ျမန္မာ့ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္ႏွင့္ဆက္စပ္ေသာ မေတာ္မတရားျပဳမႈမ်ားတြင္ ႏုိင္ငံတကာယႏၲရားကုမၸဏီႀကီးမ်ား ဆက္စပ္ေနဟု စစ္တမ္းတစ္ရပ္ စြပ္စြဲေဖာ္ျပ

ကမၻာ့အရည္အေသြးအေကာင္းဆံုးေက်ာက္စိမ္းမ်ားထြက္ရွိရာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဖားကန္႔ေဒသေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္မွ ယႏၲရားမ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု −ဆိုင္းမိုင္/အီးပီေအ)

ႏိုင္ငံတကာ စက္ယႏၲရားကုမၸဏီ ႀကီးသံုးခုသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္း ခြင္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ မေတာ္မ တရားျပဳမႈမ်ားကို သြယ္ဝိုက္အားေပးေနေၾကာင္း စစ္တမ္းတစ္ရပ္ က စြပ္စြဲေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အလြန္အကြၽံ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ျခင္းႏွင့္ ဆက္ စပ္ၿပီး ဖားကန္႔တြင္ ေျမယာသိမ္း ဆည္းမႈ၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္ပ်က္စီးေစမႈ၊ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားမႈတို႔အတြက္ Caterpillar၊ Volvo ႏွင့္ Komatsu တို႔က တာဝန္မကင္းသည့္ က႑မ်ိဳးတြင္ ပါဝင္ေနေၾကာင္း ဆြီဒင္ႏုိင္ငံ စေတာ့ဟုမ္းၿမိဳ႕အေျခစိုက္ Swedwatch ရန္ပံုေငြအဖြဲ႕က ဇြန္လ ၂၀ ရက္တြင္ ေၾကညာသည္။

အဆုိပါ ကုမၸဏီႀကီး သံုးခု သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ဖားကန္႔ ေက်ာက္စိမ္းတြင္းမ်ားတြင္ အဓိ ကအက်ဆံုး လုပ္ငန္းလည္ပတ္ရာ ယႏၲရားအမွတ္တံဆိပ္မ်ားအ ျဖစ္ ရပ္တည္ေနေၾကာင္း Swed-watch က ေဖာ္ျပထားသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၁၅ ႏွစ္မွ်အ တြင္း ဖားကန္႔တြင္ ေက်ာက္စိမ္း တူးေဖာ္မႈမ်ားႏွင့္ဆက္စပ္၍ လူ ေထာင္ေသာင္းခ်ီမွ်ထိ ကိုယ္ပိုင္ေျမေနရာမ်ား သိမ္းဆည္းခံခဲ့ရ သလို ေျမၿပိဳမႈ၊ ေရႀကီးမႈမ်ား ေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ လူရာႏွင့္ခ်ီေသဆံုး ေနေၾကာင္း Swedwatch က ဆို သည္။

‘‘၂၀၀၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြက စလုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စက္ယႏၲရားႀကီးေတြ သံုးစြဲၿပီး သတၱဳထုတ္ယူမႈေတြက ခန္႔မွန္းလုိ႔ မရႏုိင္ေလာက္ ေအာင္ ျမန္ဆန္တဲ့ ႏႈန္းမ်ိဳးနဲ႔ ျမင့္တက္လာေနပါတယ္’’ဟု အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္း၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ တြင္ ပါရွိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရ တက္လာသည့္ေနာက္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာ တူးေဖာ္ ထုတ္လုပ္မႈစံႏႈန္းမ်ားကို ပိုမိုၾကပ္မတ္လာေသာ္လည္း လက္ေတြ႕ တြင္မူ တူးေဖာ္မႈမ်ား အရွိန္ ေကာင္းေကာင္းႏွင့္ ဆက္လက္ တည္ၿမဲေနဆဲျဖစ္သည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ၂၀၁၅ က ေက်ာက္စိမ္းမုိင္းတြင္း ေျမၿပိဳ မႈတစ္ခုေၾကာင့္ လူ ၁၀၀ ေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္လက လည္း ေျမစာပံုၿပိဳက်မႈေၾကာင့္ အနည္းဆံုး လူ ၁၄ ဦးမွ် အသက္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ေသးသည္။

ဖားကန္႔ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္၍ Swedwatch က စံုစမ္းေမးျမန္းရာ တရားမဝင္ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ေျမယာသိမ္းယူခံရသူမ်ား၊ ေျမေနရာ ေရာင္းခ် ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ဖိအားေပးခံရသူ အမ်ားအျပားရွိေၾကာင္း ေဖာ္ ထုတ္ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ရာႏွင့္ခ်ီ ေသာ မိသားစုမ်ားသည္ ၎တုိ႔ ၏ လယ္ယာေျမမ်ား ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရၿပီး စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ အသံုးျပဳ သည့္ ေရအရင္းအျမစ္ညစ္ႏြမ္းမႈ မ်ားႏွင့္လည္း ႀကံဳေနရသည္။

ဆြီဒင္ ကုမၸဏီ Volvo က ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖာ္မႈႏွင့္ဆက္ စပ္၍ ျမန္မာဘက္မွ ယႏၲရားဝယ္ယူသူမ်ားက မသင့္ေလ်ာ္သည့္ နည္းလမ္းျဖင့္ အသံုးျပဳျခင္း ရွိ၊ မရွိ စံုစမ္းေနေၾကာင္း Swedwatchသို႔ ေျပာၾကားထားသည္။

အေမရိကန္တြင္ အေျခစိုက္သည့္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး စက္မႈ ယႏၲရားကုမၸဏီႀကီး Caterpillar ကမူ Swedwatch ၏ ေဖာ္ထုတ္ ေရးသားမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ သီးျခားမွတ္ခ်က္ေပး တံု႔ျပန္မႈမရွိေသး ေခ်။  Komatsu ကမူ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ယႏၲရားတင္ပို႔ ေရာင္းခ်မႈမ်ား အတြက္ အနာဂတ္တြင္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ပတ္ သက္၍ ၾကပ္မတ္စဥ္းစားမည္ဟု ထုတ္ျပန္ထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၂၀၁၄ အ တြင္း ေက်ာက္စိမ္းထုတ္လုပ္မႈ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း၏ တန္ဖိုးသည္ ေဒၚလာ ၃၁ ဘီလီယံမွ်ရွိခဲ့ၿပီး ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုစာကာလတြင္မူ ေဒၚလာ ၁၂၂ ဘီလီယံထိ ရွိႏုိင္ ေၾကာင္း Global Witness က ခန္႔မွန္း ေဖာ္ျပထားသည္။

—Ref: Reuters