးေနာက္ကြယ္က ပံ့ပိုးေပး ေနသည္က တ႐ုတ္ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏွင့္ အဆင္ေျပသည့္ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက တ႐ုတ္ ႏွင့္ အဆင္မေျပ။ သည္တစ္ႀကိမ္ တြင္ေတာ့ အေမရိကန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔ ေရႊလမ္းေငြလမ္း ေဖာက္သည့္အတြက္ တ႐ုတ္ႀကီး က မနာလိုဟန္လည္းမျပ။ ေနာက္ကြယ္ကပင္ ပံ့ပိုးေပးေနသည္။ သည္အခ်က္ကလည္း စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းလွသည္။ မည္သို႔ဆို ေစကာမူ ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္ တည္ၿငိမ္မႈကို တ႐ုတ္ကလည္း လိုလားသည္ဟု ယူဆႏိုင္သည္။ ဒါသည္လည္း ေကာင္းသည့္ လကၡဏာပင္။

(၃)

လ၏ သေဘာက အေမွာင္ ကိုခြင္းကာ အလင္းေရာက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဆိုပါလွ်င္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္း ၏ နိမိတ္ပံုျဖစ္သည္ဆိုပါလွ်င္၊ ေအးျမျခင္းအသေရကိုေဆာင္ သည္ဟု ဆိုပါလွ်င္ စင္ကာပူတြင္ လသာခဲ့ပါသည္။ သည္လမင္း သည္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာထဲက ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္ကို ထြန္း လင္းေတာက္ပလာေစႏုိင္ပါ သည္။ သည္လမင္းသည္ ကမၻာ ႀကီးတစ္ခုလံုးအတြက္လည္း ေမွ်ာ္လင့္ျခင္း အလင္းေရာင္ျဖစ္ပါ သည္။

စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္း သည္က လမင္းတြင္ အဆန္း၊ အဆုတ္ရွိသလို လျပည့္ည၊ လမိုက္ညေတြလည္း ရွိပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံတိမ္ညိဳဖံုးသလို တစ္ခါတစ္ရံလည္း ငပုပ္ဖမ္း တတ္ပါသည္။ လမင္း၏ အလင္း ေရာင္ဆက္လက္ထြန္းလင္းဖို႔ အားလံုးက ေမွ်ာ္လင့္ေနသလို လ မိုက္ညေတြရွိႏုိင္သည္ကိုလည္း သတိျပဳအပ္ပါသည္။

မည္သို႔ဆိုေစ စင္ကာပူမွာ လသာခဲ့ပါသည္။ ျပည္တြင္းစစ္ ကို ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ၾကာေအာင္ တိုက္လာခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားအားလံုး ျမန္မာျပည္ သူလူထုအတြက္ လမင္းအလင္း ေရာင္ကို အျမန္ဆံုးေဆာင္ၾကဥ္း ေပးေစခ်င္ပါသည္။ ျပည္သူခ်စ္ အႏုပညာရွင္ စိုင္းထီးဆိုင္၏ သီခ်င္းစာသားျဖစ္သည္။ ‘ရန္ကုန္မွာလည္း လသာလ်က္ပါပဲ’ဆို သလို ‘ျမန္မာျပည္မွာလည္း လ သာႏိုင္ပါတယ္’ဟု ေမာ္ႂကြားခ်င္ မိသည္။

စင္ကာပူေျမေပၚက အေမရိ ကန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွစ္ႏိုင္ ငံ၏ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းအၿပီး တြင္ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ ထရန္႔က ‘‘Anyone can make war, but only the most courageous can make peace. (စစ္ဆိုတာ ဘယ္သူမဆို တိုက္ ႏုိင္ၾကတာမ်ဳိးပါ။ ဒါေပမဲ့ သတိၱအ ရွိဆံုးဆိုတဲ့ သူေတြသာ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏုိင္ၾက တာျဖစ္ပါတယ္)’’ဟု ဆိုခဲ့သည္။ ျမန္မာ့ေျမမွာ လမင္းအလင္းေရာင္ကို ျမင္ရဖို႔ သတၱိရွိၾကဖို႔ တိုက္တြန္းလိုက္ရပါသည္။။

(ေဆာင္းပါးရွင္ ခုိင္ၾကည္သစ္ သည္ ႏုိင္ငံေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ မ်က္ေမွာက္ေရးရာေဆာင္းပါး မ်ား ေရးသားေနသူျဖစ္သည္။)

Top News