ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ ထိပ္တန္းအရာရွိမ်ားကို အေရးယူေပးရန္ AI ေတာင္းဆို

ရခုိင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡမ်ားအတြင္း ဘဂၤါလီမ်ားကို ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပန္း မႈမ်ား၌ တာဝန္ရွိေၾကာင္းစြပ္စြဲမႈျဖင့္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ ထိပ္တန္းအရာရွိ ၁၃ ဦးကို အေရးယူေပးရန္ ႏုိင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕(AI)က ေတာင္းဆိုသည္။

ဇြန္လ ၂၇ ရက္တြင္ AI က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ အစီရင္ခံစာတြင္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ႏွင့္ အျခားအရာရွိ ၁၂ ဦးသည္ ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ ဖိႏွိပ္ရာတြင္ အဓိကတာဝန္ရွိခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စြဲေဖာ္ျပထားသည္။

စာမ်က္ႏွာ ၂၀၀ နီးပါး ပါရွိ သည့္ အစီရင္ခံစာတြင္ ႏုိင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခံု႐ံုး(ICC)အေနျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ပဋိပကၡႏွင့္ ပတ္ သက္၍ ထဲထဲဝင္ဝင္ စစ္ေဆးစံု စမ္းမႈ၊ အေရးယူမႈျပဳလုပ္ေပးရန္လည္း ထည့္သြင္းေတာင္းဆိုထားသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းရွိ ေက်းရြာမ်ားထဲသို႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ ဖြဲ႕မ်ား ဝင္ေရာက္ကာ သတ္ျဖတ္မႈ၊ မီး႐ိႈ႕မႈ၊ မုဒိမ္းမႈမ်ား က်ဴးလြန္ ခဲ့သည့္ အေထာက္အထားမ်ား ရထားေၾကာင္း၊ မ်ားျပားလွသည့္ ယင္းအေထာက္အထားမ်ားက ဘဂၤါလီမ်ားကို စနစ္တက် တုိက္ခုိက္ရန္ အကြက္တက် စီမံၫႊန္ၾကားေနမႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု ထင္ရွားစြာ ေပၚလြင္ေနေစေၾကာင္း AI ၏ ပဋိပကၡကိုင္တြယ္မႈဆုိင္ရာ ထိပ္တန္းအႀကံေပး မက္သ႐ူး ေဝါလ္စ္က စြပ္စြဲေျပာၾကားခဲ့ သည္။

AI ၏ အစီရင္ခံစာ၌ တပ္မေတာ္ ထိပ္တန္းအရာရွိႀကီး ၁၀ ဦးႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕ အရာရွိသံုးဦး၏ အမည္မ်ားပါရွိၿပီး ၎တို႔သည္ ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားက ဖိႏွိပ္တိုက္ခုိက္ျခင္းမ်ားကို ဟန္႔တားထိန္းသိမ္းရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့ ေၾကာင္း စြပ္စြဲေဖာ္ျပထားသည္။

အဆိုပါ အစီရင္ခံစာသည္ ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ တြင္ ကိုးလမွ်ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ၏ ရလဒ္မ်ား၊ အေထာက္အထားမ်ားကို အေျခခံထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းဟု AI က ဆိုသည္။ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ တပ္မေတာ္က ဆင္ႏႊဲခဲ့သည့္ စစ္ဆင္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား၊ အရာရွိ အလိုက္ ကြပ္ကဲမႈမ်ား၊ တပ္ျဖန္႔မႈ မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္အသစ္မ်ား ကို AI က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤါလီစစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕ အာဆာက လံုၿခံဳေရးစခန္းမ်ားကို အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္ခဲ့သည့္ ျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ တပ္မေတာ္က စစ္ဆင္ေရးမ်ား တံု႔ျပန္ဆင္ႏႊဲခဲ့သည့္ေနာက္ သိန္းႏွင့္ခ်ီသည့္ ဘဂၤါလီမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သို႔ တိမ္း ေရွာင္ထြက္ေျပးခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

 အာဆာအဖြဲ႕ကို တပ္မေတာ္၏ ထိေရာက္ျပင္းထန္သည့္ တံု႔ျပန္ထိုးစစ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာမ်ားကိုလည္း AI က သီးျခားျပဳစုထားသည္။

 ယခုအစီရင္ခံစာအတြက္မူ လူေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ကို အင္တာဗ်ဴးေမးျမန္းျခင္း၊ ၿဂိဳဟ္တုဓာတ္ပံုမ်ားရယူျခင္း၊ အတည္ျပဳႏုိင္သည့္ဓာတ္ပံုႏွင့္ ဗီဒီယိုမ်ားကို ကိုးကားျခင္း၊ မႈခင္းပညာရွင္မ်ား၊ လက္ နက္ဆိုင္ရာ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား၏ မွတ္ခ်က္မ်ားကို ေတာင္းယူျခင္း တို႔ျဖင့္ အခ်က္အလက္မ်ား စု ေဆာင္းခဲ့ေၾကာင္း AI က ဆို သည္။

 အဆိုပါ အစီရင္ခံစာကို ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီႏွင့္ ICC တို႔ထံသို႔ ေပးပို႔ရန္လည္း AI က စီစဥ္ထားေၾကာင္း သိရ သည္။

ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္း သာခြင့္အဖြဲ႕ (Amnesty Inter-national)၏ အထက္ပါထုတ္ျပန္ ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္ သတင္းအမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူမ်ားထံ ဆက္သြယ္ေသာ္လည္း အဆက္အ သြယ္မရရွိေပ။

ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလတြင္ ႏုိင္ငံ တကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕က ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ သည္ ၂၀၁၇ ဩဂုတ္အတြင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၌ ဟိႏၵဴဘာ သာဝင္မ်ားကို အစုလိုက္၊ အၿပံဳ လိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ အဆိုပါျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ခုိင္လံုသည့္ သက္ေသအေထာက္အ ထားမ်ား ရရွိထားေၾကာင္း ထုတ္ ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။

ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္း သာခြင့္အဖြဲ႕ (AI) သည္ ရခုိင္ ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းအေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ လက္ရွိအစုိးရလက္ ထက္တြင္ အစီရင္ခံစာသံုးႀကိမ္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။