ဧရာဝတီနဲ႔ ဒုဌ၀တီတို႔ ေပါင္းစံုစီးဆင္းရာ သန္လ်က္ခံုက်ြန္းဆြယ္ေပၚက အင္းဝ

Fri, 2017-10-13 16:06 -- zaythu

ႏွစ္ေပါင္း ၆၀၀ ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိၿပီျဖစ္တဲ့ မင္းေနျပည္ေတာ္ျဖစ္ခဲ့ဖူးရာ အင္းဝ။ 
 
အင္း၀ၿမိဳ႕ဟာ မႏၱေလးနဲ႕သိပ္မေ၀းလွဘဲ မႏၱေလးျမိဳ႕ရဲ႕ ေတာင္ဘက္၊ ဧရာ၀တီျမစ္နဲ႕ ဒုဌ၀တီျမစ္(ျမစ္ငယ္ျမစ္)တို႕ဆံုရာမွာ တည္ရိွပါတယ္။ အင္း၀ၿမိဳ႕ဟာ ေအဒီ(၁၃၆၄-၁၃၆၈)မွာ သတိုးမင္းဖ်ား စတည္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး ဘၾကီးေတာ္ (၁၈၁၉-၁၈၃၇)ထိ ေနာက္ဆံုးမင္းအေနနဲ႕ စိုးစံခဲ့တာမို႕ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀၀ ေက်ာ္ မင္းေနျပည္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႕ အင္း၀မွာ ေလ့လာစရာ၊ လည္ပတ္စရာ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ေနရာေတြ အမ်ားၾကီးပါပဲ။
 
အင္း၀ကို မႏၱေလးကေန သြားမယ္ဆို လမ္းေၾကာ ႏွစ္ေၾကာနဲ႕ သြားနိုင္ပါတယ္။ ရန္ကုန္-မႏၱေလးအေ၀းေျပးလမ္းအတိုင္း မႏၱေလး တံခြန္တိုင္ အ၀ိုင္းကေန ဆက္သြားျပီး ဒုဌ၀တီတံတားကို ေက်ာ္တဲ့အခါ လမ္းညာဘက္မွာ အင္း၀သြားဖို႕ လမ္းညြန္ဆိုင္းဘုတ္ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ဒါကေတာ့ အေ၀းေျပးလမ္းကေန သြားတာပါ။

အဲ့ဒီလိုမွ မသြားခ်င္ရင္ မႏၱေလး အိုးတုတ္တန္းဘက္ကေန ဒုဌ၀တီျမစ္ကို စက္ေလွနဲ႕ကူးလို႕ အင္း၀ဘက္ကမ္းက ေလွဆိပ္ကို သြားႏိုင္ပါေသးတယ္။ အဲ့ဒီလိုသာ သြားမယ္ဆိုရင္ အရင္ဆံုး စစ္ကိုင္း-မႏၱေလးလမ္းကေန စစ္ကိုင္းတံတားေဟာင္းရိွရာကိုသြားရပါမယ္။ စစ္ကိုင္းတံတားေဟာင္းထိပ္ကို ေရာက္ျပီဆို လမ္းသံုးခြဆံု ဆိုင္းဘုတ္ကေန အိုးတုတ္တန္းကို ေရာက္ေအာင္သြားပါ။ အိုးတုတ္တန္းကို သြားတဲ့လမ္းေလးဟာ သစ္ပင္ရိပ္ေတြနဲ႕ အရမ္းကိုလွလို႕ ဓာတ္ပံုရိုက္ခ်င္သူေတြအတြက္လည္း အဆင္ေျပပါတယ္။ 
 
အိုးတုတ္တန္းေလွဆိပ္ကိုေရာက္ျပီဆိုရင္ေတာ့ စက္ေလွနဲ႕ တစ္ေယာက္ ၅၀၀ ေပးျပီး အင္း၀ကို ကူးယံုပါပဲ။ စက္ေလွေပၚကို ဆိုင္ကယ္တင္ျပီး ကူးလို႕လည္းရပါေသးတယ္။ ဆိုင္ကယ္ပါရင္ေတာ့ အင္း၀ေရာက္တဲ့အခါ ကိုယ့္ဆိုင္ကယ္နဲ႕ကိုယ္လည္ရံုပဲေပါ့။
 
ဆိုင္ကယ္မပါဘူးဆိုရင္ေတာ့ အင္း၀ရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ ျမင္းလွည္းေလးေတြငွားျပီး လည္ပတ္နိုင္ပါတယ္။ သစ္ပင္ျခံဳႏြယ္ေတြနဲ႕ စိမ္းေနတဲ့ လမ္းေလးေတြထဲ ျမင္းလွည္းေလးနဲ႕ ေလွ်ာက္သြားရတာကလည္း အရသာတစ္ခုပါ။ 
 
အင္း၀ျမိဳ႕ကို လည္ပတ္လုိ႕ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ကေတာ့ အခုလို သီတင္းကၽြတ္အျပီး ေအာက္တိုဘာ၊ နို၀င္ဘာ၊ ဒီဇင္ဘာ၊ ဇန္န၀ါရီ၊ ဖေဖာ္၀ါရီလေတြပါပဲ။ ေႏြရာသီကေတာ့ ပူျပင္းလြန္းၿပီး မိုးရာသီကေတာ့ အင္းေတြ၊ ျမစ္ေတြေရလွ်ံတတ္လုိ႕ သိပ္ျပီး သြားလာလို႕မေကာင္းပါဘူး။ အင္း၀ျမိဳ႕ရဲ႕ အလွဆံုးအခ်ိန္ကေတာ့ လက္ပံပြင့္ေတြ ပြင့္တဲ့ ေႏြဦးရာသီ ေဖေဖာ္၀ါရီပဲျဖစ္ပါတယ္။  အဲ့ဒီအခ်ိန္ဆို ၾကည့္ေလရာ လက္ပံပြင့္ရဲရဲေတြ၊ ရြက္ေၾကြေတြနဲ႕ အင္း၀ျမိဳ႕ေဟာင္းၾကီးဟာ ၾကည့္ေလရာ လြမ္းစရာအျပည့္ျဖစ္ေနမွာ အမွန္ပါပဲ။ 
 
အင္းဝေရာက္ရင္ အဓိကကေတာ့ မယ္ႏုအုတ္ေက်ာင္းႀကီးပဲျဖစ္ပါတယ္။ အ၀ါခပ္ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ထုထည္ၾကီးၾကီးနဲ႕ အုတ္ေက်ာင္းၾကီးကို ဓာတ္ပံုေတြကေနတဆင့္ ရင္းႏွီးၾကၿပီးသားျဖစ္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။  ဘၾကီးေတာ္ရဲ႕ မိဖုရားေခါင္ၾကီးမယ္နု ေဆာက္လွဴထားတဲ့ မယ္နုအုတ္ေက်ာင္းၾကီးဟာ အုတ္အဂၤေတေတြနဲ႕ အခိုင္အမာ ေဆာက္ထားတဲ့ေက်ာင္းၾကီးပါ။ ဒီေက်ာင္းၾကီးကို ၁၈၂၈မွာ ေညာင္ကန္ဆရာေတာ္ ဦးပို ကို ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ ဦးပို ပ်ံလြန္ေတာ္မူအျပီးမွာေတာ့ ဆရာေတာ္ဦးဗုဓ္ကို လွဴဒါန္းခဲ့ပါတယ္။ 
မယ္နုအုတ္ေက်ာင္းနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ ရာဇ၀င္ေတြကလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးပါပဲ။ အုတ္ေက်ာင္းႀကီးမွာ ျပာႆဒ္ေဆာင္၊ ရဟန္းေတြ သီတင္းသံုးဖို႕အခန္း၊ စၾကၤပတ္လမ္းေတြထည့္ေဆာက္ထားျပီး အုတ္ေက်ာင္းတစ္ခုလံုးဟာ လက္ရာေျမာက္လွတာကို ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။
 
ေနာက္တစ္ေနရာကေတာ့ အင္း၀နန္းျမင့္ေမွ်ာ္စင္ျဖစ္ပါတယ္။ မယ္နုအုတ္ေက်ာင္းအနီးမွာပဲ အင္း၀ေမွ်ာ္စင္ရိွပါတယ္။ အဂၤေတနဲ႕ သစ္သားေပါင္းစပ္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အင္း၀ေမွ်ာ္စင္ၾကီးက အခုခ်ိန္မွာေတာ့ ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ ၿပိဳက်ပ်က္စီးေနၿပီး အႏၱရာယ္ရိွတာေၾကာင့္ ေမွ်ာ္စင္ေပၚကို တက္ဖို႕ တားျမစ္ထားပါတယ္။ အင္း၀ေမွ်ာ္စင္နားက လက္ပံပင္ၾကီးကေတာ့ ေဖေဖာ္၀ါရီလဆို လက္ပံပြင့္ေတြ ရဲေနေအာင္ပြင့္တာမို႕ ဓာတ္ပံုရိုက္လို႕သိပ္ေကာင္းတဲ့ေနရာတစ္ခုပါ။ ၿပီးရင္ေတာ့  ေမွ်ာ္စင္ေရွ႕မွာ ပန္းခ်ီကားေတြ၊ လက္မႈပစၥည္းေတြကို အမွတ္တရ ၀ယ္ယူနိုင္ပါေသးတယ္။
ေမ်ွာ္စင္ၿပီးရင္ေတာ့ ဗားကရာေက်ာင္းကိုလည္း သြားေရာက္လည္ပတ္ႏိုင္ပါတယ္။ သစ္သားအတိၿပီးတဲ့ ဗားကရာေက်ာင္းေတာ္ၾကီးဟာ ျမန္မာ့လက္မႈပန္းပု၊ ပန္းပြတ္ ဗိသုကာလက္ရာေတြကို အထင္အရွားျမင္ေတြ႕ရမယ့္ေနရာတစ္ခုပါ။ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၉၆ ခုႏွစ္မွာ တည္ေဆာက္ခဲ့တာျဖစ္ျပီး ကၽြန္းတိုင္လံုးေပါင္း ၂၆၇ တိုင္ပါရိွတဲ့ ႏွစ္ထပ္ေက်ာင္းေဆာင္ၾကီးျဖစ္ပါတယ္။ ေရနံေခ်း၀ျပီး သပိတ္ေရာင္ထေနတဲ့ ေက်ာင္းေတာ္ၾကီးဟာ ျမင္ရတာနဲ႕ကို ရင္သပ္ရွဳေမာစရာပါပဲ။
ေနက္တစ္ေနရာ ထပ္ညႊန္းေပးခ်င္တာကေတာ့ ဆင္က်ံဳးခံတပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဆင္က်ံဳးခံတပ္ဟာ အင္း၀ၿမိဳ႕ ဆင္က်ံဳးရြာ ရဲ႕ အေနာက္၊ ဧရာ၀တီျမစ္ေတာင္ဘက္မွာရိွပါတယ္။ ေရွးဘုရင္မ်ားလက္ထက္က ဆင္ေတြကို က်ံဳးသြင္းဖမ္းဆီးဖို႕ လုပ္ထားတဲ့ ေထာင္ေခ်ာက္မို႕ ဆင္က်ံဳးလို႕ေခၚပါတယ္။ မင္းတုန္းမင္းလက္ထက္မွာ ဧရာ၀တီျမစ္က ဆန္တက္လာမယ့္ ေရေၾကာင္းအႏၱရာယ္ကိုတြက္ဆျပီး ဆင္က်ံဳးေနရာမွာ ခံတပ္လုပ္ခဲ့ရာကေန ဆင္က်ံဳးခံတပ္ဆိုျပီးျဖစ္လာပါတယ္။ 
ဆင္က်ံဳးခံတပ္ဟာ စတုရန္းပံုျဖစ္ျပီး အုတ္တံတိုင္းသံုးထပ္ပါပါတယ္။ က်ံဳးထဲမွာ ခံတပ္အတြက္အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ အေျမာက္လက္နက္ေတြကိုလည္း ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆင္က်ံဳးခံတပ္ကေန ဧရာ၀တီျမစ္ရဲ႕ ညေနခင္းဆည္းဆာအလွကို တစ္၀ၾကီးခံစားနိုင္ပါေသးတယ္။
တကယ္ေတာ့ အင္းဝၿမိဳ႕ေဟာင္းမွာ လည္ပတ္စရာေတြက အေတာ္မ်ားတာပါ။ ရတနာဆီမီးဘုရားစု၊ ေဒၚဂ်မ္းဘုရားစု ၊ စႏၵာမုနိဘုရား၊ ၀ကၤပါဘုရား၊ ျမင့္မိုရ္ေတာင္ဘုရား၊ ေလာကသရဖူဘုရား၊ထီးလိႈင္ရွင္ စတဲ့ေနရာေတြျကိုလည္း သြားေရာက္ ဖူးေျမွာ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘုရားတစ္ခုခ်င္းစီမွာ သူမတူတဲ့ လက္ရာေတြ ဗိသုကာေတြနဲ႔မို႕ ရင္သပ္ရွဳေမာစရာပါ။
အင္း၀ျမိဳ႕ဟာ ၾကည့္ေလရာ အုတ္နီရဲရဲ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအံုေတြနဲ႕ ေအးခ်မ္းသာယာၿပီး ျမန္မာမႈလက္ရာေတြ၊ ဗိသုကာေတြ၊ သမိုင္းေတြနဲ႕ ထံုမႊမ္းေနတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးျဖစ္ပါတယ္။ အခြင့္အခါသင့္ရင္ အဆင္းလွတဲ့ အင္း၀ျမိဳ႕ေလးကို တစ္ခါေလာက္ေတာ့ အလည္လာေစခ်င္ပါေသးတယ္။ 
အင္း၀ျမိဳ႕ရဲ႕ ရွဳခင္းေတြ၊ အလွအပေတြဟာ ျပန္ေတြးတိုင္း အမွတ္ရစရာေတြျဖစ္ေနမွာပါ။ အဲဒီလိုထူးျခားလွပတဲ့ အင္း ဝၿမိဳ႕ေလးကို 7Day TV ရဲ႕ Authentic Travel အစီအစဥ္ကေန တင္ဆက္ေပးထားတာမို႔ မ်က္ျမင္ ၾကည့္ရႈခံစားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Friday, October 13, 2017