ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းမ်ား ေအာင္ျမင္စြာက်င္းပၿပီး ႏုိင္ငံတကာစင္ျမင့္ ျပန္လည္တက္လွမ္းလာေသာ ျမန္မာ

ဓာတ္ပံု − ေဂ်ေမာင္ေမာင္(အမရပူရ)

တုိက္ပံုအျဖဴ၊ နံ႔သာေရာင္ ပုိးတဲြပုဆိုးတုိ႔ျဖင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ပထမဆံုးႀကိဳဆုိႏႈတ္ဆက္ရသူမွာ အသစ္စက္စက္အင္ဒိုနီးရွားသမၼတ ဂ်ဳိကို၀ီဒိုဒိုျဖစ္ သည္။ အိမ္ရွင္ဥကၠ႒ သမၼတဦးသိန္းစိန္ မေရာက္ မီကပင္ ေရာက္ရိွေနျခင္းျဖစ္သည္။

ဂ်ဳိကုိ၀ီဒုိဒိုေရာက္ၿပီး ငါးမိနစ္ခန္႔ၾကာမွသာ သမၼတဦးသိန္းစိန္ေရာက္ရိွလာကာ အေရွ႕အာရွ အစည္းအေ၀းတက္ေရာက္မည့္သူမ်ားတဖဲြဖဲြ ေရာက္လာၾကသည္။

ဒုတိယေျမာက္ေရာက္ရိွသူ က  အိႏိၵယ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္နရန္ဒရာမုိ ဒီျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ မွလဲြ၍ က်န္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ႏွင့္သမၼတဦးသိန္းစိန္တုိ႔ ႏႈတ္ဆက္ပံုမွာ ေႏြးေႏြးေထြးေထြးရိွလွသည္။

ေနာက္ဆံုးပိတ္ေရာက္ရိွ လာသူက တစ္ကမၻာလံုးက စိတ္ ၀င္စားေနသည့္ ကန္သမၼတအုိ ဘားမားျဖစ္သည္။ အုိဘားမား သည္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ကို ရင္း ရင္းႏွီးႏွီးျဖင့္ ဖက္လွဲတကင္းလက္ ဆဲြႏႈတ္ဆက္သည္။ ျမန္မာခရီး စဥ္မတုိင္မီကတည္းက ျမန္မာ

အေပၚထားရိွသည့္ ကန္ႏုိင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒႏွင့္ ပတ္သက္၍ ၎အေပၚ ဖိအားေပးေျပာၾကားမႈမ်ားကုိ လက္ခံရရိွထားေသာ္ လည္း သမၼတအိုဘားမားအသြင္ က ျမန္မာအေပၚ ႏွစ္လုိမႈအျပည့္ ႏွင့္ျဖစ္သည္။ ေနာက္က်မွ ေရာက္လာေသာ္လည္း သူ႔ပံုစံက အတက္ႂကြဆံုးျဖစ္သည္။

အေရွ႕အာရွ ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းတက္ေရာက္ရန္ႏုိင္ငံတကာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအားလံုးေရာက္ ရွိလာေသာ ျမင္ကြင္းျဖစ္သည္။ ႏွစ္ရက္တာအတြင္း စုစုေပါင္း အခမ္းအနား ၁၉ ခု က်င္းပခဲ့ၿပီး ထုိအထဲတြင္အစည္းအေ၀းေပါင္း ကိုးပဲြျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ပထမဆံုးအႀကိမ္က်င္းပခြင့္ရေသာ အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေ၀းကို ျမန္မာကေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္ခဲ့သည္။

အာဆီယံဥကၠ႒ရာထူးကုိ ေနာင္ႏွစ္အလွည့္က်ဥကၠ႒မေလး ရွားႏုိင္ငံသုိ႔ ေအာင္ျမင္စြာ လဲႊ ေျပာင္းေပးလိုက္ႏုိင္ၿပီျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးကုိ ေနာက္ ဆုတ္ေပးေနၿပီ၊ ရပ္တန္႔ေနၿပီဟု ေ၀ဖန္မႈမ်ားရိွေသာ္လည္း အာဆီ ယံထိပ္သီး အစည္းအေ၀းကုိ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏုိင္ျခင္း သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းတြင္ ေနရာတစ္ခု ရရိွေနသည္ဆုိျခင္းကို သက္ေသ ျပလိုက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဘလြန္း ဘာ့ဂ္သတင္းဌာန၏ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆုိင္ရာသတင္းေထာက္က သံုး သပ္သည္။

‘‘ျမန္မာက အာဆီယံဥကၠ႒ ရာထူးကုိ ေကာင္းမြန္စြာ လုပ္ႏုိင္ တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ကဆုိရင္ လုပ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အခုေတာ့ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္ကို ေရာက္လာခဲ့ၿပီ’’ဟု စင္ကာပူအေျခစိုက္ The Straits Time သတင္းစာမွ အင္ဒုိ နီးရွားႏုိင္ငံဆုိင္ရာအႀကီးအကဲ မစၥတာ ေနမာဂုိရ္ွက ျမန္မာက အာဆီယံဥကၠ႒ ရာထူးထမ္းေဆာင္ ျခင္းအေပၚမွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ျမန္မာက အာဆီယံဥကၠ႒ တာဝန္ကုိ အမွားအယြင္းမရွိ ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့၍ ႏုိင္ငံေရးစင္ျမင့္ ေပၚသို႔ ေရာက္ရွိလာၿပီျဖစ္ ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆက္လက္ ေျပာၾကားသည္။

ထို႔အျပင္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္းက ‘‘ အာ ဆီယံထိပ္သီး အစည္းအေ၀းကို ပထမဆံုး က်င္းပခြင့္ရေပမယ့္ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္တဲ့အတြက္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ကို ဂုဏ္ျပဳပါတယ္။ ’’ ဟု ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ အာ ဆီယံ ဥကၠ႒တာဝန္ယူခ်ိန္တြင္ ေျဖရွင္းရမည့္ ျပႆနာမ်ားႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးရမည့္ ျပႆနာမ်ားက မ်ားလွသည္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ ေရပုိင္ နက္အျငင္းပြားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ အာဆီယံဥကၠ႒ တာဝန္ယူထား ခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဓိက မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံတုိ႔ၾကား တင္း မာမႈ ျမင့္မားခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ ၂၀၁၅ ႏွစ္ကုန္ပုိင္းတြင္ စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ အာ ဆီယံ အသုိက္အဝန္း ေဖာ္ေဆာင္ ေရးအတြက္လည္း အဓိက တာဝန္ယူရသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ရွိရင္းျပႆ နာမ်ား ေျဖရွင္းေနစဥ္အတြင္း အ စြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္မ်ားကိစၥ ႏွင့္ အီဘိုလာကူးစက္ေရာဂါတုိ႔က ထပ္တုိးလာခဲ့သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္လည္း ယခုျပဳ လုပ္ေသာ အာဆီယံထိပ္သီးအ စည္းအေဝးႏွင့္ ဆက္စပ္အစည္း အေဝးမ်ားတြင္ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးထက္ အစြန္း ေရာက္  အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား ႏွင့္ အီဘုိလာေရာဂါတို႔မွာ ေရွ႕ တန္းေရာက္လာခဲ့သည္။ ေဆြး ေႏြးပြဲတုိင္းတြင္ ထုိကိစၥႏွစ္ခုမွာ မပါမျဖစ္ အဓိကအေရးကိစၥမ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္။

ေဆြးေႏြးပြဲတုိင္းတြင္ တက္ တက္ႂကြႂကြ ေဆြးေႏြးသည္မွာ အိႏိၵယ၊ ကုိရီးယား၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားမွ ေခါင္းေဆာင္တို႔ ျဖစ္သည္။ ထိုေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္တို႔ ဆက္ဆံပံုမွာလည္းေႏြးေႏြးေထြးေထြး ရွိလွသည္။

အာဆီယံထိပ္သီးအစည္း အေဝးမ်ားမွာ သာမန္ဆန္ေလ့ရွိ ေသာ္လည္း အေရွ႕အာရွထိပ္သီး အစည္းအေဝးမွာမူ စူပါပါဝါအင္ အားႀကီး အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္ ႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ားေၾကာင့္ လႈပ္ရွားသက္ဝင္ခဲ့သည္။ ေခါင္း ေဆာင္အမ်ားစုမွာ ပုံစံခြက္တစ္ခု ထဲ ေရာက္ေနသည့္ သတိအေန အထား ျဖစ္ေသာ္လည္း ကန္ သမၼတ အုိဘားမားႏွင့္ ဂ်ိဳကိုဝီဒိုဒို တို႔မွာမူ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးဟန္ပန္ျဖင့္ ပင္ အစည္းအေဝးမ်ား တက္ ႂကြစြာ ပါဝင္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

(၉)ႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ အာရွထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ေဒသတြင္း ပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ပုိမိုခုိင္မာေစ ေရး၊ အာဆီယံ၏ အခ်က္အခ်ာ က်မႈကုိ ထိန္းသိမ္းေရး၊ ေဒသ တြင္း တည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရး အတြက္ သမား႐ိုးက်ႏွင့္ သမား ႐ိုးက် မဟုတ္ေသာ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ ရာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို စုေပါင္းကုိင္ တြယ္ ေျဖရွင္းသြားေရး၊ အာရွ- ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း စီးပြားေရးပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးႏွင့္ ေဒသ ဆုိင္ရာ ေပါင္းစည္းမႈခုိင္မာေစ ရန္ ျပည္သူအခ်င္းခ်င္း ထိေတြ႕ ဆက္ဆံမႈ ျမႇင့္တင္ေရးတို႔ကို ေခါင္းေဆာင္ ၁၈ ဦးလံုး တံခါး ပိတ္အစည္းအေဝးတြင္ အျမင္ ဖလွယ္ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း သတင္း ထုတ္ျပန္သည္။

အေမရိကန္-အာဆီယံထိပ္ သီးအစည္းအေဝးတြင္လည္း လံု ၿခံဳေရး၊ စီးပြားေရးကိစၥမ်ားအျပင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ အဏုျမဴ လက္နက္ကင္းမဲ့ဇုန္စာခ်ဳပ္ကိစၥ၊ လူႏွင့္ လက္နက္ေမွာင္ခုိမႈ ႏွိမ္ နင္းေရးတို႔တြင္ ပုိမိုပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။

အထူးသျဖင့္ စီးပြားေရးႏွင့္ ဆုိင္ေသာကိစၥမ်ား ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး၊ အေသးစား၊ အလတ္စားလုပ္ငန္းမ်ားဖြံ႕ၿဖိဳး တုိးတက္ေရးႏွင့္ ဆုိင္ေသာ ကိစၥ ရပ္မ်ားတြင္ သေဘာတူညီမႈရရိွခဲ့ ၾကၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈသဘာ၀ ေဘးအႏၲရာယ္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ဆုိင္ေသာ ကိစၥမ်ားတြင္မူ အျမင္ ျခင္းဖလွယ္ခဲ့ၾကသည္။

ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ အာဆီယံ ဥကၠ႒တာ၀န္ယူထားေသာ ျမန္မာအစိုးရ အဓိကေဆာင္ရြက္သည့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ႏွင့္ ဆုိင္ေသာက်င့္၀တ္စည္းကမ္းမ်ား ကိုမူတ႐ုတ္ႏုိင္ငံက လက္မခံေၾကာင္း သတင္းမ်ားထြက္ေပၚခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အာဆီယံ-တ႐ုတ္ ေတာင္ တ႐ုတ္ပင္လယ္ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုး လုပ္နည္း ေၾကညာခ်က္ (စီအိုစီ) ေပၚေပါက္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္ရန္ ကတိက၀တ္ျပဳခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အာဆီယံ အစည္းအေ၀းမ်ားမွာ သတ္မွတ္ ထားသည့္ အခ်ိန္ထက္ေနာက္က် ခဲ့ၿပီး ေန႔လယ္ ၁၁ နာရီတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြ ကို ညေန ၃ နာရီမွျပဳလုပ္ႏုိင္ ခဲ့သည္။ ညေန ၆ နာရီခဲြတြင္ ျပဳလုပ္မည့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲကုိ ည ၈နာရီထုိးခါနီးမွ ျပဳလုပ္ႏုိင္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ အေမရိကန္ သမၼတအုိဘားမားတုိ႔မွာလည္း ည ၈နာရီေက်ာ္မွ ေတြ႕ဆံုႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။

ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းပိတ္ ပဲြတြင္ သမၼတဦးသိန္းစိန္က အာ ဆီယံအသုိက္အ၀န္းေပၚထြန္း ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းရာတြင္ ႀကံဳ ေတြ႕ရႏုိင္ေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကုိ ေဖာ္ထုတ္ၿပီး ၎တု႔ိကုိ ေက်ာ္ လႊားႏုိင္မည့္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ ႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

သုိ႔ေသာ္အာဆီယံဥကၠ႒ တာ၀န္ယူစဥ္က ေရွ႕ေဆာင္ရြက္ မည့္လုပ္ငန္းမ်ားကို ရည္ၫႊန္း သည္ေဆာင္ပုဒ္ကုိမူ အျပည့္အ၀အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏုိင္ခဲ့ ေပ။ အာဆီယံဥကၠ႒ျမန္မာႏုိင္ငံ က ‘‘ေရွ႕သုိ႔တူညီတက္လွမ္းခ်ီ ၿငိမ္းခ်မ္းေ၀စည္ အသိုက္အ၀န္းဆီ’’ ဟု သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

အာဆီယံအသိုက္အ၀န္း ေဖာ္ေဆာင္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ လုပ္ငန္းစဥ္ ၈၀ ေက်ာ္ ေဆာင္ရြက္ ၿပီးစီးခဲ့ၿပီး ေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္မည့္မ်ားအား အေကာင္ အထည္ေဖာ္ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း  အာဆီယံေဒသတြင္းတြင္မူ မၿငိမ္း ခ်မ္းခဲ့ေပ။ အစြန္းေရာက္အၾကမ္း သမားမ်ား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား က ပိုတုိးေန၍ ျဖစ္သည္။