ကမၻာ႔ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွ ျခေသၤ့လည္ျပန္

‘‘စစ္ဆိုတာ ဘယ္သူမဆို တိုက္ႏုိင္ၾကတာမ်ဳိး ပါ။ ဒါေပမဲ့ သတၱိအရွိဆံုးဆိုတဲ့ သူေတြသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပး ႏိုင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္’’ဟု အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ေျမာက္ကိုရီးယားေခါင္းေဆာင္ ကင္ဂ်ဳံအန္ႏွင့္ ျပဳလုပ္ေသာ စင္ကာပူထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး သတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုပြဲတြင္ေျပာၾကားလိုက္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ စကားကို ဖတ္ရၿပီး ျပန္လည္သတိရမိသည္က လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္က ေဘာ့စနီးယားႏိုင္ငံ ပညာေရး၀န္ႀကီးတစ္ဦးက ကုလသမဂၢတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေသာ စကားျဖစ္သည္။ ‘‘လူတစ္ေယာက္က လူတစ္ေယာက္ကို သတ္ရင္ ေထာင္က်မယ္။ လူတစ္ေယာက္ က လူ ၁၀ ေယာက္ကို သတ္ရင္ စိတၱဇေဆး႐ုံအပို႔ခံရမယ္။ လူတစ္ ေယာက္က လူေထာင္နဲ႔ ေသာင္းနဲ႔ ခ်ီသတ္ရင္ေတာ့ ဂ်ီနီဗာမွာေခၚၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမယ္’’ဟူ ၏။

ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္တြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ က အေမရိကန္ႏွင့္ အေနာက္အုပ္စုက တစ္ဖက္၊ ႐ုရွားႏွင့္ တ႐ုတ္က တစ္ဖက္ျဖင့္ ကိုရီးယားအခ်င္း ခ်င္းျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ စစ္ပြဲေၾကာင့္ သံုးႏွစ္အတြင္း အရပ္သားမ်ားအ ပါအ၀င္ လူ ႏွစ္သန္းေက်ာ္ေသ ဆံုးခဲ့ရၿပီး အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားလည္း မ်ားစြာရွိ ခဲ့သည္။ အေမရိကန္က ေျမာက္ ကိုရီးယားအေပၚ သံုးႏွစ္အတြင္း ႀကဲခ်ခဲ့ေသာ ဗံုးအေရအတြက္ သည္ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း အေရွ႕အာရွအေပၚ ႀကဲခ်ခဲ့ေသာ ဗံုးအေရအတြက္ထက္မ်ားျပားခဲ့ ၿပီး လူေနအေဆာက္အအံုေပါင္း မ်ားစြာကို ပ်က္စီးေစခဲ့သည္။ စစ္ ပြဲအၿပီးတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားက သူတို႔ႏိုင္တယ္ဟု ေျပာဆိုကာ သူ႕ ႏုိင္ငံသားမ်ားကို အသိေပးခဲ့ေပ မယ့္ စစ္ပြဲတြင္ ဘယ္သူမွ မႏုိင္ဘဲ စာခ်ဳပ္တစ္ခုတည္းႏွင့္သာ ၿပီးဆံုး သြားခဲ့သည္။

စစ္ပြဲအၿပီးကာလေနာက္ ပိုင္း အေမရိကန္ႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားဆက္ဆံေရးေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္သန္းခဲ့ေသာ ကာလ မ်ားရွိခဲ့သည္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္သမၼတေဟာင္း ဂ်င္မီ ကာတာသည္ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ကာ သေဘာ တူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္လည္း အေမရိကန္သမၼတဘီကလင္တန္က ႏွစ္ႏုိင္ငံဆက္ ဆံေရးေကာင္းရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထိုသေဘာ တူစာခ်ဳပ္မ်ားသည္ စာရြက္ေပၚ တြင္သာတည္ရွိခဲ့ၿပီး လက္ေတြ႕ အဆင့္သို႔ မေရာက္ခဲ့ေပ။

 ယခု ဇြန္လ ၁၂ ရက္ေန႔ စင္ကာပူႏိုင္ငံမွာ ျပဳလုပ္ေသာ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားအေနျဖင့္ ႏ်ဴကလီးယားဖ်က္သိမ္းေရးကို သေဘာတူညီခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ကလည္း ေတာင္ကိုရီးယားႏွင့္ ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈေတြ အဆံုးသတ္ဖို႔ ေၾကညာခဲ့သည္။ သမၼတ ထရန္႔ႏွင့္ မစၥတာ ကင္ဂ်ဳံအန္တို႔ လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့ေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္ သက္၍ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ကို စြန္႔လႊတ္မယ္ဆိုလွ်င္ ေျမာက္ ကိုရီးယား၏ လံုၿခံဳေရးကို အာမခံ ေၾကာင္းလည္း သမၼတထရန္႔က ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ကမၻာ့ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသံုးသပ္ သူမ်ားက ကင္ဂ်ဳံအန္နဲ႔ ပတ္သက္ လွ်င္ စိတ္ကူးယဥ္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ သိပ္မထားရန္ သတိေပးေနၾက သည္။

 ေတာင္ကိုရီးယားႏိုင္ငံႏွင့္ ပူးတြဲစစ္ေရး ေလ့က်င့္မႈအဆံုး သတ္လိုက္ျခင္းကို သမၼတ ထရန္႔ ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္မိေၾကာင္း ဂ်ပန္ကာကြယ္ ေရး၀န္ႀကီးက ေျပာဆိုလိုက္ၿပီး စစ္ေရးပူးတြဲေလ့က်င့္မႈသည္ ေဒသတြင္းလံုၿခံဳေရးတြင္ အေရး ပါေသာ အခန္းက႑တြင္ရွိေန သည္ဟု သံုးသပ္လိုက္သည္။ သို႔ ေသာ္လည္း သမၼတထရန္႔၏ ေၾကညာခ်က္သည္ အေမရိကန္ႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယားတို႔၏ မဟာမိတ္ ဆက္ဆံေရးကို ပစ္ပယ္ျခင္းမ ဟုတ္ေၾကာင္း ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ အၿပီး ေနာက္တစ္ရက္တြင္ ႏုိင္ငံ ျခားေရး၀န္ႀကီး မစၥတာပြန္ပီယို ေတာင္ကိုရီးယားသို႔ သြားေရာက္ ကာ သမၼတ မြန္ေဂ်အင္ႏွင့္ ေတြ႕ ဆံုစဥ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

 ႏ်ဴကလီးယား လက္နက္ ဖ်က္သိမ္းေရးအစီအစဥ္မ်ားကို ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္အကုန္တြင္ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားလုပ္ေဆာင္ၿပီး ဖ်က္သိမ္း ေသာလုပ္ငန္းစဥ္ကို ႏိုင္ငံတကာ အေနႏွင့္ ဆန္းစစ္ခြင့္ရွိရမယ္ဆို ေသာ အခ်က္ေပၚတြင္လည္း ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္က နား လည္သေဘာေပါက္ထား ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ အ ေမရိကန္-ေျမာက္ကိုရီးယားထိပ္ သီးေဆြးေႏြးပြဲသည္ ကိုရီးယား ကြၽန္းဆြယ္မွ ကမၻာသို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ ႏ်ဴကလီးယားမိုးတိမ္ႀကီးကင္းစင္လာရန္ အရိပ္အေယာင္သန္းေနၿပီး ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လည္း အေထာက္အကူျပဳေန သည္။ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ကြဲကြာေနသည့္ ကိုရီးယားမိသားစုမ်ား ျပန္လည္ေပါင္းစည္း ၾကေတာ့မည္ျဖစ္၍ ကိုရီးယားျပည္သူမ်ား ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကမည္ ထင္သည္။

ကမၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ၀မ္းသာပီတိျဖစ္ေနၾကခ်ိန္တြင္ ျမန္မာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဘက္သို႔ ျခေသၤ့လည္ျပန္ ၾကည့္ေစခ်င္ သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္တြင္း စစ္သည္ ကိုရီးယားကြၽန္းဆြယ္ စစ္ပြဲႏွင့္အတူ မေရွးမေႏွာင္းစ တင္ခဲ့သည္။ ကိုရီးယားကြၽန္း ဆြယ္စစ္ပြဲေၾကာင့္ ကမၻာ့ဆန္ေစ်း မ်ားျမင့္တက္သြားၿပီး ပါလီမန္ဒီမို ကေရစီေခတ္တြင္ ျမန္မာ့ဆန္ကို ကမၻာသို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ျခင္း စံခ်ိန္တင္ခဲ့သည္က ေမ့မရစရာ ျဖစ္ သည္။

ယခုႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ၾကာ လိပ္ခဲတည္းလည္းျဖစ္ခဲ့သည့္ ကိုရီးယားႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးက အထူးေကာင္းမြန္လာၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံေပါင္းစည္းေရးအထိ ေရွး႐ႈသြားႏုိင္သည္။ ဗုဒၶက‘ဆႏၵာအဓိပတိ’ဟု ေဟာခဲ့သည္။ ယခုျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းလိုေသာ ဆႏၵရွိသည့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားေၾကာင့္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ထြက္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံ စစ္မက္ျဖစ္ပြားရာမွ အျခားႏိုင္ငံ မ်ားပါ ပါ၀င္လာၿပီး စစ္ပြဲကာလ သံုးႏွစ္အတြင္း လူ ႏွစ္သန္းေက်ာ္ေသေက်ပ်က္စီးခဲ့ရေသာ အျဖစ္ အပ်က္ႀကီးသည္ နည္းသည့္ အာဃာတတရားမဟုတ္။ ထိုအာ ဃာတကို ပစ္ပယ္ကာ အရာရာ ကို သင္ပုန္းေခ်ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ခရီးလမ္းကို စတင္ေလွ်ာက္လွမ္း သည္က ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ သတိၱရွိမႈပင္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မၾကာေတာ့မည့္ကာလအတြင္း ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ၂၁ ရာစုပင္ လံုညီလာခံ ထပ္မံက်င္းပရန္ရွိေန သည္။ ႏုိင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အ ခတ္ရပ္စဲမႈစာခ်ဳပ္ (NCA) လက္မွတ္ေရးထိုးထားေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ား တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးၾကမည္ ျဖစ္ သည္။ ထို႔အတူ NCA မထိုးရေသးသည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားလည္း တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးသင့္သည္ဟု ထင္သည္။ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ား တစ္ခုၿပီး တစ္ခုစမ္းသပ္ကာ ကမၻာကို ၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္ေလာက္သည့္ အင္အားရွိသည့္ ႏိုင္ငံပင္ သူ႕ႏုိင္ငံသားအက်ဳိးစီးပြားအတြက္ စားပြဲ၀ိုင္း ေပၚေရာက္ရွိလာသည္။

လူေပါင္းမ်ားစြာေသေက် ပ်က္စီးရမႈအတြက္ တရား႐ုံးမ ေရာက္၊ စိတ္က်န္းမာေရးေဆး႐ုံ မေရာက္ဘဲ စားပြဲ၀ိုင္းေပၚေရာက္ ကာ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာ ျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္လူ႕အဖြဲ႕အ စည္းကို သာယာ၀ေျပာေစျခင္းက အတုယူရမည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္ စဥ္တစ္ခု ျဖစ္ပါေၾကာင္း....။

(ေဆာင္းပါးရွင္ ဗညားလိႈင္ဦး သည္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈ ေရး၊ မ်က္ေမွာက္ေရးရာေဆာင္း ပါးမ်ား ေရးသားေနသူျဖစ္သည္)

Top News