ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑မွသည္ အက်ဳိးအျမတ္ အမ်ားဆုံးႏွင့္ ႏုိင္ငံျခားေႂကြးၿမီအမ်ားဆုံးဟု EITI အစီရင္ခံစာေဖာ္ျပ

သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ျခင္း က႑မ်ားတြင္ ေရနံႏွင့္သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕က႑သည္ အက်ဳိးအ ျမတ္အမ်ားဆုံး ရရွိေသာ္လည္း ႏုိင္ငံျခားေႂကြးၿမီး အမ်ားဆုံးေပး ဆပ္ရသည့္ က႑လည္းျဖစ္သည္ ဟု EITI အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။


သဘာ၀သယံဇာတ အရင္း အျမစ္ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ ငန္းမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ေဖာ္ ေဆာင္ေရး (EITI)၏ ဒုတိယ ၂၀၁၄-၁၅ ႏွင့္ တတိယ ၂၀၁၅-၁၆ အႀကိမ္ေျမာက္ အစီရင္ခံစာကို ဇြန္လ ၂၈ ရက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး ေရနံႏွင့္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑၊ ေက်ာက္စိမ္းႏွင့္ေက်ာက္မ်က္၊ အျခားသတၱဳမ်ားႏွင့္ ပုလဲက႑တုိ႔ ပါ၀င္ေသာ သတၱဳက႑တို႔မွ အခြန္ဘ႑ာ၀င္ေငြမ်ား ပါ၀င္သည္။

ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ က႑မွ ၀င္ေငြသည္ ႏုိင္ငံေတာ္ ဘ႑ာထည့္၀င္ေငြ ၄၇ ဒသမ ၅  ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေသာ္လည္း ႏုိင္ငံျခား ေႂကြးၿမီအမ်ားဆုံးလည္း ျဖစ္ေန သည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ EITI သုံးပြင့္ ဆုိင္ ၫႊန္႔ေပါင္းအဖဲြ႕မွ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖဲြ႕ကို္ယ္စားလွယ္ ေဒၚမုိးမိုး ထြန္းက ေျပာသည္။

၂၀၁၄-၁၅ ဘ႑ာေရးႏွစ္ တြင္ သယံဇာတတူးေဖာ္ထုတ္လုပ္ ျခင္းက႑မွ အစီရင္ခံစာပါ လုပ္ ငန္းအမ်ဳိးအစားမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္ ေသာ အခြန္အခရေငြအားလုံး၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေရနံႏွင့္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑မွ ေကာက္ခံရရွိ ၿပီး၊ အစိုးရအေနျဖင့္ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ကုမၸဏီမ်ား (ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လုိင္း ကုမၸဏီမ်ားအပါအ၀င္) ထံမွ က်ပ္၂,၈၈၂,၂၀၆ သန္း ေကာက္ခံရရွိ ထားသည္။

၂၀၁၅-၁၆ ဘ႑ာေရးႏွစ္ တြင္ အခြန္အခရေငြအားလုံး၏ ၇၆ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေရနံႏွင့္သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕က႑မွ ရရွိခဲ့ၿပီး၊ ေရနံ ႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ကုမၸဏီမ်ား (ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္ လုိင္းကုမၸဏီမ်ားအပါအ၀င္) ထံမွက်ပ္ ၂,၅၇၉,၉၁၇ သန္းေကာက္ခံ ရရွိထားသည္ဟု အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

ေရနံႏွင့္  သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ က႑မွ ၀င္ေငြသည္ကမ္းလြန္လုပ္ ကြက္စီမံကိန္းမ်ား၊ ပိုက္လုိင္းစီမံ တည္ေဆာက္ျခင္းတို႔မွ ေခ်းေငြ အေျမာက္အျမား ေခ်းယူထားၿပီး တ႐ုတ္မွ ေခ်းေငြအမ်ားဆုံးယူ ထားသည္။ အတုိးႏႈန္းအေနျဖင့္ ၄ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းဟုဆိုေသာ္ လည္း အတုိးေပးသည့္ ပမာဏကို ရွင္းလင္းစြာ ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိ ဟု ေဒၚမိုးမိုးထြန္းကေျပာသည္။

‘‘ကမ္းလြန္ ေရနံမွာဆိုရင္ MOGE က ႏိုင္ငံထည့္၀င္ေငြမွာ အမ်ားဆံုးလို႔ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္ ေႂကြးၿမီထက္၀က္နီးပါးကို ကိုယ္စားျပဳေနျပန္တယ္။ တကယ္ကို ျမတ္ေနတာလားဆိုတာ အားလံုးျပန္စဥ္းစားသံုးသပ္ဖုိ႔ လိုပါ တယ္’’ဟု ေဒၚမိုးမိုးထြန္းကေျပာ သည္။

ရန္ကုန္-ေညာင္တုန္း သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ပိုက္လိုင္းအတြက္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွ ေခ်းယူထားသည့္ ေခ်းေငြ၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ ဖိအားျမႇင့္စက္မ်ား၀ယ္ယူရန္ ထိုင္းႏိုင္ငံ မွ ေခ်းယူထားသည့္ ေခ်းေငြႏွင့္ ကမ္းလြန္ေရနံ ရွာေဖြေရးအတြက္ JICA တို႕မွ ေခ်းယူထားသည့္ ေခ်းေငြမ်ားကို ျပန္လည္ေပးဆပ္ၿပီး ျဖစ္သည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ EITI သံုးပြင့္ဆိုင္ ၫႊန္႔ေပါင္းအဖြဲ႕မွ အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ ဦးသန္းေဌးေအာင္က ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ ကမ္း႐ိုးတန္း ေရနံတူးေဖာ္ရာ၌ လိုအပ္သည့္ စက္ပစၥည္းမ်ား ၀ယ္ယူရန္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ၈၀ ဒသမ ၅၁၀ သန္း၊ ရတနာဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းအတြက္ ယူ႐ို၁၈၅ ဒသမ ၆၀၄ သန္း၊ ေရႊပိုက္လိုင္းအ တြက္ ယူ႐ိုသန္း ၄၂၀ ေခ်းယူထားသည္ဟု ၎ကဆိုသည္။

‘‘ေခ်းေငြက တစ္ခါတည္းလံုး ခနဲ ရတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေခ်းေငြေနာက္ကေနဘာပစၥည္း၀ယ္ရ တယ္၊ ဘာနည္းပညာရွိတယ္ဆိုၿပီး ေနာက္ကေန ေႏွာင္ႀကိဳးနဲ႔လိုက္ တာရွိပါတယ္’’ ဟု ၎ကဆို သည္။

EITI အစီရင္ခံစာပါ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၏ သယံဇာတစီမံ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ လုပ္ငန္း စဥ္သည္ သိသာထင္ရွားစြာ ယို ယြင္းပ်က္စီးေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရ ၿပီး၊ သယံဇာတ ထုတ္ယူမႈ အဆင့္ မွသည္ ေရာင္းခ်တင္ပို႔သည့္ အဆင့္အထိ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ ေလွ်ာက္္ လြဲမွားေသာ စီမံအုပ္ ခ်ဳပ္မႈေၾကာင့္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈႏွင့္ ႏုိင္ငံဘ႑ာေငြ ေလလြင့္ဆံုုး႐ံႈးမႈ ပမာဏႀကီးမားစြာ ျဖစ္ေပၚေန သည္ကို အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။

ထို႔အျပင္ လိုင္စင္ခ်ထားေပး ျခင္း၊ အခြန္ေကာက္ခံျခင္း၊ အစုိးရႏွင့္ ကုမၸဏီၾကား အက်ဳိးတူ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုမႈမ်ား၊ ႀကီးၾကပ္စစ္ေဆးမႈမ်ား၊ ဥပေဒလုပ္ထုံး လုပ္နည္းမ်ားတြင္ အလြန္သိသာ ျမင္သာသည့္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိေနသည္ဟု ဆိုသည္။

တြင္းထြက္ သယံဇာတ အရင္းအျမစ္မ်ား ပိုမိုေကာင္းမြန္စြာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ တြင္းထြက္  သယံဇာတတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္း မ်ားမွ ရရွိေသာ အခြန္ဘ႑ာေငြ ႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ပြင့္လင္းျမင္ သာစြာ အမ်ားျပည္သူသို႔ အသိေပးႏိုင္ရန္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္းထြက္ သယံဇာတ တူးေဖာ္သည့္ လုပ္ငန္း မ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ေဖာ္ေဆာင္ ေရး(Myanmar EITI) ပထမအႀကိမ္ အစီရင္ခံစာ ၂၀၁၃-၁၄ ကို၂၀၁၅ ဒီဇင္ဘာက ထုတ္ျပန္ခ့ဲ သည္။