တစ္ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ သေဘာတူၿပီ

တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ေရးဆြဲေသာ (၇)ႀကိမ္ေျမာက္ ေဆြးေႏြးပြဲ ၇ ရက္ေျမာက္ေန႔ျဖစ္သည့္ မတ္လ ၃၀ ရက္တြင္ NCCT မွ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေတြ႕ရစဥ္ (ဓာတ္ပံု − Myanmar Peace Center)

အပစ္အ ခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ (NCA) ကို မတ္လ ၃၀ ရက္ အစည္းအေ၀း တြင္ သေဘာတူညီမႈ ရရွိခဲ့ ေၾကာင္း အစိုးရႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ားက ေၾက ညာသည္။

မတ္လ ၃၁ ရက္တြင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရးလုပ္ငန္းဗဟိုဌာန၌ အစိုးရ၏ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္း ေကာ္မတီ (UPWC) ႏွင့္ တစ္ ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ညိႇႏႈိင္းေရးအဖဲြ႕ (NCCT) ေခါင္း ေဆာင္မ်ားက (၇) ႀကိမ္ေျမာက္ ေဆြးေႏြးပဲြ ခုနစ္ရက္ေျမာက္ ေန႔တြင္ စာခ်ဳပ္အေခ်ာသပ္ကို သေဘာတူညီၿပီး ပဏာမအဆင့္လက္မွတ္ေရးထိုးၾကမည္ ျဖစ္သည္။

‘‘ခုနစ္ႀကိမ္ေျမာက္ ေဆြးေႏြး ပဲြရဲ႕ ခုနစ္ရက္ေျမာက္ေန႔မွာ NCA စာခ်ဳပ္ႀကီးကို သေဘာတူႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္’’ဟု MPC အႀကီး တန္းအႀကံေပး ဦးလွေမာင္ေရႊက မတ္လ ၃၀ ရက္ ေဆြးေႏြးပဲြအၿပီး သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြတြင္ ေျပာ သည္။

‘‘ႏွစ္ဖက္စလံုးက တစ္ႏိုင္ငံ လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သ ေဘာတူစာခ်ဳပ္ အျမန္ဆံုး လက္ မွတ္ေရးထိုးဖို႔ လိုအပ္ၿပီ။ တစ္ ႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ သေဘာတူႏိုင္မွပဲ ႏိုင္ငံ ေရးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပဲြ စတင္ က်င္းပႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ တစ္ႏိုင္ငံ လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သ ေဘာတူစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္သည္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြ စတင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ျဖစ္တယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေရာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဒီအဆင့္ကိုေတာ့ ေက်ာ္သင့္ၿပီဆိုၿပီးေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလံုးက ႀကိဳးစားပမ္းစားနဲ႔ ေဆာင္ရြက္တာျဖစ္ပါတယ္’’ ဟု NCCT အဖဲြ႕၀င္ ေဒါက္တာ ဆလိုင္းလ်န္မႈန္းဆာေခါင္းက ေျပာသည္။

အခန္း (၇) တြင္ ပါရွိသည့္ NCA မူၾကမ္း၌ ႏွစ္ဖက္အခက္အ ခဲျဖစ္ေနသည့္ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကို ေနာင္တြင္ျပဳလုပ္မည့္ ႏိုင္ငံေရး ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးပဲြမ်ားတြင္မွ ေဆြးေႏြးသြားရန္ ခ်န္ထားလိုက္ၿပီး လတ္တေလာတြင္ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ မူၾကမ္းကို သေဘာတူ အေခ်ာသပ္လိုက္ၾကမည္ဆုိေသာ အေနအထားျဖင့္ သေဘာတူလိုက္ၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ႏွစ္ဖက္စလံုးက ၀န္ခံ ေျပာၾကားသည္။

‘‘ဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အခက္အခဲကို ေက်ာ္လႊားႏိုင္ဖို႔ အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အသံုးျပဳ တဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခုက ဘာလဲဆို ေတာ့ ဒီမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေဆြး ေႏြးၿပီးေတာ့မွ အေျဖရွာလို႔ မရ ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး (သို႔မ ဟုတ္) ေဆြးေႏြးဖို႔ အရမ္းခက္ခဲ တဲ့ဟာမ်ိဳး ေရွ႕တိုးလို႔မရေတာ့ မယ့္ အေနအထားမ်ိဳးရွိတဲ့ဟာကို ကြၽန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အစည္းအ ေ၀း ဆံုးျဖတ္ခ်က္အေနနဲ႔ ထား ပါတယ္’’ ဟု ေဒါက္တာ လ်န္မႈန္း က ေျပာသည္။

အစည္းအေ၀းဆံုးျဖတ္ခ်က္ အေနျဖင့္ ထားသည့္အခ်က္မ်ား ကို NCA စာခ်ဳပ္ပါ အခန္း (၇) အေထြေထြဆိုသည့္ အခန္းတြင္ အပိုဒ္တစ္ခုအေနျဖင့္ ထည့္သြင္း သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ ထိုအခ်က္မ်ားကို NCA စာခ်ဳပ္မွာပါသည့္ အခ်က္အပိုဒ္ကဲ့သို႔ ေရွ႕ဆက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ေနရာတြင္ အက်ံဳး၀င္ေစရမည္၊ ကိုးကားရမည္ဟု ေရးသားသေဘာတူညီမႈ ယူလိုက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

လူသစ္စုေဆာင္းျခင္းဆုိင္ ရာကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ လံုၿခံဳေရး ဆိုင္ရာ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းျခင္း တိုးတက္မႈအေျခအေန၊ တစ္ႏိုင္ငံ လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ တစ္ခုလံုး အေကာင္အထည္ေဖာ္ မႈ အေျခအေနတို႔ျဖင့္ အကဲျဖတ္ လုပ္ေဆာင္ၾကမည္ဟု ဆုိသည္။ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကို NCA စာခ်ဳပ္တြင္ ေဖာ္ျပၿပီး က်န္ သည့္ အခ်ိဳ႕တစ္၀က္ကို ဆံုးျဖတ္ ခ်က္အေနျဖင့္ ထားလိုက္ေၾကာင္း သိရသည္။

(၇)ႀကိမ္ေျမာက္ ေဆြးေႏြးပဲြ ပထမပိုင္းတြင္ ပူးတဲြေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ (JMC)၊ စစ္သည္ေတာ္မ်ား က်င့္သံုးလိုက္နာရမည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း (military CoC)၊ တပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ဆက္စပ္ေနသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အေရးႀကီးသည့္ မူပိုင္းဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္အားလံုးကို NCA ထဲတြင္ ထည့္သြားမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ၊ လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ရမည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကိုမူ NCA ထဲတြင္ အေသးစိတ္မညႇိဘဲ NCA လက္ မွတ္ထိုးၿပီး တစ္လအတြင္း အၿပီး သတ္ေရးဆဲြရန္သာ ညိႇႏႈိင္းခဲ့ၾက သည္။

UPWC ဘက္က တင္သြင္းေသာ လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းမႈ၊ တပ္ဖ်က္သိမ္းျခင္း၊ စစ္မႈထမ္းအျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္ၿပီး အရပ္သားအျဖစ္ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းျခင္းႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ် ထားျခင္း (DDR) ဆိုသည့္မူႏွင့္ NCCT ဘက္ကတင္သြင္းေသာ ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ လံုၿခံဳေရးက႑ ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ (သို႔မ ဟုတ္) ျပန္လည္တည္ေဆာက္ရန္ လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ စစ္ တပ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး SSR မူ တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း စာခ်ဳပ္ တြင္ DDR ၊ SSR ဟု ထည့္သြင္း ရန္၊ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြမ်ား ျပဳ လုပ္သည့္အခါတြင္ SSR ကိုေရာ DDR ကုိပါ လိုအပ္သလို ထည့္ သြင္းေဆြးေႏြးသြားရန္ဟုသာ ညိႇ ႏႈိင္းလိုက္ၾကသည္။

UPWC ႏွင့္ NCCT အေန ျဖင့္ ႏွစ္ဖက္အဖဲြ႕အစည္း အသီး သီး၏ ဌာနခ်ဳပ္ရွိ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္း ၿပီးမွသာ NCA ေရးထိုးပဲြကို ေန ျပည္ေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္ၾကမည္ျဖစ္ သည္။ NCCT က တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ား ညီလာခံက်င္းပ၍ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္သည္။ ယင္းေနာက္ အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕မ်ား ထပ္မံေတြ႕ဆံုၿပီးမွ NCA ကို  လက္မွတ္ေရးထိုးမည္ဟု ဆိုသည္။ ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ကို ေဆာင္ရြက္မည့္ အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္ခ်က္ တစ္စံုတစ္ရာ ခ်မွတ္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးေၾကာင္း ႏွစ္ဖက္စလံုးက ေျပာၾကားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးပဲြ မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္လဲဆုိသည္မွာ မသိရေသးေပ။ ထို႔အျပင္ NCA တြင္ မည္သူတို႔ ပါ၀င္လက္မွတ္ ေရးထိုးၾကမည္လဲဆုိသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း မဆံုးျဖတ္ၾကရေသးေပ။

သို႔ေသာ္ NCA စာခ်ဳပ္ လက္ မွတ္ေရးထိုးရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိ သက္ေသမ်ားအျဖစ္ ကမၻာ့ ကုလသမဂၢ၊ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔ သမၼ တႏိုင္ငံႏွင့္ အာဆီယံတို႔မွ ကိုယ္ စားလွယ္မ်ား ပါရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြတြင္ ေျပာ ၾကားသည္။

NCCT ႏွင့္ UPWC တို႔အ ၾကား ပထမဆံုးအႀကိမ္ အပစ္ရပ္ စာခ်ဳပ္မူၾကမ္းေဆြးေႏြးပဲြကို ၂၀၁၃ ႏို၀င္ဘာ ၄၊ ၅ ရက္က က ခ်င္ျပည္နယ္၊ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕၌ ျပဳ လုပ္ခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ ၂၀၁၄ ႏွစ္ကုန္သည္အထိ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း တရား၀င္အစည္းအေ၀း ပဲြႀကီး (၆)ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ႏွစ္ဖက္ၾကား (၇)ႀကိမ္ေျမာက္ေဆြးေႏြးပဲြကို ၂၀၁၅ မတ္လ ၁၇ ရက္မွစ၍ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ေျခာက္ရက္ၾကာၿပီးေနာက္တြင္ အစည္းအေ၀းကို ဆိုင္းငံ့လိုက္ကာ မတ္လ ၃၀ ရက္တြင္ ျပန္လည္က်င္းပခဲ့ၿပီး သေဘာတူညီမႈရျခင္း ျဖစ္သည္။

(၇) ႀကိမ္ေျမာက္ ေဆြးေႏြး ပဲြတြင္ အဆင့္ ခုနစ္ဆင့္ပါသည့္ လမ္းျပေျမပံုတစ္ရပ္ကို ႏွစ္ဖက္ သေဘာတူ သတ္မွတ္လိုက္ၾက သည္။ ယင္းမွာ NCA ေရးထိုး ခ်ဳပ္ဆိုျခင္း၊ မူေဘာင္ဆဲြျခင္း၊ အ မ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြး ပဲြမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံက်င္းပျခင္း၊ စာခ်ဳပ္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္တြင္ အတည္ျပဳျခင္း၊ အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ျခင္းတို႔ျဖစ္သည္။